Falo de la Berlina Muro

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo

La falo de la Berlina Muro (germane: Mauerfall), la 9-a de novembro 1989, estis pivota evento en la monda historio, kiu markis la falon de la Fera Kurteno kaj la komencon de la falo de komunismo en Orienta kaj Centra Eŭropo. Fino de la Malvarma Milito estis deklarita ĉe la Malta Pintkunveno tri semajnojn poste, kaj la reunuiĝo de Germanio okazis en oktobro de la sekva jaro.

Fono[redakti | redakti fonton]

Loupe.svg Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Tuteŭropa pikniko.

La malfermo de la Fera Kurteno inter Aŭstrio kaj Hungario ĉe la Tuteŭropa pikniko la 19-a de aŭgusto 1989 ekfunkciigis pacan ĉenan reagon. Ampleksa reklamado por la planita pikniko estis farita de afiŝoj kaj flugfolioj inter la GDR-feriistoj en Hungario. Ĝi estis la plej granda eskapila movado el Orienta Germanio de kiam la Berlina Muro estis konstruita en 1961. Post la pikniko, kiu baziĝis sur ideo de Otto von Habsburgo por testi la reagon de Sovetunio kaj Miĥail Gorbaĉov al malfermo de la limo, amaskomunikiloj informitaj kio orient-germanoj ekiris al Hungario. Erich Honecker diktis al la Ĉiutaga Spegulo por la Paneuropa Pikniko: "Habsburgo disdonis flugfoliojn malproksime en Pollandon, al kiuj la germangermanaj feriistoj estis invititaj al pikniko. Kiam ili venis al la pikniko, ili ricevis donacojn, manĝaĵojn kaj Germana marko, kaj tiam ili konvinkiĝis veni al Okcidento." La gvidado de Germana Demokratia Respubliko en Orienta Berlino ne kuraĝis bloki komplete la limojn de ilia lando.

Post la somero 1989, komence de novembro, rifuĝintoj trovis sian vojon al Hungario tra Ĉeĥoslovakio aŭ per la Okcidenta Germanio ambasado en Prago.

La elmigrado estis komence tolerita pro longdaŭraj interkonsentoj kun la komunisma ĉeososlovaka registaro, permesante senpagan vojaĝon trans sian komunan landlimon. Tamen ĉi tiu movado de homoj tiel grandiĝis, ke ĝi kaŭzis malfacilaĵojn por ambaŭ landoj. Krome Orienta Germanio strebis kontentigi pruntajn pagojn pri eksterlandaj pruntoj; Egon Krenz sendis Alexander Schalck-Golodkowski por malsukcese peti Okcidentan Germanion pri mallongdaŭra prunto por fari interezpagojn[1]

Politikaj ŝanĝoj en Orienta Germanio[redakti | redakti fonton]

Egon Krenz, Ŝtatkonsiliestro de Germana Demokratia Respubliko (GDR).

La 18-a de oktobro 1989, delonga gvidanto de la Socialista Unueca Partio de Germanio (SED) Erich Honecker demisiis favore al Krenz[1]. Honecker estis grave malsana, kaj tiuj, kiuj celas anstataŭi lin, estis komence volitaj atendi "biologian solvon", sed antaŭ oktobro konvinkiĝis, ke la politika kaj ekonomia situacio estas tro serioza. Honecker aprobis la elekton, nomante Krenz en sia eksiĝo-parolado, kaj la Volkskammer laŭleĝe elektis lin[2][3]. Kvankam Krenz promesis reformojn en sia unua publika parolado, li estis konsiderita de la orientgermana publiko sekvi la politikojn de sia antaŭulo, kaj publikaj protestoj postulantaj lian eksiĝon daŭris. Malgraŭ promesoj de reformado, publika opozicio al la reĝimo daŭre kreskis.[4]

La 1-a de novembro, Krenz rajtigis la remalfermon de la limo kun Ĉeĥoslovakio, kiu estis sigelita por malhelpi orientgermanojn fuĝi al Okcidenta Germanujo[5]. La 4-a de novembro okazis la manifestacio de Aleksandra Placo de Berlino.[4]

