Astraĥano

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Koordinatoj: 46° 20′ 00″ N 48° 01′ 00″ O / 46.33333 °N, 48.01667 °O / 46.33333; 48.01667 (mapo)
Astraĥano
ruse: Астрахань
urbo
Astrahan collage.png
Laŭlonge laŭ kremlo en Astraĥano
Flag of Astrakhan.png
Coat of Arms of Astrakhan.png
Blazono
Oficiala nomo: Астрахань
Lando Rusio Rusio
Regiono Astraĥana provinco
Rivero Volgo
Koordinatoj 46° 20′ 00″ N 48° 01′ 00″ O / 46.33333 °N, 48.01667 °O / 46.33333; 48.01667 (mapo)
Areo 500 km² (50 000 ha)
Loĝantaro 520 700 (2010)
Denseco 1 041,4 loĝ./km²
Fondita 1558
 - statuso de urbo 1717
Urbestro Ŝein Oleg Vasiljeviĉ
Horzono MSK (UTC+4)
Poŝtkodo 414xxx
OKATO 12 401
Kodo +7 8512
Situo enkadre de Rusio
ButtonRed.svg
Situo enkadre de Rusio
Situo enkadre de Astraĥana provinco
ButtonRed.svg
Situo enkadre de Astraĥana provinco
Commons-logo.svg Vikimedia Komunejo: Astrakhan
Retpaĝo: http://www.astrgorod.ru/

Astraĥano[1][2][3] (ruse Астрахань elparolata kiel [Astraĥanj]) estas ĉefurbo en Astraĥana provinco en Rusio. Ĝi estas tutmonde konata kiel ĉefubro de la kaviaro kaj ĝia regiono profitas de multnombraj gasrimedoj ekspluatataj de Gazprom, la ĉefa regiona dunganto. En la urbo situas ankaŭ la ĉefsidejo de la kaspia floto de la rusa mararmeo. En Astrajĥano troviĝas unu el la plej malnovaj teatrejoj de Ruslando. Ĝi ankaŭ havas ses moskeoj inter kiuj la nigra moskeo kiu estis la moskeo de la silkvojaj komercistoj el Buĥaro.

La urbo situas ĉe la volga delto, je ĉirkaŭ 100 km de la kaspian (maron, lagon). Pro ĉi tiu loko Astraĥano havas gravan riveran kaj maran havenon. Astrakhan estas plej konata pro ĝia kaviaro. En la urbo estas flughaveno (Narimanovo) kaj fervoja stacio.

Kiel komerca centro inter Eŭropo, Oriento kaj Kaŭkazo, Astraĥano ĉiam estis relative prospera. Ĝia nuna ekonomia signifo ĝi dankas al la granda ĉeesto de fiŝoj en la rivero, precipe sturgo (acipensiredoj) bona por produktado de kaviaro, kaj aliro al la kaspia maro lige kun nafto-produktado. La haveno estas la due plej granda en Rusio, mezurita per la volumo de vartrafiko.

La urbo havis 295,8 mil loĝantojn en jaro 1959, 504.5 mil en 2002 kaj 530,863 enloĝantoj en 2014

Historio[redakti | redakti fonton]

Astraĥan estis grava transirejo de la Silka Vojo (parte direkte al Tbiliso kaj Erzurum). Astraĥano estis de 1466 ĝis 1556 la ĉefurbo de mongola kanato (regno).

Dum 17 monatoj inter la jaroj 1670 - 1671 Astraĥan estis sub la influo de Stepan Razin kaj liaj kozakoj. Komence de la sekva jarcento, Petro la Granda ebligis ŝipkonstruejon kaj fris de Astraĥano la bazon por siaj malamikecoj kontraŭ Persio. Poste en la jarcento, Katarina la 2-a aljuĝis gravajn industriajn rajtojn al la urbo.

Esperanto en Astraĥano[redakti | redakti fonton]

Esperantistoj en Astraĥano aktivis dum 1910-aj jaroj. Astraĥana societo de esperantistoj eldonis ruslingvajn varbilojn en 1913 kaj 1914 jaroj.

Pesonecoj[redakti | redakti fonton]

Ilya Ulyanov (1831-1886), instruisto pri matematiko kaj fiziko, patro de Lenin

Waldemar Feifer | de (* 1983), germana-rusa filmregisoro

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]

Oficiala retejo (ruse)

Vetero en Astraĥano (en Esperanto, angle)

Russland von Oben (Ruslando de supre), dokumentfilmo, ZDF

Bildgalerio[redakti | redakti fonton]


Panoramo de Astraĥaon (009)

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. PIV
  2. Esperanta-rusa vortaro de Bokarev
  3. Rusa-Esperanta kaj Esperanta-rusa vortaroj de Kondratjev