Saltu al enhavo

Aleksandro Aljabjev

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Aleksandro Aljabjev
Persona informo
Naskiĝo 4-an de aŭgusto 1787 (1787-08-04)
en Tobolsko
Morto 22-an de februaro 1851 (1851-02-22) (63-jaraĝa)
en Moskvo
Tombo Monaĥejo Simonov Redakti la valoron en Wikidata
Lingvoj rusa
Ŝtataneco Rusia Imperio Redakti la valoron en Wikidata
Familio
Patro Alexander Alyabyev (en) Traduki Redakti la valoron en Wikidata
Okupo
Okupo komponisto
pianisto Redakti la valoron en Wikidata
Verkoj Evening Bell
The Nightingale
vdr

Aleksandro Aleksandroviĉ Aljabjev (ruse Александр Александрович Алябьев; 15-a de Aŭgusto [malnovstile 4-a de Aŭgusto] 1787 – 6a de Marto [malnovstile 22a de Februaro] 1851), literumita ankaŭ kiel Alabjevf, estis rusa komponisto konata kiel unu el la patroj de la rusa artokanto. Li verkis sep operojn, du dek muzikajn komediojn, unu simfonion, tri kordokvartetojn, pli ol 200 kantojn, kaj multajn aliajn pecojn.

Li aliĝis al la Rusa Armeo en 1812, dum la Napoleonaj Militoj, kaj luktis kiel oficiro ĝis 1823. Li partoprenis en la eniron de Rusiaj fortoj en Dresdeno kaj en Parizo,[1] kaj li ricevis du premiojn.

En Februaro 1825 Aljabjev kaj tri aliaj partoprenis en tutnoktan kartludadon kiu finiĝis kiam retiriĝinta kolonelo T.M. Vremev estis akuzita de ludotrompo kaj estis frapita unue de Aljabjev kaj poste ankaŭ de la du aliaj ludantoj. La kolonelo mortis kelkajn tagojn poste, eble pro rompita lieno, kaj Aljabjev estis arestita kaj akuzita pri la murdo. Advokato argumentis ke la forpasinto mortis pro akutiĝo de malnova malsano, tamen la komponisto estis kondamnita al ekzilo en Tobolskon, kie li naskiĝis dum lia patro estis guberniestro de Tobolska gubernio.

En la ekzilo li daŭrigis sian verkadon kaj grave kontribuis al muzika edukado kaj muzika vivo surloke. Fruktojn de lia muzikeduka laboro jam en la 1860-aj trovis en Omsko vojaĝanto Sergej Turbin.

Citaĵo
 К числу особенностей, редко встречающихся в провинциальных городах, не исключая и больших губернских, принадлежит в Омске прекрасный оркестр. Музыканты все до одного сибирские казаки. Оркестр этот существует уже давно, и обязан своими достоинствами известному композитору Алябьеву. Отправленный в Сибирь еще в двадцатых годах, Алябьев прожил довольно долго в Тобольске, где до 1838 года помещался штаб отдельного сибирского корпуса. Занимаясь музыкой с казаками, отличный учитель произвел отличных учеников. Давно уже нет здесь Алябьева, но посеянное им упало на хорошую почву, и вероятно сохранится надолго.   Al la specifaĵoj, malofte renkontataj en provincaj urboj, senescepte de tiuj grandaj guberniaj, apartenas en Omsko bonega orkestro. La muzikistoj estas senescepte siberiaj kozakoj. La orkestro ekzistas jam delonge kaj ŝuldas siajn specifaĵojn al la fama komponisto Alabjev. Sendita al Siberio en la dudekaj jaroj. Alabjev loĝis sufiĉe longe en Tobolsko, kie ĝis 1838 troviĝis stabo de aparta siberia korpuso. Okupiĝante pri muziko kun kozakoj, la bonega instruisto kreis bonegajn lernantojn. Delonge jam ne estas ĉi tie Alabjev, sed la semita de li falis sur bonan grundon kaj verŝajne konserviĝos por longe. 
 Sergej Turbin, Lando de ekzilo: de Osa ĝis Irkutsko [1872][2]

Liberigita en 1831, li pasigis kelkajn jarojn en Kaŭkazio antaŭ ol reveni al Moskvo, kie li mortis en 1851.[1]

Plej fama verko de Aljabjev estis "Solovej", La najtingalo (ruse Соловей), kanto bazita sur poemo de Anton Delvig. Li komponis ĝin kiam li estis en prizono, en 1825. Ĝi iĝis tre populara rusa popolkanto. Tiu kanto estis pli amplekse konata post kiam ĝi estis enkondukita en la kantoleciona sceno de Rosina en La barbiro de Sevilo de Gioachino Rossini fare de Pauline Viardot, kaj poste de Adelina Patti kaj Marcella Sembrich. Miĥail Glinka verkis pianovariaĵojn bazitajn sur tiu kanto, kaj same faris Milij Balakirev.[1] Ankaŭ Franz Liszt verkis ties transskribon (S. 250/1). Ĝi estis unu el la preferataj kantoj de Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij el lia plej frua infanaĝo, ĉar lia patrino ofte kantis ĝin al li.[3]

Aliaj kantoj de Aljabjev estas "Ja viĵu obraz" (Mi vidas vian bildon), "Ja vas ljubil" (Mi amas vin), "Uvi, zaĉem ona blistajet" (Ve, kial ŝi estas tiom brila) kaj "Niŝĉaja" (La almozulino).

Referencoj

[redakti | redakti fonton]
  1. 1 2 3 Grove's Dictionary of Music and Musicians, 5a eld, 1954, Vol. I, p. 85, Alabiev, Alexander Alexandrovich]
  2. Турбин, С.И.. (1872) Страна изгнания: от Осы до Иркутска (ruse). Санкт-Петербург: К.Н. Плотников, p. 86–87. ISBN =.
  3. Alexander Poznansky, Tchaikovsky: The Quest for the Inner Man, pp. 7, 16