La 6-a de novembro, la Interna Ministerio publikigis projekton de novaj vojaĝaj regularoj, kiuj faris ŝanĝojn al Honecker-epokaj reguloj, lasante la aproban procezon opaka kaj konservante necertecon pri aliro al fremda monero. La projekto ĉagrenis ordinarajn civitanojn kaj estis denuncita kiel "kompleta rubo" fare de la urbestro de Okcidenta Berlino Walter Momper. Centoj da rifuĝintoj amasiĝis sur la ŝtupoj de la okcidentgermana ambasado en Prago, kolerigante la ĉe Ĉeĥoslovakiojn, kiuj minacis sigeli ekster la Orient-germana kaj Ĉeĥoslovakia landlimo.

La 7-a de novembro, Krenz aprobis la eksiĝon de ĉefministro Willi Stoph kaj du trionoj de la Politburoo; tamen Krenz estis unuanime reelektita kiel ĝenerala sekretario fare de la Centra Komitato.[4]

Nova Orient-germana enmigradpolitiko[redakti | redakti fonton]

La 19-a de oktobro, Krenz petis Gerhard Lauter prepari novan enmigradpolitiko.[6]

En Politburoo kunveno la 7-a de novembro, oni decidis tuj partoprenigi parton de la projektaj vojaĝaj regularoj traktantaj permanentan elmigradon. Komence, la Politburoo planis krei specialan landliman krucon proksime al Schirnding specife por ĉi tiu elmigrado. La burokratoj Interior kaj Stasi, kiuj zorgis pri fabrikado de la nova teksto, tamen konkludis, ke ĉi tio ne estas farebla, kaj ellaboris novan tekston rilate al elmigrado kaj portempa vojaĝo. Ĝi kondiĉis ke orientgermanaj civitanoj povus peti permeson vojaĝi eksterlanden sen devi plenumi la antaŭajn postulojn por tiuj vojaĝoj. Por faciligi la malfacilaĵojn, la Politburo gvidita de Krenz decidis la 9an de novembro permesi al rifuĝintoj eliri rekte tra krucpunktoj inter Orienta Germanujo kaj Okcidenta Germanujo, inkluzive inter Orienta kaj Okcidenta Berlino. Poste la saman tagon, la ministra administracio modifis la proponon inkluzivi privatajn, rondveturajn, vojaĝajn. La novaj regularoj ekvalidis la sekvan tagon.[7]

VVS b2-937/89[redakti | redakti fonton]

Teksto de la regularo
Flag of the German Democratic Republic.svg Originalo en la germana[8] Flago de Esperanto Esperanta traduko

Zur Veränderung der Situation der ständigen Ausreise von DDR-Bürgern nach der BRD über die CSSR wird festgelegt:


1) Die Verordnung vom 30. November 1988 über Reisen von Bürgern der DDR in das Ausland (GBl. I Nr. 25 S. 271) findet bis zur Inkraftsetzung des neuen Reisegesetzes keine Anwendung mehr.

2) Ab sofort treten folgende zeitweilige Übergangsregelungen für Reisen und ständige Ausreisen aus der DDR in das Ausland in Kraft:

a. Privatreisen nach dem Ausland können ohne Vorliegen von Voraussetzungen (Reiseanlässe und Verwandtschaftsverhältnisse) beantragt werden. Die Genehmigungen werden kurzfristig erteilt. Versagungsgründe werden nur in besonderen Ausnahmefällen angewandt.


b. Die zuständigen Abteilungen Paß- und Meldewesen der VPKÄ in der DDR sind angewiesen, Visa zur ständigen Ausreise unverzüglich zu erteilen, ohne daß dafür noch geltende Voraussetzungen für eine ständige Ausreise vorliegen müssen. Die Antragstellung auf ständige Ausreise ist wie bisher auch bei den Abteilungen Innere Angelegenheiten möglich.

c. Ständige Ausreisen können über alle Grenzübergangsstellen der DDR zur BRD bzw. zu Berlin (West) erfolgen. d. Damit entfällt die vorübergehend ermöglichte Erteilung von entsprechenden Genehmigungen in Auslandsvertretungen der DDR bzw. die ständige Ausreise mit dem Personalausweis der DDR über Drittstaaten.

