Ciklopentanamino

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Ciclopentanamino
ciklopentanamino
Plata kemia strukturo de la Ciclopentanamino
ciklopentanamino
Tridimensia strukturo de la Ciclopentanamino
Alternativa(j) nomo(j)
  • Ciklopentilamino
  • Aminociklopentano
Kemia formulo
C10H16
CAS-numero-kodo 1003-03-08
ChemSpider kodo 2803
PubChem-kodo 2906
Fizikaj proprecoj
Aspekto travidebla likvaĵo
Molmaso 85.1475 g·mol-1
Denseco 0,8689 g cm−3
Fandpunkto -85 °C
Bolpunkto 107 °C
Refrakta indico  1,4482
Ekflama temperaturo 17 °C
Solvebleco Akvo:1,4 x 102 g/L
Mortiga dozo (LD50) 26 mg/kg (buŝe)
Sekurecaj Indikoj
Risko R21
Sekureco S37
Pridanĝeraj indikoj
Danĝero
GHS etikedigo de kemiaĵoj[1]
GHS Damaĝo-piktogramo
02 – Treege brulema 05 – Koroda substanco
06 – Venena substanco 08 – Risko al sano
GHS Signalvorto Damaĝa
GHS Deklaroj pri damaĝoj H225, H300, H314, H315, H317, H318, H331, H332, H412
GHS Deklaroj pri antaŭgardoj P210, P233, P240, P241, P242, P243, P260, P261, P264, P270, P271, P272, P273, P280, P301+310, P301+330+331, P302+352, P303+361+353, P304+312, P304+340, P305+351+338, P310, P311, P312, P321, P330, P332+313, P333+313, P362, P363
Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo
(25 °C kaj 100 kPa)

Ciclopentanaminociklopentilamino estas primara amino derivita el la ciklopentano. Ĝi estas senkolora likvaĵo, solvebla en akvo sed pli solvebla en hidrofobaj ol hidrofilaj solvaĵoj. Simile al aliaj aminoj, la ciklopentilamino estas neakordigebla kun acidoj, acilaj kloridoj, acidaj anhidridoj kaj karbona duoksido.

Cicklopentanaj derivaĵoj uzatas por sintezo de fungicidoj, herbicidoj, farmaciaĵoj, tinkturoj, planto-hormonoj, kaj fabrikado de plastigiloj kaj sintezaj kaŭĉukoj. La ciklopentanamino ankaŭ uzatas kiel anti-tumora drogo.

La ciklopentanamino uzatas en la sintezo de la pencikurono, iu fungicido surbaze de ureo specife disvolvita kontraŭ la planta patogeno Rhizoctonia solani. La ciklopentilamino estas toksa substanco kiu povas kaŭzi brulvundojn en okuloj kaj piedoj. Krom tio, ĝi estas koroda kaj tre brulema komponaĵo.

Sintezo[redakti | redakti fonton]

  • La ciklopentilamino estas sintezebla per reduktado de la nitrociklopentano kaj alia kombinaĵo de akvo-karbona unuoksido en ĉeesto de oro kiel katalizilo:
Sintezo de ciklopentilamino ekde la nitro-ciklopentano.
Sintezo de ciklopentilamino ekde la ciklopentanono.

Literaturo[redakti | redakti fonton]

Kunrilataj kemiaĵoj[redakti | redakti fonton]

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Referencoj[redakti | redakti fonton]