Dagoberto la 1-a
Vidu ankaŭ: Listo de francaj reĝoj| Dagoberto la 1-a Dagobertus Primus rex Francorum (603-639) | |||||
|---|---|---|---|---|---|
.png) Ikonografia bildo de Dagoberto la 1-a (603-639).
| |||||
| Persona informo | |||||
| Dagobert Ier | |||||
| Naskiĝo | 603 en Épinay-sur-Seine, Seine-Saint-Denis, Île-de-France, Imperium Francorum | ||||
| Morto | 19-a de januaro 639 en Saint-Denis, Île-de-France, Imperium Francorum | ||||
| Mortis pro | naturaj kialoj  vd
| ||||
| Tombo | Baziliko de Saint-Denis vd
| ||||
| Lingvoj | latina vd | ||||
| Ŝtataneco | Francio vd
| ||||
Subskribo 
| |||||
| Familio | |||||
| Dinastio | Merovidoj vd | ||||
| Patro | Klotaro la 2-a vd
| ||||
| Patrino | Bertrude (en)  vd
| ||||
| Gefratoj | Kariberto la 2-a, Merowech (en) , Emma, Berta (en) kaj Enimia (en) vd
| ||||
| Edz(in)o | Gormatrude (en) Wulfégonde (en) Nanthild (en) Berchilde (en) vd
| ||||
| Amkunulo | Ragnétrude (en) vd
| ||||
| Infanoj | Sigeberto la 3-a (  Ragnétrude (en) )Klodvigo la 2-a ( Nanthild (en) )Regintrud (mul) ( Hugobert (en) Irmina of Oeren (en) ) vd
| ||||
| Profesio | |||||
| Okupo | monarko vd
| ||||
| Aktiva en | Franka imperio vd | ||||
| |||||
| vd | Fonto: Vikidatumoj | ||||
Teodoriko la 1-a estis merovida reĝo de la salfrankoj, kiu regis Aŭstrazion (623-634), Neŭstrion kaj Burgonjon (629-639) kaj finfine Akvitanion (632-639). Li estas priskribita kiel la lasta reĝo de la merovida dinastio, kiu havis veran reĝan potencon, post kio la urbestro de la palaco leviĝis kiel politika kaj milita gvidanto. Dagoberto estis la unua franka reĝo entombigita en la reĝaj tomboj de la Baziliko de Sankta Denizo, en Parizo.
En 623, pro la aŭtonomismaj postuloj de la nobeloj de Aŭstrazio, lia patro nomis lin reĝo de ĉi tiu teritorio, kiu estis senigita je la regionoj Ardenoj kaj Vogezoj.
Post la morto de sia patro, li fariĝis reĝo de la Frankoj, cedante la regnon Akvitanion, kreitan por la okazo, al sia frato Kariberto la 2-a, devigante lin definitive rezigni la frankan tronon. Post la morto de sia frato, li reakiris Akvitanion, sed ribelo de la akvitanaj nobeloj devigis lin forlasi la sudan parton de la regiono. Li fariĝis la plej potenca merovida reĝo kaj la plej respektata monarko de sia tempo. Li faris Lutecon sian ĉefurbon, pro ĝia geografia pozicio en la centro de la regno.
Laŭ rekomendo de siaj konsilistoj Didier (550-634), Dadon (kanonizita sub la nomo de Sankta Aŭdeono), kaj Eligius (la estonta Sankta Eligio), li batalis kontraŭ la aŭtonomismaj postuloj de iuj nobeloj kaj reorganizis la administradon kaj justecon de la regno. Li disvolvis edukadon kaj artojn kaj faris signifajn donacojn al la Eklezio.
Li fondis, interalie, la Abatejon de Sankta Denizo, kiu poste gastigis lian tombon kaj restis la tombo de la reĝoj de Francio dum multaj jaroj. Li estis la lasta merovida reĝo kiu persone regis la "Regnum Francorum" (Franca Regno"). Dum sia regado, li konstruis la kastelon Aëlles, en Merseburgo, Germanio, kiu ankoraŭ estas la plej malnova loĝata kastelo en tiu lando.