3) Über die zeitweiligen Übergangsregelungen ist die beigefügte Pressemitteilung am 10. November 1989 zu veröffentlichen.

Por ŝanĝi la situacion rilate al la konstanta eliro de orientgermanaj civitanoj al Okcidenta Germanujo per ĈSSR, oni determinis, ke:


1. La dekreto de la 30-a de novembro 1988 pri vojaĝoj eksterlanden de orientgermanaj civitanoj ne plu aplikiĝos ĝis la nova vojaĝa leĝo ekvalidos.


2. Komencante tuj, la sekvaj provizoraj transiraj reguloj por vojaĝoj eksterlanden kaj konstantaj eliroj el Orienta Germanio estas en vigleco:


a) Aplikoj de privataj homoj por vojaĝi eksterlanden nun povas esti faritaj sen la antaŭe ekzistantaj postuloj (pruvi bezonon vojaĝi aŭ pruvi familiajn rilatojn). La vojaĝaj rajtigoj estos elsenditaj ene de mallonga periodo. Kampoj por neado aplikos nur en aparte esceptaj kazoj.


b) La respondecaj fakoj pri pasporta kaj registra kontrolo en la distriktaj oficejoj de la Orient-Germana Popola Polico (Deutsche Volkspolizei) estas instrukciitaj elsendi vizojn por permanenta eliro sen prokrasto kaj sen prezento de la ekzistantaj postuloj por permanenta eliro. Ankoraŭ eblas kandidatiĝi por konstanta eliro en la fakoj por internaj aferoj [de la lokaj distriktoj aŭ urbodomoj].


c) Konstantaj eliroj estas eblaj per ĉiuj orientgermanaj landlimaj transirejoj al Okcidenta Germanujo kaj (Okcidenta) Berlino.


d) La provizora praktiko de emisioj (vojaĝado) de rajtigoj tra orientgermanaj konsulejoj kaj permanenta eliro kun nur orientgermana persona identeckarto pere de triaj landoj ĉesas.


3. La kuna gazetara komuniko klariganta la provizoran transiran regularon estos publikigita la 10-a de novembro

Verantwortlich: Regierungssprecher beim Ministerrat der DDR

Berlin (ADN)


Wie die Presseabteilung des Ministeriums des Innern mitteilt, hat der Ministerrat der DDR beschlossen, daß bis zum Inkrafttreten einer entsprechenden gesetzlichen Regelung durch die Volkskammer folgende zeitweilige Übergangsregelung für Reisen und ständige Ausreisen aus der DDR ins Ausland in Kraft gesetzt wird:


1. Privatreisen nach dem Ausland können ohne Vorliegen von Voraussetzungen (Reiseanlässe und Verwandtschaftsverhältnisse) beantragt werden. Die Genehmigungen werden kurzfristig erteilt. Versagungsgründe werden nur in besonderen Ausnahmefällen angewandt.


2. Die zuständigen Abteilungen Paß- und Meldewesen der VPKÄ in der DDR sind angewiesen, Visa zur ständigen Ausreise unverzüglich zu erteilen, ohne daß dafür noch geltende Voraussetzungen für eine ständige Ausreise vorliegen müssen. Die Antragstellung auf ständige Ausreise ist wie bisher auch bei den Abteilungen Innere Angelegenheiten möglich.


3. Ständige Ausreisen können über alle Grenzübergangsstellen der DDR zur BRD bzw. zu Berlin (West) erfolgen.


4. Damit entfällt die vorübergehend ermöglichte Erteilung von entsprechenden Genehmigungen in Auslandsvertretungen der DDR bzw. die ständige Ausreise mit dem Personalausweis der DDR über Drittstaaten.

