Angelikata acido

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Angelikata acido
(Z)-2-methylbut-2-enoic acid 200.svg
Plata kemia strukturo de la Angelikata acido
Angelic-acid-3D-balls.png
Tridimensia strukturo de la Angelikata acido
Alternativa(j) nomo(j)
Kemia formulo
C5H8O2
CAS-numero-kodo 565-63-9
ChemSpider kodo 559009
PubChem-kodo 643915
Merck Index 15,639
Fizikaj proprecoj
Aspekto palflava solido
Molmaso 100.0524295 g·mol-1
Denseco 1.010 g cm−3
Fandpunkto 45 °C
Bolpunkto 88 °C
Refrakta indico  1,4434
Ekflama temperaturo 96 °C
Solvebleco
Mortiga dozo (LD50) 165 mg/kg (buŝe)
Sekurecaj Indikoj
Risko R10
Sekureco S17
Pridanĝeraj indikoj
Danĝero
GHS etikedigo de kemiaĵoj[1]
GHS Damaĝo-piktogramo
05 – Koroda substanco
GHS Signalvorto Damaĝa
GHS Deklaroj pri damaĝoj H290, H314, H318
GHS Deklaroj pri antaŭgardoj P234, P260, P264, P280, P301+330+331, P303+361+353, P304+340, P305+351+338, P310, P321, P363, P391, P404, P405, P501 width=30%
Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo
(25 °C kaj 100 kPa)

Angelikata acido estas unukarboksilata nesaturita organika acido, volatila solido kun morda gusto kaj akre acida odoro, kiu facile konvertiĝas en la trans-izomero tiglikata acido sub hejtado aŭ agado kun neorganikaj acidoj. La inversa reakcio okazas multe malpli facile. La saloj kaj esteroj de la angelikata acido estas nomataj angelikatoj. Esteroj de angelikata acido estas aktivaj komponantoj en herba medicino uzataj kontraŭ vasta gamo da pluraj sanperturboj inklude de doloroj, febro, podagro, stomakacideco, ktp.

Proprecoj[redakti | redakti fonton]

Angelikata acido trovatas en multaj plantoj de la familio apiacoj aŭ umbeliferacoj kaj magnoliacoj kaj en 1842 la germana apotekisto Ludwig Andreas Buchner (1813-1897) izolis ĝin el la radikoj de la ĝardenangelikoj kaj moskoj[2]. La substanco estiĝas per alkohola distilado de moskaj radikoj, vaporigante la filtritan solvaĵon kaj bolante la restanta balzamo kun solvaĵo de kalia hidroksido. La distilitaĵo deponiĝas kiel angelikata acido kiu povas puriĝi per duobla saturigo kun natria karbonato, distilante kun sulfata acido kaj finfine boligante longatempe por separado de la sumbulamata acido.[3] La angelikata acido kristaliĝas per larĝaj prismoj jk nadloj.

Geometria Izomerio
Tiglic Acid Structural Formulae V.1.svg
Angelic acid structure.png Senecic acid.png
Tiglikata acido
Angelikata acido
Senecikata acido

Sintezo[redakti | redakti fonton]

Sintezo de Angelikata acido ekde la izoleŭcino.

Literaturo[redakti | redakti fonton]

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Referencoj[redakti | redakti fonton]