Arthur Henderson

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Arthur Henderson
Nobel-premiito Alfred Nobel mirrored.png
Leader of the Opposition
1910 Arthur Henderson.jpg
Persona informo
Arthur Henderson
Naskiĝo 13-an de septembro 1863 (1863-09-13)
en Glasgovo
Morto 20-an de oktobro 1935 (1935-10-20) (72-jara)
en Londono
Lingvoj angla [#]
Ŝtataneco Unuiĝinta Reĝlando [#]
Partio Brita Laborista Partio [#]
Familio
Infanoj William Henderson, 1st Baron Henderson • Arthur Henderson, Baron Rowley [#]
Profesio
Okupo politikisto • sindikatisto [#]
Aktiva en Londono [#]
[#] Fonto: Vikidatumoj
Wikidata-logo.svg
Information icon.svg
vdr

Arthur HENDERSON (13-an de septembro ‏ 1863 - 20-an de oktobro 1935) estis skotapolitikisto de la Laborista Partio, kiu servis en multajn politikajn postenojn inkluzive de estro de la opozicio, estro de la Laborista Partio, membro de la brita Ĉambro de komunuloj (preskaŭ sinsekve ekde 1919 ĝis 1935), Sekretario pri edukado, Ministro de Enlandaj Aferoj kaj ministro pri eksterlandaj aferoj.

Gajninto de la Nobel-premio pri paco por 1934.

Vivo[redakti | redakti fonton]

Henderson naskiĝis la 13an de septembro 1863 en Glasgovo, Skotlando. Lia patrino estis dommastrino kaj lia patro estis teksista laboristo, kiu mortis kiam Henderson havis nur 10 jarojn. Kun la morto de la patro, la familio translokiĝis al Newcastle-upon-Tyne. En sia junaĝo, Henderson laboris kiel laboristo kaj eĉ loĝis unu jaron en Southampton. En 1879 Henderson fariĝis metodisto kaj eĉ laboris kiel predikisto dum kelkaj jaroj. En 1892 li eklaboris en sindikatoj. En ĉi tiu verko, Henderson provis kiel eble plej multe eviti strikojn kaj prezentis relative kompromisan linion.

En 1908 Henderson estis elektita por estri la Laboristan Partion, kaj tenis tiun unuan oficperiodon dum ĉirkaŭ du jaroj. Li revenis kaj deĵoris en ĉi tiu posteno dufoje pli en 1914 - 1917 kaj en 1931 - 1932. De 1915 ĝis 1916 li servis kiel ministro pri edukado en la registaro de Herbert Henry Esquith. Kun la supreniro al potenco de David Lloyd George, Henderson fariĝis senpostena ministro. Henderson eksiĝis la 11an de aŭgusto 1917 post kiam lia propono por internacia konferenco pri la unua mondmilito estis malakceptita de la resto de la kabineto.

Forlasita de la kabineto, Henderson foksiĝis krei popularan subtenon por sia partio kaj fortigi lokajn sindikatojn. Dum ĉi tiu periodo, Henderson akiris grandan proksimecon de Vladimir Iljiĉ Lenin, kiu konsideris lin tre helpema en internaciaj rilatoj. En 1924 li funkciis dum kelkaj monatoj kiel ministro por internaj aferoj sub Ramsey McDonald en la unua laborista registaro en brita historio. De 1929 ĝis 1931, Henderson funkciis kiel ministro por eksteraj aferoj kaj la imperio. En ĉi tiu rolo, Henderson renovigis diplomatiajn rilatojn kun Sovetunio kaj klopodis fortigi la Ligon de Nacioj.

Post la Granda Depresio Henderson klopodis por malebligi la militajn ŝtormojn, kiuj blovis en Eŭropo. Por ĉi tiu laboro li gajnis la Nobel-premio pri paco en 1934.

Mortis la 20- an de oktobro 1935 en Londono en la aĝo de 72 jaroj. El liaj filoj, kiuj deĵoris en la unua mondmilito, unu estis mortigita.

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]