Fagreo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Vikipedio:Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion
Fagreo
Fagraea crenulata
Fagraea crenulata
Biologia klasado
Regno: Plantoj Plantae
Divizio: Angiospermoj Magnoliophyta
Klaso: Dukotiledonaj Magnoliopsida
Ordo: Gencianaloj Gentianales
Familio: Gencianacoj Gentianaceae
Genro: Fagraea
Thunb.
Aliaj Vikimediaj projektoj
Wikidata-logo.svg
Information icon.svg
vdr

La fagreo[1] (Fagraea) estas genro de plantoj en la familio de la gencianacoj [2]. Ĝi enhavas arbojn, arbedojn, lianojn, kaj epifitojn. Specioj de la genro estas troveblaj en arbaroj, marĉoj, kaj aliaj vivejoj en Azio, Aŭstralio kaj la pacifikaj insuloj, kun la centro de diverseco en Malesio [3].

Multaj fagreaj specioj havas variadon da homa uzado, precipe la ligno kaj la floroj. La floroj vespere malfermas sin kaj ofte estas bonodoraj kaj kiroptere polenigataj. Ili estas tiom okulfrapaj ke ili ludas rolan en la polinezia mitologio. Ili alloge igas la arbojn kiel ornamajn plantaĵojn. Iuj estas uzataj kiel girlandoj. Fagraea auriculata produktas floron de 30 cm larĝan , unu el la plej grandaj floroj de iu ajn planto en la mondo. Multaj specioj, precipe ĉe la malesiaj taksonoj, havas valoran lignon. Tiu ĉi estis uzata por skulpti tiki-ojn (tipajn polineziajn lignoskulptaĵojn). Iuj specioj estis uzataj kiel popolmedicinon, parfumon, kaj aromoterapion. La floroj estas reprezentataj en la tradiciaj artverkoj ĉe diversaj kulturoj [3].

La fruktoj estas nutraĵo por multaj bestoj, inkluzive de kazuaroj, pteropoj ("fluganta vulpo"), kaj Viverridae [3].

Etimologio[redakti | redakti fonton]

La scienca nomo de tiu genro Fagraea estis donita honore al la sveda botanikisto Jonas Theodor Fragraeus (1729-1797).

La esperantigo "fagreo" estas konstruita laŭ la multaj modeloj en PIV (Actaea > akteo[4], Althaea > alteo[5], Dionaea > dioneo[6], Lathraea > latreo[7]...).

Taksonomio[redakti | redakti fonton]

En 2004 oni registris ĉirkaŭ 70 da specioj [3]

Fagraea ceilanica.

La specioj ampleksas [3][8] :

Referencoj[redakti | redakti fonton]