Civilizo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Antikva Egipto estas kanoneca ekzemplo de frua kulturo konsiderata civilizo.

Civilizo (aŭ civilizacio, de la latina civis = civitano) estas vorto por certa historia tempoperiodo aŭ homa kultura rondo de pluraj socioj.

Civilizo estas ajna kompleksa socio karakterizata de urba disvolviĝo, socia tavoligo, simbolaj komunikadaj formoj (tipe, skribsistemoj), kaj konstatita separado el kaj dominado super la natura medio fare de kultura elito.[1][2][3][4][5][6][7][8] Civilizoj estss tre forte asociataj kun kaj ofte plu difinitaj de aliaj soci-politik-ekonomiaj karakteroj, kiaj centralizo, aldomigo kaj de homoj kaj de aliaj organismoj, labordivido, kulture interplektitaj ideologioj de progreso kaj de supremismo, monumenta arkitekturo, impostado, socia dependo el farmado kiel agrikultura praktiko, kaj ekspansiismo.[2][3][5][7][8]

Civilizoj[redakti | redakti fonton]

La kvar ĉefaj nunaj civilizoj en la mondo estas:

La islama estas la plej nova, la okcidenta estas nun la plej avangarda, influa kaj granda, estante la precipa civilizo de Eŭropo mem, Ameriko, Oceanio kaj de urba subsahara Afriko.

La ĉefaj antikvaj civilizoj menciendas estas la jenaj:

Karakteroj[redakti | redakti fonton]

Ĉiu civilizo havas propran subkontinentan bazon, skribsistemon, religiojn, antikvan lingvon, klasikajn librojn, imperiojn kaj historion. Kvankam ĉiu civilizo enhavas multajn gentojn kaj landojn, tiuj partoprenas en komuna, ĝenerala kulturo. Iuj landoj estas produkto de du civilizoj: Turkio, Japanio, Pakistano, Indonezio, ktp.

Civilizoj disvastiĝas per milito, imperio, religio kaj komerco kaj daŭras tra la epokoj. Religio ofte difinas civilizon -- ekzemple hinduismo kaj hinda civilizoislamo kaj islama civilizo. Sed iafoje civilizo konvertiĝas al nova religio: ekzemple, la eŭropa al kristanismo kaj la ĉina al budhismo.

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Notoj[redakti | redakti fonton]

  1. Adams, Robert McCormick. (1966). The Evolution of Urban Society. Transaction Publishers. 
  2. 2,0 2,1 (2013) Cultural Anthropology: The Human Challenge. Cengage Learning. 
  3. 3,0 3,1 WRIGHT, Ronald. (2004). A Short History of Progress. House of Anansi, 115, 117, and 212. 
  4. Civilization. Dictionary.com. Dictionary.com, LLC (2014).
  5. 5,0 5,1 LLOBERA, Josep. (2003). An Invitation to Anthropology. Berghahn Books, 136–137. 
  6. FERNÁNDEZ-ARMESTO, Felipe. (2001). Civilizations: Culture, Ambition, and the Transformation of Nature. Simon & Schuster. 
  7. 7,0 7,1 BOYDEN, Stephen Vickers. (2004). The Biology of Civilisation. UNSW Press, 7–8. 
  8. 8,0 8,1 SOLMS-LAUBACH, Franz. (2007). Nietzsche and Early German and Austrian Sociology. Walter de Gruyter, 115, 117, kaj 212.