Amstelveen

Ĝemelurboj
	Tempelhof-Schöneberg • Woking • Óbuda, la 3-a urbodistrikto de Budapeŝto • Villa El Salvador vd

Municipo Amstelveen
Flago de la municipo Amstelveen	Blazono de municipo Amstelveen
nederlanda municipo • urbeto • loĝloko en Nederlando
Ĝemelurboj
	Tempelhof-Schöneberg • Woking • Óbuda, la 3-a urbodistrikto de Budapeŝto • Villa El Salvador vd
Provinco	Nord-Holando (Noord-Holland)
Urbestro	Tjapko Poppens
Ĉefloko	Amstelveen
Areo; - Tero; - Akvo	42,38 km²; 40,25 km²; 2,13 km²
Loĝantaro; - Loĝdenso	94 435 loĝantoj (komence de 2023); 3118 loĝ./km²
Geografia situo	52° 18′ N, 4° 50′ O (mapo)52.34.8333333333333Koordinatoj: 52° 18′ N, 4° 50′ O (mapo)
	Amstelveen (Nederlando)
	Amstelveen (Nederlando)
Gravaj trafikaj arterioj	A9, N231, N232
CBS-municipokodo	0362
Telefona kodo	020
Poŝtkodo	1180–1189
Oficiala retejo	https://www.amstelveen.nl/
	v • d • r

Amstelveen (52° 18′ N, 4° 50′ O (mapo)52.34.8333333333333 ) estas urbo kaj municipo de Nederlando. Ĝi apartenas al la provinco Nord-Holando (Noord-Holland), en la okcidenta parto de la lando. Komence de 2023 en la municipo vivis 94 435 loĝantoj. La konstruaĵaro limas en la nordo al la urbo Amsterdamo kaj situas tuj apud la Flughaveno Schiphol.

Historio

La originoj de Amstelveen devenas de 1278, kiam estis fondita loko nomita Aemstelle, derivita de ame (akvofluo) kaj stelle (alta grundo). Amsterdamo akiris urborajtojn en 1300, kaŭzante ĝian apartigon de Amstelland. La unua feŭda lordo de Amstelland, Guy van Avesnes, cedis sian pozicion en 1307 al Barend (Bernd) van Dorenweerde kiam li iĝis la Episkopo de Utrecht. La preĝejkomunumo de Nieuwer-Amstel estis establita konstruante novan preĝejon okcidente de la Amstel. Komence, la eklezio restis sub la aŭtoritato de pastro en Ouderkerk ĝis 1334. En 1342, Amsterdamo akiris parton de Nieuwer-Amstel por la unua fojo, kiu estis plue vastigita en 1387. En 1447, pastro estis permesita vendi pecon de Schiphol por konstrui preĝejon en la loko de la nuna vilaĝa preĝejo. Antaŭ 1580, tiu origina preĝejo estis nomumita kiel protestanto. Katolikaj adorantoj, siavice, utiligis du aliajn preĝejojn, ofte nomitaj kiel la supraj kaj malsupraj eklezioj.^[1]

Dum la 17-a kaj 18-a jarcentoj, Nieuwer-Amstel iĝis favorata loĝkvartalo por riĉaj Amsterdamaj civitanoj serĉantaj trankvilon. En tiu tempo, la limo inter Nieuwer-Amstel kaj Amsterdamo etendiĝis suden de la Buitensingelgracht, egalrilatante proksimume al la aktualaj lokoj de Van Baerlestraat kaj Ceintuurbaan. La antaŭa municipa halo de Nieuwer-Amstel, konstruita en 1890, restas sur la Amstel-digo proksime de la Tolstraat. Sekvante la aneksadon de Amsterdamo de la norda parto de Nieuwer-Amstel, la municipaj arkivoj de Amsterdamo estis establitaj ene de tiu konstruaĵo. En 1896 kaj 1921, Amsterdamo integrigis la dense loĝitajn nordajn areojn de Nieuwer-Amstel, tiel reduktante la municipon al ĝia historia kernvilaĝo. La reviziita limo estis konturita laŭ Kalfjeslaan. Malgraŭ tiu teritoria redukto, Nieuwer-Amstel konservis ĝian allogon al la elito de Amsterdamo, substrekitan evoluigante prestiĝajn loĝkvartalojn en la nordokcidento de la 1930-aj jaroj pluen. Tiuj evoluoj plifortigis la reputacion de Amstelveen kiel prosperan antaŭurban enklavon.^[2].

Post la Dua Mondmilito, Amstelveen estis integrigita en la administran regionon de Schiphol kaj aperis kiel signifa loĝzono. Urba vastiĝo daŭrigis rapide, igante Amstelveen la plej rapide kreskanta municipo en Nederlando dum la 1960-aj jaroj. Tamen, ĉi tiu kresko estis akompanita de intenca fokuso pri konservado de alta vivokvalito establante ampleksajn verdajn spacojn. Doktoro Jac. P. Thijssepark, ofte nomita Thijssepark, estas la unua sovaĝparko en Nederlando. Ĝi estas unu el dek ses sovaĝparkoj en Amstelveen. Kreita inter 1940 kaj 1972, ĝi estis dizajnita fare de pejzaĝa arkitekto C. P. Broerse, inspirita per la principoj de la fama nederlanda naturisto kaj ekologiisto Jac. P. Thijsse. Ĉi tiu parko ampleksas 5 hektarojn kaj situas tuj sude de la Amsterdamse Bos.^[3]

Antaŭ 1964, la municipo oficiale adoptis Amstelveen, reflektante siajn historiajn originojn kiel vilaĝon. Ekde la malfruaj 1990-aj jaroj, la travivis malakceliĝon en kresko, kun neniuj signifaj urbaj evoluoj planitaj. Por renkonti la postulojn de ĝia populacio, Amstelveen evoluigis la Stadshart Amstelveen, nuntempan urban centron konsistantan el pli ol 260 podetalaj establoj, el la centra biblioteko, el diversaj kulturaj institucioj, el administraj oficoj, kaj el multaj manĝejoj. En 2003, Amstelveen estis rekonita kiel la plej dezirinda loĝloko en Nederlando, atribuita al ĝia alirebleco, sekureco, riĉaj kulturaj agrablaĵoj, kaj proksimeco al Amsterdamo.^[4]

Amstelveen estas teknike konsiderita granda vilaĝo, ĉar muroj neniam ĉirkaŭis ĝin. La flago kaj blazono de Amstelveen havas kvin alternajn striojn en la padrono ruĝa, nigra, ruĝa, nigra, ruĝa. La supra nigra strio inkludas tri krucojn, dum la pli malalta nigra strio montras ununuran krucon. Tiuj simboloj havas frapan similecon al tiuj de Amsterdamo, kvankam la preciza ligo inter ili restas necerta.