Respondeculo: Registara proparolanto de Orienta Germanio; Konsilio de Ministroj


Berlino (Allgemeiner Deutscher Nachrichtendienst)


Kiel la Gazetara Oficejo de la Ministerio de la Interno anoncis, la Orient-Germana Konsilio de Ministroj decidis, ke la sekva provizora transira regulado por vojaĝoj eksterlanden kaj permanenta eliro el Orienta Germanio efektiviĝos ĝis responda leĝo farenda de la Volkskammer:


1) Aplikoj de privataj homoj por vojaĝi eksterlande nun povas esti faritaj sen la antaŭe ekzistantaj postuloj (pruvi bezonon vojaĝi aŭ pruvi familiajn rilatojn). La vojaĝaj rajtigoj estos elsenditaj ene de mallonga periodo. Kampoj por neado aplikos nur en aparte esceptaj kazoj.


2) La respondecaj fakoj pri pasporta kaj registra kontrolo en la distriktaj oficejoj de la Popola Polico en Orienta Germanujo estas instrukciitaj doni vizojn por permanenta eliro sen prokrasto kaj sen prezento de la ekzistantaj postuloj por permanenta eliro. Ankoraŭ eblas kandidatiĝi por konstanta eliro en la fakoj por internaj aferoj [de la lokaj distriktoj aŭ urbodomoj].


3) Konstantaj eliroj estas eblaj per ĉiuj orientgermanaj landlimaj transirejoj al Okcidenta Germanujo kaj (Okcidenta) Berlino.


4) Ĉi tiu decido revokas la provizoran praktikon de emisioj (vojaĝado) de rajtigoj pere de orientgermanaj konsulejoj kaj permanenta eliro kun nur orientgermana identa karto per triaj landoj ĉesas.

Eventoj[redakti | redakti fonton]

Loupe.svg Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Berlina muro.
La gazetara konferenco la 9-a de novembro 1989 fare de Günter Schabowski (sidita sur la scenejo, dua dekstre) kaj aliaj orientgermanaj oficialuloj, kiuj kaŭzis la Falon de la Muro. Riccardo Ehrman sidas sur la planko de la podio kun la tablo ĝuste malantaŭ li.[9]

La anonco de la regularoj, kiuj faligis la muron, okazis je unu-foja gazetara konferenco gvidata de Günter Schabowski, la partiestro en Orient-Berlino kaj la pinta registara proparolanto, komencanta je la 18a horo CET la 9-a de novembro kaj elsendita en rekta oriento Germana televido kaj radio (Deutscher Fernsehfunk). Al Schabowski aliĝis Ministro de Eksterlanda Komerco Gerhard Beil kaj Centraj Komitatanoj Helga Labs kaj Manfred Banaschak.[7]

Schabowski ne estis implikita en la diskutoj pri la nova regularo kaj ne estis plene ĝisdatigita. Baldaŭ antaŭ la gazetara konferenco, li estis donita noto de Krenz anoncanta la ŝanĝojn, sed ne donis pluajn instrukciojn pri kiel trakti la informojn[9]. La teksto kondiĉis ke orientgermanaj civitanoj povus peti permeson vojaĝi eksterlanden sen devi plenumi la antaŭajn postulojn por tiuj vojaĝoj, kaj ankaŭ permesis permanentan elmigradon inter ĉiuj landlimaj transirejoj - inkluzive de tiuj inter Orienta kaj Okcidenta Berlino.