Dagoberto disvolvis diplomatiajn rilatojn kun la najbaraj landoj: li subskribis eternan packontrakton kun la bizanca imperiestro Heraklio, aliancon kun la lombardoj, kaj interkonsenton kun la saksoj por helpi lin protekti siajn limojn kontraŭ la slavoj. Li faris militajn kampanjojn kontraŭ la gaskonoj, la bretonoj, kaj precipe la slavoj.
Ankaŭ en 632, la nobeloj de Aŭstrazio ribelis sub la urbestro de la palaco, Pipino de Landen. En 634, Dagoberto provis pacigi la ribelemajn nobelojn metante sian trijaran filon, Sigeberto la 3-a, sur la tronon, tiel cedante reĝan potencon en siaj plej orientaj domajnoj, same kiel lia patro faris dek unu jarojn antaŭe.
_0.png)
Dagoberto mortis ĉe la Abatejo de Sankta Denizo kaj estis la unua reĝo de la Frankoj entombigita en la Baziliko de Sankta Denizo, Parizo. Liaj du heredantoj estis ankoraŭ tre junaj: Sigeberto (630-656) estis okjara kaj Klodvigo (635-657) kvarjara, do la palacaj stevardoj dediĉis sin al manipulado de la regantoj kaj al la definitiva povoprenado. Tio markis la komencon de la epoko de la "mallaboremaj reĝoj", kiu markis la finon de la merovida dinastio.
Geedziĝoj kaj problemoj
[redakti | redakti fonton]La aŭtoro de la "Kroniko de Fredegaro" kritikas la reĝon pro lia malstrikta moralo havante "tri reĝinojn preskaŭ samtempe, same kiel plurajn konkubinojn." La kroniko notas la nomojn de la reĝinoj, Nanteŝilda (610-642) kaj la sufiĉe obskuraj Vulfegunda (607-686) kaj Berŝilda, sed nenion pri la konkubinoj, deklarante ke kompleta listo de konkubinoj estus tro longa.
En 625/6 Dagoberto edziĝis al Gomatruda, fratino de Siŝilda, la edzino de lia patro; sed la geedzeco estis seninfana. Post eksedziĝo de Gomatruda en 629/30, li faris sian novan reĝinon Nantilda (610-642), saksan servutulinon ("puella") el sia propra sekvantaro. Ŝi naskis al li:
- Klodvigo la 2-a (635-657), pli posta reĝo de Neŭstrio kaj Burgonjo.
Baldaŭ post sia edziĝo kun Nantilda, li prenis junulinon nomitan Ragnetruda al sia lito, kaj ŝi naskis lian plej aĝan filon:
- Sigeberto la 3-a (630-656), pli posta reĝo de Aŭstrazio.
Eblas, ke Ragnetruda, abatino de Nonnberg, ankaŭ estis filino de Dagoberto. Ŝi edziniĝis al membro de la bavara dinastio de la Agilulfidoj (lia nomo estis Teodono (625-716), duko de Bavario, aŭ lia filo, , duko de Salzburgo (685-719)).[1]
Vidu ankaŭ
[redakti | redakti fonton]- Sankta Aŭreo (403-451)
- Amando el Mastriĥto (575-676)
- Sankta Aŭdeono (608-686)
- Sankta Rictruda (613-687)
- Felikso de Akvitanio (649-674)
- Abatopreĝejo Sankta Oveno
- Pierre Plantard (1920-2000) franca verkisto
- Michel Colucci (1944-1986)
- Preĝejo Sankta Marteno
- Zubero
Referencoj
[redakti | redakti fonton]- ↑ Ĉi-artikolo estis tradukita el la hispana samnoma Vikipedio.
