Ekonomiaj sektoroj

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
regionaj diferencoj en la dungostrukturo laŭ ekonomiaj

La ekonomisciencoj subdividas industrion kaj metiojn en ekonomiajn sektorojn . Tio baziĝas sur la tri-sektoro-hipotezo de la politika ekonomio.

Primarsektoro[redakti | redakti fonton]

Ankaŭ praproduktado. La praproduktado plej ofte alportas la krudmaterialojn por produkto. Al tiu ĉi sektoro apartenas ekz. agrikulturo, forstmastrumado, fiŝkaptado kaj minado.En la plej multaj landoj de la Tria Mondo la kvoto de la loĝantaro, kiu laboras en la primarsektoro, estas pli alta ol en la industrilandoj. Do laŭ la dungiteco en la primarsektoro oni povas ekkoni la evolustaton de lando.

Sekundarsektoro[redakti | redakti fonton]

La sekundarsektoro ampleksas la produktajn metiojn de nacia ekonomio, tio signifas la transformado de krudmaterialoj ekz. en prilabora metio, industrio, metio, energiekonomio, energiprovizado kaj akvoprovizado, sed ne konstrumetio. Sinonime oni ankaŭ uzas la esprimon de industrisektoro.

Karakteriza por tiu sektoro estas la transformado de varoj el la primarsektoro, pro kio ĝi estas materialintensiva, energikonsuma kaj ofte poluiga. Produktoproceso per uzado de investaĵoj estas kapitalintensiva.

Terciarsektoro[redakti | redakti fonton]

La terciarsektoro aŭ ankaŭ servosektoro ampleksas ĉiujn entreprenojn de nacia ekonomio, kiuj produktas servojn. Al tiu ĉi apartenas inter alie jenaj ekonomibranĉoj:

En la klasika terciarsektoro troviĝas servoj kiel purigado, reparado aŭ transportado.

En la moderna ekonomio oni mencias ofte la informekonomion kiel nova sfero, kiu sekurigu la prizorgadon de organizaĵoj kaj homoj per la ĝustaj informoj je la dezirata tempo. Lastatempe krom tio la sfero de la kulturekonomio estas objekto de ekonomiscienca esploro kaj de ekonomipolitikaj iniciativoj Karakteriza por tiu ĉi sektoro estas la produktado per investo de laborforto, pro tio la sektoro estas personintensiva.

Pro sia naciekonomie grava agado kelkaj branĉoj de la terciarsektoro ofte estas aparte nomataj. Tio koncernas kutime la sferoj komerco, trafiko kaj publikaj buĝetoj. Senchavaj estas tiu ĉi subdivido precipe por servintensivaj starejoj: urboj kiel Frankfurto ĉe Majno, Bonno, LondonoParizo mastrumas ĉ. 90% de sia malneta valorkreado en la servosektoro.

Kvartarsektoro[redakti | redakti fonton]

Ekzistas diferencaj difinoj pri la kvartarsektoro. Jean Gottmann en 1961 difinis la agadoj apartenaj al tiu sektoro kiel agadoj el la sfero de la terciarsektoro, kiuj necesigas eksterordinarajn intelektulajn pretendojn kaj elnorman responsecopretecon.

Tiuj estas precipe jenaj:

Kelkfoje oni subigas sub la esprimon kvartarsektoro ankaŭ nur la tiutempe rapide kreskajn informservojn, do ĉiujn branĉojn, kiuj sin okupas pri la produktado, prilaborado kaj vendado de Informoj (faktoj kaj scio).

Plia difino rigardas la libertempajn kaj amuzadajn servojn kiel kvartarsektoraĵoj. Hans Linde komprenis la kvartarsektoron en 1977 kiel aro da servoj, kiuj ne estas direktitaj fare de la merkato, sed de la politiko (ŝtataj servoj).

Oni nomas la kvartarsektoron ankaŭ informsektoron. Germanio ĉitempe evoluas ekde servosocio al t.n. informsocio.

Kvintarsektoro[redakti | redakti fonton]

Kelkfoje oni uzas tiun esprimon por la senrubiga ekonomio.