Je la 18:53, proksime al la fino de la gazetara konferenco, Riccardo Ehrman de ANSA demandis, ĉu eraro de la projekto pri vojaĝoj de 6-a de novembro. Schabowski donis konfuzan respondon, kiu asertis, ke ĝi estas necesa ĉar Okcidenta Germanujo eluzis sian kapablon akcepti fuĝi orientgermanojn, tiam memoris la noton, kiun li estis donita kaj aldonis, ke nova leĝo estis redaktita por permesi permanentan elmigradon ĉe iu ajn landlima transirejo. Ĉi tio kaŭzis movadon en la ĉambro; meze de pluraj demandoj samtempe, Schabowski esprimis surprizon, ke la raportistoj ankoraŭ ne vidis ĉi tiun leĝon kaj komencis legi de la noto[10]. Post tio raportisto, aŭ Ehrman aŭ Bild-Zeitung-raportisto Peter Brinkmann, kiuj ambaŭ sidis en la unua vico en la gazetara konferenco[11][12], demandis kiam la regularo efektiviĝos. Post kelkaj sekundoj da hezito, Schabowski respondis, "Laŭ mi scias, ĝi ekvalidas tuj, sen prokrasto" (germane: Das tritt nach meiner Kenntnis... ist das sofort... unverzüglich.)[13][14][7] Ĉi tio estis ŝajna supozo surbaze de la malferma alineo de la noto; dum Beil provis interjekti, ke ĝi estas al la Konsilio de Ministroj decidi kiam ĝi ekvalidis, Schabowski procedis al legado de ĉi tiu klaŭzo, kiu deklaris, ke ĝi efektivas ĝis leĝo pri la afero estis pasigita de la Volkskammer. Komence ĵurnalisto tiam demandis, ĉu la regulado ankaŭ validas por la transirejoj al Okcidenta Berlino. Schabowski ŝirmis kaj legis la eron 3 de la noto, kiu konfirmis, ke jes.[15]

Post ĉi tiu interŝanĝo, Daniel Johnson de The Daily Telegraph demandis kion ĉi tiu leĝo signifas por la Berlina Muro. Schabowski sidis glaciigita antaŭ ol doni rampan deklaron pri tio, ke la Muro estas ligita al la pli granda demando pri demando. Li tiam finis la gazetaran konferencon rapide al la 19:00 dum ĵurnalistoj rapidis el la ĉambro[11][10]

Intervjuo de NBC[redakti | redakti fonton]

Post la gazetara konferenco, Schabowski sidis por intervjuo kun NBC-raportisto Tom Brokaw, en kiu li ripetis, ke orientgermanoj povos elmigri tra la landlimo kaj la regularo tuj efikos.[16]

En la Okcidento[redakti | redakti fonton]

DPA-bulteno

La novaĵo komencis disvastiĝi tuj: la okcident-germana Deutsche Presse-Agentur publikigis bultenon je la 19:04, kiu raportis, ke orientgermanaj civitanoj povos transiri la internan germanan limon "tuj". Eltiraĵoj de la gazetara konferenco de Schabowski estis elsenditaj en la du ĉefaj novaĵprogramoj de Okcidenta Germanujo tiun nokton - je la 19:17 je heuteo de ZDF, kiu venis en la aeron kiam la gazetara konferenco finiĝis, kaj kiel la ĉefrakonto je la 20:00 en Tagesschau de ARD. La ARD kaj ZDF elsendis al preskaŭ la tuta Orienta Germanujo ekde la fino de la 1950-aj jaroj, estis multe pli vaste vidataj ol la orientgermanaj kanaloj kaj estis akceptitaj de la orientgermanaj aŭtoritatoj, jen kiel la plej multaj el la loĝantaro aŭdis la novaĵojn. Poste tiun nokton, en Tagesthemen de ARD, ankormano Hanns Joachim Friedrichs proklamis, "Ĉi 9 novembro estas historia tago. La GDR anoncis, ke tuj, ĝiaj limoj estas malfermitaj al ĉiuj. La muro estas malfermij."[9][7]

En 2009, Ehrman asertis, ke membro de la Centra Komitato vokis lin kaj instigis lin demandi pri la vojaĝa leĝo dum la gazetara konferenco, sed Schabowski nomis tion absurdaĵo. Ehrman poste recenzis ĉi tiun deklaron en intervjuo en 2014 kun aŭstra ĵurnalisto, agnoskante, ke la alvokanto estis Günter Pötschke, estro de la orientgermana novaĵagentejo ADN, kaj li nur demandis, ĉu Ehrman ĉeestos la gazetara konferenco.[17]

