Butanono

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Butanono
metil etil ketono
Plata kemia strukturo de la Butanono
metil etil ketono
Tridimensia strukturo de la Butanono
Alternativa(j) nomo(j)
  • Etil-metil-ketono
  • Metil-etil-ketono
  • 2-butanono
  • Metil-propano
  • Metil-acetono
  • MEK
Kemia formulo
C4H8O
CAS-numero-kodo 78-93-3
ChemSpider kodo 6321
PubChem-kodo 6569
Merck Index 15,6143
Fizikaj proprecoj
Aspekto senkolora likvaĵo kun
menta aŭ ketona odoro.
Molmaso 72.11 g·mol-1
Denseco 0.8054 g cm−3
Fandpunkto -86 °C
Bolpunkto 79.64 °C
Refrakta indico  1,3788
Ekflama temperaturo -8.9 °C
Memsparka temperaturo 505 °C
Solvebleco Akvo:
Mortiga dozo (LD50) 2737 mg/kg (buŝe)
Sekurecaj Indikoj
Risko R11 R23/24/25 R36 R39 R66 R67
Sekureco S9 S16 S36/37 S45
Pridanĝeraj indikoj
Danĝero
GHS etikedigo de kemiaĵoj
GHS Damaĝo-piktogramo
02 – Treege brulema 07 – Toksa substanco
08 – Risko al sano
GHS Signalvorto Damaĝo
GHS Deklaroj pri damaĝoj H225, H315, H319, H332, H335, H336, H371, H371[1]
GHS Deklaroj pri antaŭgardoj P210, P233, P240, P241, P242, P243, P260, P261, P264, P270, P271, P280, P302+352, P303+361+353, P304+312, P304+340, P305+351+338, P309+311, P312, P314, P321, P332+313, P337+313, P362, P370+378, P403+233, P403+235, P405, P501
Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo
(25 °C kaj 100 kPa)

Butanonometil etil ketono (MEK) estas organika kombinaĵo, senkolora likvaĵo, alte brulema, kun forta kaj agrabla dolĉeca odoro. Industrie ĝi produktatas grandskale kaj ankaŭ okazas nature en spurkvantoj. Ĝi estas solvebla en akvo kaj ordinare uzatas kiel industria solvanto kaj kiel katalizilo en la fotopolimerizado de la metakrilata acido.

Butanono estas bonega ordinara solvanto kaj uzatas en procezoj pri fabrikado de gumoj, rezinoj, celuloza acetato, nitrocelulozaj kovraĵoj kaj vinilaj tavoloj. Pro tio, ĝi trovas uzojn en la fabrikado de plastaĵoj, tekstilaĵoj kaj parafina vakso, kaj en dompurigaj produktoj tiaj kiaj lakoj, vernisoj, farbo-forigiloj kaj purigagentoj.

Ĝi posedas similajn proprecojn al acetono sed bolas sub pli alta temperaturo kaj posedas signifoplenan pli malaltan vaporigo-rapidon. Butanono ankaŭ uzatas kiel solvanto de sekaj feltokrajonoj uzataj kiel markigiloj sur kretotabuloj.

Sintezo[redakti | redakti fonton]

  • Butanono povas esti preparita per oksidado de la 2-butanolo kun perdo de 2 hidrogenatomoj:
Sintezo de Butanono ekde 2-butanolo.
  • Per ozona oksidado de la 2-buteno:
Sintezo de Butanono per oksidado kun ozono.
  • Per aldono de akvo al la molekulo de la 2-butino:
Sintezo de Butanono per hidratigo kun dumetil-acetileno2-butino.

Reakcio[redakti | redakti fonton]

  • Butanono reakcias kun metil-hidrazino por estigi metil-etil-hidrazonon kaj akvon:[2]
Sintezo de Metil-etil-hidrazono ekde butanono.

Literaturo[redakti | redakti fonton]

Kunrilataj kemiaĵoj[redakti | redakti fonton]

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Referencoj[redakti | redakti fonton]