Ernst Mach

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Ernst Mach
Ernst-Mach-1900.jpg
Persona informo
Naskiĝo 18-an de februaro 1838 (1838-02-18)
en Brno-Chrlice
Morto 19-an de februaro 1916 (1916-02-19) (78-jara)
en Vaterstetten
Mortokialo apopleksio
Tombo Nordfriedhof
Lingvoj germana
Ŝtataneco Aŭstrio-Hungario
Alma mater Universitato de Vieno
Subskribo Ernst Mach
Familio
Edz(in)o Ludovica Aloisia Carolina Marussig
Infano Ludwig Mach
Okupo
Okupo fizikistofilozofopedagogoprofesorofotistopolitikisto
Wikidata-logo.svg
Information icon.svg
vdr

Ernst Waldfried Josef Wenzel MACH (/mɑːx/; germanlingva prononco: [ˈɛɐ̯nst ˈmax]; 18a de Februaro 1838 – 19a de Februaro 1916) estis aŭstria[1] fizikisto kaj filozofo, fama pro siaj kontribuoj al fiziko, ekzemple al la studo de ŝokondoj. La maĥ-nombro (nomumita laŭ Ernst Mach), aŭ mallonge maĥo, estas fizika unuo de la rapideco. Kiel filozofo de scienco, li estis de grava influo super la logika empirismo kaj la usona pragmatismo.[2] Pere de sia kritiko al la teorioj de spaco kaj tempo de Newton, li antaŭsentis la teorion de la relativeco de Einstein.[3]

En fiziologio, en 1873, sendepende unu de la alia[4] Mach kaj la fiziologo kaj kuracisto Josef Breuer malkovris kiel la senso de ekvilibro (t.e., la percepto de la ekvilibro en la kapo) funkcias, nome kiel la cerbo ricevas la informon de la movo el fluidaĵo en la duoncirklaj kanaloj de la interna orelo.

En psikologio li esploris pri la optikaj iluzioj.

Liahonore estas nomita la asteroido 3949 Mach.

Notoj[redakti | redakti fonton]

  1. "Ernst Mach". Encyclopædia Britannica. 2016. Alirita la 7an de Aprilo 2021.
  2. Blackmore 1972.
  3. Sonnert, Gerhard (2005). Einstein and Culture (ilustrita eld.). Humanity Books. p. 221. ISBN 978-1-59102-316-6.
  4. Hawkins, J.E. kaj Schacht, J. "The Emergence of Vestibular Science" Arkivita la 21an de Julio 2011 en Wayback Machine (Parto 8 de "Sketches of Otohistory") en Audiology and Neurotology, Aprilo 2005.

Bibliotekoj[redakti | redakti fonton]

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]