Homamaso de la limo[redakti | redakti fonton]

Aŭdinte la elsendon, orientgermanoj komencis kolektiĝon ĉe la Muro, ĉe la ses kontrolpunktoj inter Orienta kaj Okcidenta Berlino, postulante, ke landlimaj gardistoj tuj malfermu la pordegojn[9]. La surprizitaj kaj superfortitaj policanoj faris multajn hektajn telefonvokojn al siaj superuloj pri la problemo. Unue, ili estis ordonitaj trovi la "pli agresemajn" homojn kolektitajn ĉe la pordoj kaj stampi siajn pasportojn per speciala poŝtmarko, kiu malpermesis ilin reveni al Orienta Germanio - efektive, revokante sian civitanecon. Tamen tio ankoraŭ lasis milojn da homoj postulantaj esti ellasitaj "kiel Schabowski diris, ke ni povas". Baldaŭ evidentiĝis, ke neniu el la orientgermanaj aŭtoritatoj prenos personan respondecon pri emisio de ordonoj por uzi mortigan forton. eksterlandaj soldatoj havis neniun manieron reteni la grandegan homamason de orientgermanaj civitanoj. Mary Elise Sarotte en la rakonto pri The Washington Post en 2009 karakterizis la serion de eventoj kaŭzantaj la falon de la muro kiel akcidento, dirante: "Unu el la plej momentaj eventoj de la pasinta jarcento estis fakte akcidento, duonmiksa kaj burokratia eraro''[9][7]

Limo-malfermoj[redakti | redakti fonton]

Homoj disŝiris la muron

Finfine, je la 22:45 la 9-a de novembro, Harald Jäger, komandanto de la landlima transirejo de Bornholmer Straße, trankviliĝis, permesante al gardistoj malfermi kontrolpunktojn kaj lasi homojn pasi kun malmulta aŭ neniu identeco-kontrolo[18][19]. Dum Ossis plumarĝis, ili estis salutitaj de Wessis, kiu atendis ilin kun floroj kaj ĉampano meze de sovaĝa ĝojo. Baldaŭ poste amaso da okcidentaj berlinanoj saltis sur la muron kaj baldaŭ aliĝis al la orientgermana junularo. La nokto de la 9-a de novembro 1989 estas konata kiel la nokto, kiam falis la Muro.[20]

Forigo de la Muro komenciĝis vespere de la 9-a de novembro 1989 kaj daŭris dum la sekvaj tagoj kaj semajnoj, kun homoj alnomitaj Mauerspechte (murpentristoj) uzante diversajn ilojn por elĉerpigi memoraĵojn, malkonstruante longajn partojn en la procezo, kaj kreante plurajn neoficialajn landlimajn transirejojn.[21]

Televidreklamado de civitanoj malkonstruantaj sekciojn de la Muro la 9-a de novembro baldaŭ estis sekvita de la orientgermana reĝimo anoncanta dek novajn landlimajn transirejojn, inkluzive de la historiaj signifaj lokoj de Potsdamer Platz, Glienicker Brücke, kaj Bernauer Straße. Amasoj kolektitaj ambaŭflanke de la historiaj krucoj atendantaj horojn por ĝojigi la buldozojn, kiuj detruis porciojn de la Muro por rekonekti la dividitajn vojojn. Dum la Muro oficiale restis gardata je malpliiĝanta intenseco, novaj landlimaj transirejoj daŭris iom da tempo. Komence la Orient-Germanaj Landlimaj Trupoj provis ripari damaĝojn faritajn de la "Mauerspechte"; iom post iom ĉi tiuj provoj ĉesis, kaj policanoj fariĝis pli maldiligentaj, tolerante la kreskantajn malkonstruojn kaj "ne rajtigitajn" landlimojn tra la truoj.

