Ahad Ha'am
| Ahad Ha'am | ||
|---|---|---|
 | ||
| Persona informo | ||
| Naskonomo | אשר צבי גינצבּרעג | |
| Naskiĝo | 18-an de aŭgusto 1856 en Skvira | |
| Morto | 2-an de januaro 1927 (70-jaraĝa) en Tel-Avivo | |
| Tombo | tombejo Trumpeldor  vd | |
| Lingvoj | hebrea • rusa • franca • germana • latina • jida vd | |
| Ŝtataneco | Rusia Imperio Soveta Unio vd | |
Subskribo  | ||
| Familio | ||
| Infanoj | Shlomo Ginossar (en)  vd | |
| Profesio | ||
| Alia nomo | Achad ha-Am • Ahad Ha-Am • Ajad Haam • אחד העם vd | |
| Okupo | verkisto • ĵurnalisto vd | |
| Laborkampo | literaturo vd | |
| Aktiva dum | –2-a de januaro 1927 vd | |
| Verkado | ||
| Verkoj | Ha-Shiloaḥ vd | |
| vd | Fonto: Vikidatumoj | |
Eĥad ha-Am (hebree אַחַד הָעָם, laŭvorte signifante "unu el la popolo"; vera nomo - Uŝer Isaeviĉ (Aŝer Hirsch) GINZBERG ; n. la 18-a de aŭgusto 1856, Skvira (d:Q70598), Kieva gubernio (d:Q1437277), Rusia Imperio - m. la 2-a de januaro 1927, Tel-Avivo, Brita Mandato Palestino) estis juda verkisto, publicisto kaj filozofo.[1]
Li estis unu el la ĉefaj teoriuloj kaj fondintoj de spirita cionismo, kaj unu el la plej gravaj formulantoj de sekulara-nacia juda identeco. [2][3][4] Tiel li kontraŭstaris la politikan Cionismon fonditan de Herzl. [5] [6]
Idearo
[redakti | redakti fonton]Ahad Ha-Am asertis, ke " Pinsker, eĉ antaŭ Herzl, plene evoluigis la doktrinon de politika Cionismo, kiu estas senkompara en la potenco kaj brileco de sia prezento. Li estis la unua, kiu proponis praktikan programon por efektivigi ĉi tiun ideon."
La kerno de judismo, al kiu ĝi restis fidela tra ĉiuj siaj historiaj transformiĝoj, estas pura moraleco. Judismo transdonis ĉi tiun kernon al la juda kulturo.
La koncepto de Ahad HaAm pri juda nacia kulturo baziĝis sur la ideo de kontinueco. La homoj, kiuj kreis ĉi tiun kulturon, estas vivantaj organismoj. La unueco de la popolo estas certigita per ĝia eneca spirito — la "spirito de la popolo" — kaj la kontinueco de generacioj. La "spirito de la popolo" enkarnigas fundamentajn naciajn valorojn, kiuj esprimiĝas en lingvo kaj kulturo. Li konsideris la ŝlosilajn dominantojn de juda nacia kulturo kiel la hebrean lingvon, Eretz Israel, judan literaturon kaj historion, kaj fundamentajn ĉiutagajn tradiciojn. La "spirito de la popolo" estas produkto de historio. Nacia karaktero ne aperas subite; ĝi estas iom post iom formita de la kondiĉoj de la vivo de la popolo, kaj laŭlonge de la tempo, ĝi mem fariĝas faktoro en historio.
En 1891–1892, li vizitis Palestinon. Li konvinkiĝis, ke la provo establi judan nacian hejmon en la Lando de Israelo postulus konsiderindan penon flanke de la tuta cionisma movado. Ginsberg estis la unua, kiu atentigis pri la ebleco de problemoj kun la araba loĝantaro en Palestino, kiuj povus rezultigi israel-araba konflikto. En sia artikolo "Vero el la Lando de Israelo" (1891), li skribis, ke estis granda eraro nomi arabojn "bestoj el la dezerto (...) kiuj ne komprenas, kio okazas ĉirkaŭ ili". Ginsberg ekde tiam gajnis la kromnomon de la ĉefa interna kritikisto de la cionisma movado
Ginsberg timis, ke la nova juda ŝtato alfrontus malgajan estontecon de "interna kaj ekstera militado ". Tial, anstataŭ strebi al rapida establado de ŝtato, li proponis, ke la cionisma movado iom post iom koloniigu Palestinon, kreante tie centron de juda kulturo. Tio inspirus reviviĝon de juda nacia vivo en la diasporo. La juda nacio tiam fariĝus pli forta kaj konvene preparita, kaj etike kaj morale, por konstrui sian propran ŝtaton. Ginsberg ne kredis, ke malriĉaj pioniroj establantaj koloniojn en Palestino, laborantaj malproksime de grandaj judaj pensuloj, povus konstrui judan patrujon. Li vidis, ke novaj kolonioj en Palestino tute dependis de la malavareco de eksterlandaj bonfarantoj. Kaj ĝuste el ĉi tiu perspektivo li vidis la fiaskon de la movado Hovevei Cion.
Ginsberg penis potencan influon sur generacioj de junaj cionistoj, precipe en Orienta Eŭropo. Li ankaŭ iniciatis novan stilon de hebrea ĵurnalismo. Li estas konsiderata unu el la plej gravaj nuntempaj hebreaj verkistoj kaj literaturkritikistoj.
Verkaro
[redakti | redakti fonton]- Lo ze ha-derech [Tio ne estas la vojo]. Odeso: 1889.(eseo)
- al paraschat hadrachim. 1895.(kvar volumoj de eseoj)
- Haŝiloah. 1896–1903.(revuo)
- Der Jischuw und sein Vormund. 1902.
Referencoj
[redakti | redakti fonton]- ↑ Ahad Ha-Am. YIVO. Alirita 30 January 2018 .
- ↑ (December 2010) “Eastern Jews vs. Western Jews: the Ahad Ha'am–Herzl dispute and its cultural and social implications”, Jewish History (en) 24 (3–4), p. 355–377. doi:10.1007/s10835-010-9119-6. 154798556.
- ↑ (1969) Great Jewish thinkers of the twentieth century. Edited with introductory essays by Simon Noveck.. B'nai B'rith, Dept. of Adult Jewish Education. OCLC 9860316.
- ↑ Simon, Leon. (2002) Ahad ha-am : Asher Ginzberg: a biography. Varda Books. ISBN 1-59045-411-1. OCLC 1243580984.
- ↑ Ha'am, Ahad. (2015) Words of Fire: Selected Essays of Ahad Ha'am. Notting Hill Editions. ISBN 978-1-910749-41-8. OCLC 962854479.
- ↑ Ahad Ha'am: Nationalist with a Difference:A Zionism to Fulfill Judaism (en-US) (1951-06-01). Alirita 2023-05-04 .