Al-Biruni

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Al-Biruni
Al-Biruni Portrait.jpg
Persona informo
Naskiĝo 4-an de septembro 973 (0973-09-04)
en Kath
Morto 9-an de decembro 1048 (1048-12-09) (75-jara)
en Gazni
Religio islamo [#]
Lingvoj persa • ĥorazma • antikva greka Biblia Hebrea siria sanskritoaraba [#]
Loĝloko Ray • GazniGurgan [#]
Profesio
Okupo filozofokemiistogeografouniversala klerulo • matematikisto • kartografoastronomotradukisto • antropologo • fizikisto • astrologo • historiistolingvisto • hindologo • verkistoapotekisto • humanisto • botanikisto [#]
Laborkampo fizikomatematikoastronomionatursciencohistoriokronologiolingvistikoHindologiotersciencogeografiofilozofiokartografioantropologioastrologiokemiomedicinopsikologioteologiofarmakologiohistorio de religiojmineralogio [#]
Verkado
Verkoj La postrestaĵoj de pasintaj jarcentoj ❦
Al-Tafhim [#]
[#] Fonto: Vikidatumoj
Wikidata-logo.svg
Information icon.svg
vdr

Abu r-Rajhan Muhammad ibn Ahmad al-Biruni (arabe أبو الريحان محمد بن أحمد البيروني‎, Abū r-Raiḥān Muḥammad ibn Aḥmad al-Bīrūnī; naskiĝis la 15-an de septembro 973, mortis la 13-an de decembro 1048) estis ĥorazma matematikisto, astronomo, fizikisto, universala klerulo kaj enciklopediisto naskita en Ĥorazmo (nuntempa Uzbekio).

Lige al la tiutempa politika situacio (gaznavidaj atakoj al Barato), Biruni pasigis en Barato multe da tempo. Perfekte alproprigante sanskriton, li studis la hindan filozofion kaj religion. Dum ĉi tiu esplorado, pli frue ekkoninte aliajn grandajn kulturojn, li akiris proprajn konvinkojn kvazaŭ antaŭigantajn skolastikismon kaj eĉ evoluismon. Kiel historiisto detale priskribis la periodon de postaj Sasanidoj kun enpaŝo de persa filozofo Mazdak. Li okupiĝis ankaŭ pri geologio, mineralogio esplorante antaŭ ĉio valorŝtonojn, tre precize por tiutempo difinante ilian durecon kaj specifan pezon: tiukadre li dezajnis la unuan piknometron. Li prezentis ankaŭ provon klarigi ekziston de travideblaj gemoj kiel efekton de solidiĝo de likvaĵoj. Tre kritike rilatis al konvinkoj pri kuraca influo de gemoj kaj mineraloj. Li verkis ankaŭ traktatojn pri matematiko, farmakologio, astronomio kaj astrologio.