Ĉefministroj kunvenas[redakti | redakti fonton]

Prezidanto de la GDR-Konsilio de Ministroj Hans Modrow, Federacia Ministro por Internaj Germanaj Rilatoj Dorothee Wilms, Federacia Kanceliero Helmut Kohl kaj la Reganto-Urbestro Walter Momper (Okcidenta Berlino) dum la malfermo de la Brandenburga Pordego la 22an de decembro 1989. En la fono inter Kohl kaj Momper, la Lordo-Urbestro Erhard Krack (Orienta Berlino); antaŭ Momper lia filino Friederike. Dekstre: Walter Scheel, Otto Graf Lambsdorff kaj Hans-Dietrich Genscher.

La Brandenburga Pordego en la Berlina Muro malfermiĝis la 22-a de decembro 1989; en tiu dato okcident-germana kanceliero Helmut Kohl trairis la pordegon kaj estis salutita de orient-germana ĉefministro Hans Modrow[22]. Ĝis tiam ili povis nur viziti Orientan Germanion kaj Orientan Berlinon sub restriktaj kondiĉoj, kiuj implikis kandidatiĝon por vizo plurajn tagojn aŭ semajnojn anticipe kaj devigan interŝanĝon de almenaŭ 25 DM ĉiutage de sia planita restado, kio malhelpis spontaneajn vizitojn. Tiel, en la semajnoj inter 9-a de novembro kaj 23-a de decembro, orientgermanoj povis fakte vojaĝi pli libere ol okcidentanoj.

Oficiala malkonstruo[redakti | redakti fonton]

La 13-a de junio 1990, la Orient-Germanaj Landlimaj Trupoj oficiale komencis malmunti la Muregon, komencante en Bernauer Straße kaj ĉirkaŭ la distrikto Mitte[23][24]. De tie, malkonstruado daŭris tra Prenzlauer Berg/Gesundbrunnen, Heiligensee kaj tra la urbo Berlino ĝis decembro 1990. Laŭ taksoj de la landlimaj trupoj, entute 1,7 milionoj da tunoj da konstruaj ruboj estis produktitaj de la malkonstruo. Neoficiale, la malkonstruo de la Bornholmer Straße komenciĝis pro konstrulaboroj en la fervojo. Ĉi tio partoprenis entute 300 GDR-limajn gardistojn kaj - post la 3-a de oktobro 1990. Ĉi tiuj estis ekipitaj per 175 kamionoj, 65 gruoj, 55 elkavatoroj kaj 13 buldoziloj. Praktike ĉiu vojo, kiu estis kaŝita de la Berlina Muro, ĉiu vojo, kiu iam estis ligita de Okcidenta Berlino ĝis Orienta Berlino, estis rekonstruita kaj remalfermita antaŭ 1 aŭgusto 1990. En Berlino sole 184 km (114 mejl.) De muro estis 154 km (96 mejl.) landlima barilo, 144 km (89 mejl.) signalsistemoj kaj 87 km (54 mejl.) barierfosaĵoj estis forigitaj. La restado estis ses sekcioj, kiujn oni devas konservi memoraĵon. Diversaj militaj unuoj malmuntis la Berlinan / Brandenburgan landliman muron, kompletigante la laboron en novembro 1991. Pentritaj murpartoj kun artaj valoraj motivoj estis venditaj por aŭkcio en 1990 en Berlino kaj Montekarlo.

La 1-a de julio 1990, la tago kiam Orienta Germanio adoptis la okcidentgermanan moneron, ĉiuj de jure landlimaj kontroloj ĉesis, kvankam la inter-germana limo jam delonge estis sensignifa antaŭ tio. La malkonstruo de la Muro estis finita en 1992.[24][23]

La falo de la Muro markis la unuan kritikan paŝon al la germana reunuiĝo, kiu formale finis nur 339 tagojn poste la 3-a de oktobro 1990 kun la dissolvo de Orienta Germanio kaj la oficiala reunuiĝo de la germana ŝtato laŭ la demokratiaj linioj de la Baza Juro de Okcident-Germano.[21]

Post[redakti | redakti fonton]

