Eta Eyolf
| Lille Eyolf | |
|---|---|
| drama verkaĵo | |
| Aŭtoroj | |
| Aŭtoro | Henrik Ibsen |
| Lingvoj | |
| Lingvo | norvega lingvo |
| Eldonado | |
| Eldondato | 1894 |
Eta Eyolf (origine en la norvega, Lille Eyolf) estas teatraĵo de la norvega dramisto Henrik Ibsen, verkita kaj publikigita en 1894 kaj unue prezentita la 12-an de januaro 1895 en la Deutsches Theater en Berlino.
Resumo
[redakti | redakti fonton]La nedezirata filo de Rita kaj Alfred, Eyolf, falas de la tablo nokte kaj fariĝas handikapita. De tiam, Alfred rifuzis ĉian intimecon, retiriĝante en sian libroprojekton "Homa Respondeco" kaj dediĉante sin al la edukado de Eyolf. Rita malamas sian filon, kiu staras inter ŝi kaj ŝia edzo. Eyolf sekvas ratkaptiston kaj dronas en la maro. Alfred konfesas la bankroton de sia geedzeco kaj volas vivi kun sia duonfratino Asta. Asta, siavice, scias, ke ŝi kaj Alfred ne estas gefratoj kaj volas esti konsiderema al Rita. Asta forkuras kun la neamata vojinĝeniero Borghejm. Rita kaj Alfred konsciiĝas pri sia egoismo kaj volas transformi sian domon en hejmon por la stratinfanoj de la strando. Nun ili forprenas la infanojn de la malriĉuloj por plenigi sian sensencan ekziston.
Roluloj
[redakti | redakti fonton]- Alfred Allmers, terposedanto kaj literaturisto; iama privata instruisto.
- Rita Allmers, lia edzino.
- Eyolf, la filo de la paro, 9-jaraĝa.
- Asta Allmers, la duonfratino de Alfred, pli juna ol li.
- Borgheim, inĝeniero.
- La Sinjorino de la Ratoj
Takso
[redakti | redakti fonton]Dramo en tri aktoj, "Malgranda Eyolf" apartenas al la fina periodo de Ibsen, konsiderata de kritikistoj kiel simbolisma kaj pli matura. La tragedio de la morto de ilia filo Eyolf elvokas la rilaton de la paro, kun la malfacilaĵoj de la socia engaĝiĝo de geedzeco, traktante temojn kiel kulpo, homa respondeco kaj la ebleco de elaĉeto por la roluloj.[1] Alfrontante individuan mankon de plenumiĝo, la paro metas siajn revojn kaj atendojn sur la vivon de la delikata Eyolf, kiu, en ago de liberiĝo, sekvas la "Mussinjorinon", la personigon de morto en la norvega mitologio. Fine, savo, en la kazo elstarigita de Ibsen, "konstruiĝas ene de la animo, lasante la realan vivon al aliaj, pli junaj."
Interpreto
[redakti | redakti fonton]La ligpovo, kiun infanoj penas sur la rilatoj de paroj, malofte estas traktata en la teatro. Ibsen faras tion en "Eta Eyolf", kiu tute ne estas malgranda, ĉar lin orbitas rilatplanedoj nomataj gepatroj. Tiel, Ibsen sukcesas krei sentempan rilatscenaron , kiu facile povus konveni en hodiaŭajn vicdomojn. Liaj roluloj formiĝas dum la teatraĵo. Malgraŭ la funebro en la familio kaj malgraŭ ĉiuj nediritaj abismoj tipaj por Ibsen, la teatraĵo prenas pozitivan turnon ĉe la fino. La teatraĵo inspiras kuraĝon interagi kun infanoj, defioj kaj rilatoj.
La teatraĵo lastatempe spertis renesancon ĉar ĝi "traktas la problemon inter gepatroj kaj infanoj kaj la konflikton de memrealigo kaj respondeco, temojn kiuj estas virulentaj en nia ĉiam pli seninfana kaj sensignifa ego-socio." [2]
En Esperanto aperis
[redakti | redakti fonton]- Eta Eyolf: dramo en tri aktoj / Henrik Ibsen. Trad. Odd Tangerud. - Lier: JEC Scandinavia, 1997. - ISBN 82-91707-58-8
Referencoj
[redakti | redakti fonton]- ↑ Ibsen, Ibsen: The Complete Major Prose Plays, 870.
- ↑ Christine Dössel, Süddeutsche Zeitung 26. Mai 2007, zit. auf Nachtkritik
