Butanono

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Butanono
metil etil ketono
Plata kemia strukturo de la Butanono
metil etil ketono
Tridimensia strukturo de la Butanono
Alternativa(j) nomo(j)
  • Etil-metil-ketono
  • Metil-etil-ketono
  • 2-butanono
  • Metil-propano
  • Metil-acetono
  • MEK
Kemia formulo
C4H8O
CAS-numero-kodo 78-93-3
ChemSpider kodo 6321
PubChem-kodo 6569
Merck Index 15,6143
Fizikaj proprecoj
Aspekto senkolora likvaĵo kun
menta aŭ ketona odoro.
Molmaso 72.11 g·mol−1
Denseco 0.8054 g cm−3
Fandpunkto −86
Bolpunkto 79.64
Refrakta indico  1,3788
Ekflama temperaturo −8.9
Memsparka temperaturo 505
Solvebleco Akvo:
Mortiga dozo (LD50) 2737 mg/kg (buŝe)
Sekurecaj Indikoj
Risko R11 R23/24/25 R36 R39 R66 R67
Sekureco S9 S16 S36/37 S45
Pridanĝeraj indikoj
Danĝero
GHS etikedigo de kemiaĵoj
GHS Damaĝo-piktogramo
02 – Treege brulema 07 – Toksa substanco
08 – Risko al sano
GHS Signalvorto Damaĝo
GHS Deklaroj pri damaĝoj H225, H315, H319, H332, H335, H336, H371, H371[1]
GHS Deklaroj pri antaŭgardoj P210, P233, P240, P241, P242, P243, P260, P261, P264, P270, P271, P280, P302+352, P303+361+353, P304+312, P304+340, P305+351+338, P309+311, P312, P314, P321, P332+313, P337+313, P362, P370+378, P403+233, P403+235, P405, P501
Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo
(25 kaj 100 kPa)

Butanonometil etil ketono (MEK) estas organika kombinaĵo, senkolora likvaĵo, alte brulema, kun forta kaj agrabla dolĉeca odoro. Industrie ĝi produktatas grandskale kaj ankaŭ okazas nature en spurkvantoj. Ĝi estas solvebla en akvo kaj ordinare uzatas kiel industria solvanto kaj kiel katalizilo en la fotopolimerizado de la metakrilata acido.

Butanono estas bonega ordinara solvanto kaj uzatas en procezoj pri fabrikado de gumoj, rezinoj, celuloza acetato, nitrocelulozaj kovraĵoj kaj vinilaj tavoloj. Pro tio, ĝi trovas uzojn en la fabrikado de plastaĵoj, tekstilaĵoj kaj parafina vakso, kaj en dompurigaj produktoj tiaj kiaj lakoj, vernisoj, farbo-forigiloj kaj purigagentoj.

Ĝi posedas similajn proprecojn al acetono sed bolas sub pli alta temperaturo kaj posedas signifoplenan pli malaltan vaporigo-rapidon. Butanono ankaŭ uzatas kiel solvanto de sekaj feltokrajonoj uzataj kiel markigiloj sur kretotabuloj.

Sintezoj[redakti | redakti fonton]

Sintezo 1[redakti | redakti fonton]

  • Preparado de la 2-butanono per oksidado de 2-butanolo:

2-Butanolo 2-Butanono

Sintezo 2[redakti | redakti fonton]

  • Preparado de la 2-butanono per hidratigado de la 2-buteno:

2-Buteno 2-Butanono

Sintezo 3[redakti | redakti fonton]

  • Preparado de 2-butanono per traktado de acetila klorido kaj etano:

acetila klorido +etano +2-Butanono klorida acido

Sintezo 4[redakti | redakti fonton]

  • Preparado de la 2-butanono per traktado de propanoila klorido kaj metano:

Propanoila klorido +metano 2-Butanono +klorida acido

Sintezo 5[redakti | redakti fonton]

Hidratigo:* Preparado de la 2-butanono per hidratigado de 1-butino:

1-Butino 2-Butanono

Sintezo 6[redakti | redakti fonton]

  • Preparado de la butanona oksimo per traktado de butanono kaj hidroksilamino sekvata per Rearanĝo de Beckmann en acida medio:

butanono +hidroksilamino butanona oksimobutanamido

Sintezo 7[redakti | redakti fonton]

  • Preparado de la propano per traktado de butanono kaj hidrazino:

Butanono +hidrazino +propano +metano +nitrogeno

Sintezo 8[redakti | redakti fonton]

  • Preparado de la butanona cianhidrino per traktado de butanono kaj cianida acido:

butanono +cianida acido +Butanona cianhidrino

Sintezo 9[redakti | redakti fonton]

  • Preparado de la butanono per traktado de propanalo kaj klorometano:

Propanalo +klorometano butanono +klorida acido

Literaturo[redakti | redakti fonton]

Kunrilataj kemiaĵoj[redakti | redakti fonton]

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Referencoj[redakti | redakti fonton]