Butanalo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Butanalo
butanalo
Plata kemia strukturo de butanalo
butanalo
Tridimensia kemia strukturo de butanalo
Alternativa(j) nomo(j)
  • buteraldehido
  • butiraldehido
  • butila aldehido
Kemia formulo
C4H8O
CAS-numero-kodo 123-72-8
ChemSpider kodo 256
PubChem-kodo 261
Fizikaj proprecoj
Aspekto senkolora likvaĵo kun penetranta odoro
Molmaso 72,107 g·mol-1
Denseco 0,802g cm−3
Fandpunkto -96°C[1]
Bolpunkto 74,8°C
Refrakta indico  1,3766
Ekflama temperaturo -5 °C[2]
Memsparka temperaturo 190 °C[3]
Solvebleco Akvo:76 g/L
Mortiga dozo (LD50) 2490 mg/kg (buŝe)[4]
Sekurecaj Indikoj
Riskoj R11
Sekureco S9 S29 S33
Pridanĝeraj indikoj
Danĝero
GHS Damaĝo Piktogramo
02 – Treege brulema 07 – Toksa substanco
GHS Signalvorto Damaĝa
GHS Deklaroj pri damaĝoj H225, H319
GHS Deklaroj pri antaŭgardoj P210, P233, P240, P241, P242, P243, P280, P303+361+353, P370+378, P403+235, P501[5]
Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo
(25 °C kaj 100 kPa)

Butanalobuteraldehido, C4H8O, estas kemia kombinaĵo apartenanta al la funkcia grupo de la aldehidoj kaj izomero de la butanono. Ĝi estas senkolora likvaĵo kun penetranta odoro, uzata kiel analiza reakciaĵo en kemiaj sintezoj kaj en la fabrikado de farmaciaĵoj kaj kosmetikaĵoj. Butanalo estas solvebla en akvo, etanolo, duetila etero, acetono kaj kloroformo. Kiam ekspoziciita en aero ĝi oksidiĝas al butanoata acido. Sub temperaturo superas al 230 °C, butanalo spontanee ekbrulas kun formado je eksplodemaj miksaĵoj.


Sintezoj[redakti | redakti fonton]

Sintezo 1[redakti | redakti fonton]

buterata acidobutanalo

Sintezo 2[redakti | redakti fonton]

  • Preparado per karboksiligo de la propano:

propano+karbona unuoksidobutanalo

Sintezo 3[redakti | redakti fonton]

  • Preparado per hidratigo de nitriloj en ĉeesto de zinko kaj klorida acido:

butero-nitrilo+akvo+3klorida acidobutanalo+amonia klorido+zinka klorido

Sintezo 4[redakti | redakti fonton]

  • Preparado per oksidigo de primara alkoholo:

1-butanolobutanalo

Sintezo 5[redakti | redakti fonton]

1-butanolo+kloroformo+3natria hidroksidobutanalo+3natria klorido+akvo

Sintezo 6[redakti | redakti fonton]

  • Preparado per reduktigo de esteroj:

n-butila formiatobutanalo+formaldehido

Sintezo 7[redakti | redakti fonton]

  • Preparado per reduktigo de acilaj kloridoj:

buterila klorido+natria hidridobutanalo+natria klorido

Reakcioj[redakti | redakti fonton]

Reakcio 1[redakti | redakti fonton]

  • Reduktigo de aldehidoj:

butanalo1-butanolo

Reakcio 2[redakti | redakti fonton]

  • Preparado de la hidrokarbonido per reduktigo de aldehidoj:

butanalobutano

Reakcio 3[redakti | redakti fonton]

  • Konvertado de aldehidoj en karboksilataj acidoj:

butanalobuterata acido

Reakcio 4[redakti | redakti fonton]

butanalo+tionila kloridon-butila klorido+sulfura duoksido+klorida acido

Reakcio 5[redakti | redakti fonton]

butanalo+acetila kloridobutila acetato+klorida acido

Reakcio 6[redakti | redakti fonton]

  • Konvertado de aldehidoj en amidoj:

2butanalo+2amoniako+jodo2buteramido+2jodida acido

Reakcio 7[redakti | redakti fonton]

  • Senhidratigo de butanalo en ĉeesto de metanolo:

butanalof+metanolometila butila etero

Literaturo[redakti | redakti fonton]

Referencoj[redakti | redakti fonton]