Apodikta

Apodikta (de la malnovgreka ἀποδεικτικός — pruvanta, konvinka) estas propozicio aŭ juĝo memevidenta, fidinda, bazita sur logika neceso, nerefutebla.

Apodiktajn juĝojn unue apartigis Aristotelo, kiu kontrastigis ilin al la dialektikaj, t.e. diskuteblaj, probablecaj juĝoj, por kiuj maleblas la malo de tio, kion ili asertas. La nediskutebla vero de apodiktaj juĝoj sekvas el la fakto, ke ili estas sekvoj de pruvoj bazitaj sur veraj premisoj.

Poste, en tradicia logiko, ĉiuj juĝoj estis dividitaj laŭ modalo, t.e. la naturo de la ligo inter subjekto kaj predikato, en tri tipojn:

• probablecaj (S probable estas P ),
• asertaj (S estas P ), kaj
• apodiktaj (S nepre estas P ).

Ĉi-lastaj esprimas necesan ligon inter subjekto kaj predikato, kun neceso interpretata nun fizike (ontologie), ne plu logike. Asertaj juĝoj estas uzataj por konstati faktojn, dum apodiktaj juĝoj esprimas naturajn leĝojn (ekz‑e «Ĉiu metala stango ĉe varmigo plilongiĝas»). En la moderna modala logiko la termino apodikta ne estas uzata.