Tra la jaroj, estis plurfoje polemika debato pri tio, ĉu la 9-a de novembro faros taŭgan germanan nacian feston, ofte iniciatitan de iamaj membroj de politika opozicio en Orienta Germanujo, kiel Werner Schulz. Krom esti la emocia apogeo de la paca revolucio de Orienta Germanio, la 9-a de novembro estas ankaŭ la dato de la abdiko de 1918 de Kaiser Vilhelmo la 2-a kaj deklaro de la Vajmara Respubliko, la unua germana respubliko. Tamen la 9-a de novembro estas ankaŭ la datreveno de la ekzekuto de Robert Blum post la Revolucio de 1848 en la Aŭstria Imperio de 1848, la Hitler-Ludendorff-puĉo de 1923 kaj la famaj Kristallnacht-pogromoj de la nazioj en 1938.

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. 1,0 1,1 Sebestyen, Victor. (2009) 1989 Revolucioj: La Falo de la Soveta Imperio. New York City: Pantheon Books. ISBN 978-0-375-42532-5.
  2. Parolado pri Rezigno
  3. Günter Schabowski: Forigo de Honecker
  4. 4,0 4,1 4,2 Sebestyen, Victor. (2009) 1989 Revolucioj: La Falo de la Soveta Imperio. New York City: Pantheon Books. ISBN 978-0-375-42532-5.
  5. "Komunismo - Orienta Germanio", BBC News. Kontrolita 1-a de Aprilo 2010.
  6. Locke, Stefan, "Falo de la Berlina Muro la 9an de novembro 1989: "La limo estas malfermita"".
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Schäfer, Hermann. (2015) Deutsche Geschichte in 100 Objekten. München, Berlin, Zürich: Piper, p. 570. ISBN 978-3-492057028.
  8. "Schabowskis Zettel": Zeitweilige Übergangsregelung des DDR-Ministerrates für Reisen und ständige Ausreise aus der DDR, 9-a de Novembro 1989 | Chronik der Mauer.
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 Sarotte, Mary Elise (1-a de novembro 2009) "Kiel ĝi malsupreniris: La eta akcidento, kiu pintis la historion" The Washington Post.
  10. 10,0 10,1 Walker, Marcus (21-a de oktobro 2009) "Peter Brinkmann falis la berlinan muron? Peter Brinkmann diras ke jes" The Wall Street Journal.
  11. 11,0 11,1 Pressekonferenz DDR-Reiseregelung [09.11.1989].
  12. Kirchner, Stephanie, "Berlina Muro: Ĉu la Aŭtuno estis Inĝenierigita de GDR?", 18-a de junio 2019.
  13. "Schabowskis Ehefrau: "Mein Mann wusste, was er sagte"", Frankfurter Allgemeine Zeitung, 7-a de novembro 2014. (germane)
  14. Hemmerich, Lisa, "La legenda apero de Schabowski: la plej momenta superrigardo en GDR-historio", 9-a de Novembro 2009. (germane)
  15. Pressekonferenz DDR-Reiseregelung
  16. "Brokaw raportoj de la Berlina Muro", NBC NEWS, 9-a de Novembro 1989.
  17. "La sekreta falo de la muro", Die Presse, 31-a de oktobro 2014. (germane)
  18. "La Gvardio, kiu Malfermis la Berlinan Muron: 'Mi donis al mia popolo la Ordon - Levu la Barieron'", Spiegel Online, 9-a de novembro 2014.
  19. "Estis la plej bona kaj plej malbona nokto", Al Jazeera America, 8-a de Novembro 2009.
  20. "1989: La nokto la Muro falis", 9-a de Novembro 1989.
  21. 21,0 21,1 Muro de Berlino. History.com. Alirita 19-a de Junio 2013.
  22. "1989: Brandenburga Pordego remalfermiĝas", 22-a de Decembro 1989.
  23. 23,0 23,1 "En bildoj: antaŭ 25 jaroj hodiaŭ la Berlina Muro falis", TheJournal.ie, 9-a de Novembro 2014.
  24. 24,0 24,1 Malestingante 5 mitojn pri la Berlina Muro. Chicago Tribune (31-a de Oktobro 2014).