Azaŭado
| Azavado | |
| ⴰⵣⴰⵓⴷ دولة أزواد Azawad | |
|
| |
| Detaloj | |
.svg) | |
| kvazaŭŝtato (2012–2013) administra teritoria unuo  vd | |
|---|---|
| Bazaj informoj | |
| Ĉefurbo | Timbuktuo (deklarita) Gao (provizora) (koordinatoj: 16° 16′ N 0° 03′ U / 16.267 °N, 0.050 °U (mapo)) |
| Uzata(j) lingvo(j) | Tuarega, Araba, Songhaja, Fula, Bambara, Franca |
| Loĝantaro | 3 000 000 (2012) |
| Horzono | 0 |
| Politiko | |
| Politika sistemo | Konsilio de transiro de la ŝtato de Azavado |
| Ŝtatestro | Bilal Ag Aŝerif (2012) |
| Ĉefministro | Bilal Ag Aŝerif |
| Ekonomio | |
| Azaŭado | |||
|---|---|---|---|
| Regiono | |||
 | |||
 Flago | |||
| administra teritoria unuo, kvazaŭŝtato [+] | |||
| Lando | Malio | ||
| Ĉefurbo | Timbuktuo | ||
| - koordinatoj | 16° N, 0° U (mapo)16.266666666667-0.050000000000011Koordinatoj: 16° N, 0° U (mapo) | ||
| Akvokolektejo | 932 490 km² (93 249 000 ha) [+] | ||
| Areo | 932 490 km² (93 249 000 ha) [+] | ||
| Loĝantaro | 3 000 000 [+] (2012) | ||
| Denseco | 3,22 loĝ./km² [+] [+] | ||
| Guberniestro | Bilal Ag Aŝerif | ||
| Horzono | UTC±00:00 [+] | ||
|
|||
|
|||
 |
|||
| Azaŭado | |||
 Vikimedia Komunejo: Azawad [+] |
|||
| En TTT: Oficiala retejo [+] | |||
Azavado aŭ Azaŭado, tuarege: ⴰⵣⴰⵓⴷ[1], latinigite: Azawad, Azawaɣ; arabe أزواد, Azawād; france Azawad) estas geografia regiono en nordorienta Malio en la Sahara dezerto, kie ĉefe loĝas tuaregoj.
Ĝi estas ankaŭ la nomo de eksa mallonge ekzistanta neagnoskita ŝtato. Ĝi konsistas el la regionoj Timbuktuo, Kidalo, Gao kaj parto de la regiono Moptio.
Historio
[redakti | redakti fonton]Pro politika malstabileco en Malio, en 2012-2013, la regiono Azavado fariĝis la scenejo de konflikto inter radikalaj islamistoj kaj tuaregoj.
En 2012, islamistoj forpelis la tuaregojn el la urboj kaj proklamis la mallongdaŭran Islama Ŝtato de Azavado, kiu estis detruita en 2013, kaj la ekstremistoj estis eliminitaj.
Post 2013, la potenco en Azavado revenis al la lokaj loĝantoj - la tuaregoj de la Nacia Movado por la Liberigo de Azavado (MNLA) kies gvidantoj elektis vojon al limigita aŭtonomeco de Malio sen plena deklaro de sendependeco[2], kio kreis la bazon por dialogo kun la malia registaro[3].
Geografio
[redakti | redakti fonton]La malia regiono Azavado ankaŭ inkluzivas la regionojn Timbuktuo, Gao, Kidal, kaj nordorienta Mopti; la NGA-teritorio inkluzivas la unuajn tri regionojn norde de la rivero Niĝero. La tuta historia regiono de Azavado ankaŭ inkluzivas apudajn teritoriojn de kvar aliaj najbaraj landoj.
Kulturo
[redakti | redakti fonton]Dezerta festivalo
[redakti | redakti fonton]La plej fama muzika evento de Azavado estas la "Dezerta Festivalo", kiu prezentas tradician tuaregan muzikon same kiel muzikon el la tuta mondo[4].
La festivalo fondiĝis en 2001 kaj estis longe konsiderata "la plej fora muzika evento", ĉar ĝi vojaĝis tra dezertaj regionoj kaj la publiko vojaĝis tien per kamelo. En 2003, ĝi estis translokigita al Essakane, ĉar la partopreno superis 10 000 personojn kaj necesis akvo kaj almenaŭ baza infrastrukturo. En 2010, la festivalo estis translokigita al Timbuktuo pro la minaco de teroristaj atakoj fare de Alkaida.
Monda Heredaĵo de UNESKO
[redakti | redakti fonton]La historia ĉefurbo de Azawad estas Timbuktuo , la plej historie valora urbo en la sahara dezerto, okcidente de Egiptio, kies tuta centro estas deklarita Monda Heredaĵo de UNESKO[5].
Referencoj
[redakti | redakti fonton]- ↑ Mouvement National de Liberation de l'Azawad. Mouvement National de Liberation de l'Azawad. Arkivita el la originalo je 2013-04-14. Alirita 10-a de januaro 2018 . Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2013-04-14. Alirita 2018-01-10 .
- ↑ (ruse) Maliaj Tuaregoj Decidas Krei Sian Propran Kebekion. Alirita la 3-an de majo 2020. Arkivita de la originalo, la 21-an de septembro 2020.
- ↑ (ruse) Ĉu ekzistas solvo al la "Tuarega demando ? Alirita la 28-an de julio 2024. Arkivita de la originalo, la 28-an de julio 2024.
- ↑ (en) Desert Festival
- ↑ (en) Malio - Monda Heredaĵa Centro de UNESKO. Alirita la 15-an de aprilo 2012. Arkivita la 11-an de majo 2012.