Alma Karlin

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Alma Karlin
Alma Karlin.png
Persona informo
Naskonomo Alma Ida Wilibalda Maximiliana Karlin
Naskiĝo 12-an de oktobro 1889 (1889-10-12)
en Celje, Duklando Stirio, Flags of Austria-Hungary.png Aŭstrio-Hungario
Morto 14-an de januaro 1950 (1950-01-14) (60-jara)
en Pečovnik, Flag of Yugoslavia (1946-1992).svg Federal People's Republic of Yugoslavia
Mortokialo kancero
Lingvoj germana
Ŝtataneco CislajtioReĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj
Alma mater Universitato de Parizo
Okupo
Okupo verkisto • verkisto de vojaĝa literaturo • poeto • ĵurnalisto
Wikidata-logo.svg
Information icon.svg
vdr
Itineroj de Karlin

Alma Maximiliana KARLIN (naskiĝinta la 12-an de oktobro 1889 en Celje, mortinta la 14-an de januaro 1950 en Pečovnik apud Občina Štore) estis aŭstra kaj jugoslavia verkistino germanlingva, ĵurnalistino kaj tradukistino. Ŝi famiĝis inter la du mondmilitoj kiel brila vojaĝverkistino.

Vivo[redakti | redakti fonton]

Post infaneco kun malsanoj la filino de frue mortinta aŭstra oficiro kaj instruistino trapasis la ekzamenon pri instruistecrajto jam en la aĝo de 18 jaroj por la lingvoj angla kaj franca. Poste ŝi laboris i.a. en Londono en buroo tradukada. Dum la Unua mondmilito ŝi devis fuĝi al Norvegujo kie ŝi studis etnologion kaj natursciencojn. Reveninte hejmen ŝi fondis lingvolernejon kaj verkis eseojn, artikolojn kaj romanojn.

Inter 1919 kaj 1927 ŝi entreprenis vojaĝon tra la tuta mondo de kiu ŝi alportis multon interesan kiu videblas hodiaŭ en muzeo en Celje. Dumvojaĝo ŝi konfrontiĝis al neĉesanta monomanko, ofta malsato, perdo de komenca naiveco koncerne pacon interrasan kaj rolon virinan. Kaŭzo de reveno estis la informo pri malsaniĝo de la patrino. Ŝi ankaŭ konatigis novajn aferojn kaj esplor-rezultojn etnologiajn hejme - sed ankaŭ ekmalsaniĝis pro la longaj itineroj. Ekde 1932 ŝi kunvivis kun la amikino, helpantino kaj ilustristino Thea Gamelin. Karlin faris multajn prelegojn en tuta Eŭropo, ankaŭ en feminismaj kluboj, vivante dum la Dua mondmilito en Dalmatio. En 1934 ŝi malkomencis la verkadon de ekzotikaj romanoj kaj koncentriĝis pri okultismo kaj prahistoriaj civilizoj. Por protesti kontraŭ nacisocialismo ŝi ne plu verkis por la germana gazetaro. En 1937 ŝi helpis la de la nazioj opresitan ĵurnaliston Hans Joachim Bonsack. Ŝiaj verkoj malpermesitis ekde 1941; ŝi arestitis fare de Gestapo sed mire liberiĝis estante jam sur listo por koncentrejo. En aŭtuno 1944 ŝi aniĝis al la partizanoj malfavorante komunismon por havi ŝancon esti sendita al la angloj al Bari; tio ne realiĝis. Fare de la komunistoj ŝia domo en Sagrado ŝtatigitis kaj pro tio ŝi devis ekloĝi ĉe Thea en mizeraj kondiĉoj en kabano proksime de Celje. Post 1990 startis nova publika intereso pri ŝi en nun independa Slovenio. En Celje starigitis antaŭ la stacidomo ĉefa statueto de ŝi kun kofro.

Ŝi postlasis pli ol 500 poemojn, pli ol 40 manuskriptoj, multajn plenskribitajn notlibrojn, kolekton de templokantoj el la tuta mondo, ŝtofkolekton, artaĵojn, armililojn, oraĵojn, konkojn, herbariojn.

Verkoj[redakti | redakti fonton]

  • Mein kleiner Chinese, Dresden, Verlag Deutsche Buchwerkstätten, 1921
  • Einsame Weltreise, 1928; eldono 1932 (Digitalisat) Nova eldono: Berlin : AvivA, [2019], ISBN 978-3-932338-75-5
  • Im Banne der Südsee, 1930. Nova eldono: Berlin : AvivA, [2020], ISBN 978-3-932338-78-6
  • Drachen und Geister, Berlin, Frundsberg Verlag, 1930
  • Der Götze, 1931
  • Mystik der Südsee, Berlin-Lichterfelde, Hugo Bermühler Verlag, 1931
  • Der Todesdorn, 1933
  • Windlichter des Todes, Leipzig, Hesse und Becker Verlag, 1933
  • Into-Yo-Intec, 1934
  • Tränen des Mondes, 1935
  • O ioni San, Vroclavo, Heydebrand Verlag, 1936
  • Vier Mädchen im Schicksalswind, Leipzig, Grethlein & Co., 1936
  • Kleiner Frühling, Leipzig, Max Möhring Verlag, 1937
  • Der blaue Mond, Leipzig, Max Möhring Verlag, 1938
  • Der Becher des Vergessens, Leipzig, Max Möhring Verlag, 1938
  • Erlebte Welt, das Schicksal einer Frau. Durch Insulinde und das Reich des weißen Elefanten, durch Indiens Wunderwelt und durch das Tor der Tränen, Verlag Wilhelm Köhler, Minden i. W./ Berlin/ Leipzig, ĉ. 1938
  • Ein Mensch wird auf dem Weg zur Weltreisenden, Berlin, AvivA, [2018], ISBN 978-3-932338-69-4

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]