Saltu al enhavo

Brulaĵo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Brulaĵo
ĥemia substanco • energetic material
vdr
Brulanta temperaturo de diversaj brulaĵoj

Brulaĵo (nomata ankaŭ fuelo[1]bruligaĵo) estas materialo, kiu produktas energion per fizikajĥemiaj reakcioj. La vorto brulaĵo estas pli uzata por ĥemiaj reakcioj, ĉefe oksidigado, sed aliaj vortoj povas esti konsiderataj sinonimoj en pli ampleksa senco.

Kiam la procezo okazas en motoro, oni ankaŭ uzas la vorton karburaĵo.

Oni distingas ankaŭ nuancojn inter la terminoj brulaĵo kaj bruligaĵo:

  • brulaĵo rilatas al materialo kiu povas bruli (laŭ NPIV[2]),
  • dum bruligaĵo rilatas al materialo kiu povas produkti varmon (laŭ ReVo[3]). Kiam substanco kongruas kaj al unu difino kaj al la alia, la du terminoj estas sinonimoj.

Fuelo estas kemia materio, kies energienhavon oni plejofte utiligas per bruligo aŭ aliaj energitransmutaciaj formoj por produkti energion aŭ forpeladon en teknikaj sistemoj. Fuelojn oni uzas ofte en formoviloj (veturilo, ŝipo, raketo). Ĉar ili estas kunprenendaj, oni plejofte utiligas materiojn kun alta energidenseco.

Oni ankaŭ uzas tiujn esprimojn en la okazo de nuklea energio, do pri la termino nuklea fuelo aŭ nuklea brulaĵo, por nomi uranionplutonion, kvankam striktasence neniu brulado okazas en tiu procezo.

Peco de terkarbo.

Listo de brulaĵoj

[redakti | redakti fonton]
Lignofajro en kameno.
Evoluo de la prezoj de karburaĵoj en Germanio depost 1950.
Brula tergaso.

Referencoj

[redakti | redakti fonton]
  1. La vorto fuelo en Esperanto estas disputata, neoficiala vorto. PIV en sia aktuala eldono de 2020 mencias ĝin kiel teknologia fakvorto ekvivalenta al "brulaĵo", kaj Reta Vortaro dokumentigas ĝin kiel reale uzatan vorton, kun indiko ke "brulaĵo" estas preferinda.
  2. http://vortaro.net/#Brulaĵo
  3.   Bruligaĵo en ReVo [1] pro la fakto ke la verbo "bruli" estas ne tranzitiva.

Vidu ankaŭ

[redakti | redakti fonton]

Bibliografio

[redakti | redakti fonton]
  • esperante Georgiev, Evgeni 2013 : Gasojlo el lignaj defalaĵoj, Monato, 34/01, 20.