Fjodar Jeŭlaŝoŭski

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jump to navigation Jump to search

Fjodar Jeŭlaŝoŭski (Jeŭlaŝeŭski) (beloruse - Фёдар Міхайлавіч Еўлашоўскі (Еўлашэўскі) 1546, Ljaĥaviĉi - poste 1616) - aŭtoro de verko kun la unuaj ekzemploj de antikvbelorusa rememora literaturo nome "Taglibro" (1603-1604). Subjuĝisto en Navahrudak (de 1592), deputito de nobelaro de Navahrudka distrikto al Varŝava sejmo (1576). Devenis el ortodoksa nobela familio. Scioj en matematiko, procesado, juristprudencio akiris per memedukado, sed estis sukcesa juristo kaj gvidis per juĝaj procesoj je ordono de diversaj magnatoj.

Taglibro[redakti | redakti fonton]

La taglibro estis komencita en la jaro 1603 kaj finita en 1604. La rememoroj havas aŭtobiografian enhavon, faktoj estis donitaj en strikte kronologia ordo. Ĉefe, la aŭtoro enskribis faktojn pri sia vivo, pri personaj impresoj. Interalie estis donitaj faktoj pri apartaj historiaj okazintaĵoj de la jarcentoj 16a-17a: Livonia milito (1558-1583), kontrakto de Lublina unio (1569), elektoj de reĝoj; detale estis priskribite kazaka ribelo (1595-1596), sed gravaj politikaj demandoj ne estis menciitaj, ĉar la aŭtoro konsideris, ke ĉi tio estas privilegio de magnatoj.

Literaturo[redakti | redakti fonton]

  • Белазаровіч В. А. Гістарыяграфія гісторыі Беларусі: вучэб. дапаможнік; Установа Адукацыі ЭГродзенскі Дзарж. Ун-т імя Я. КупалыЭ. - Гродна: ГрДУ, 2006. - 345 с. ISBN 985-417-858-7. С. 56-57;
  • Беларуская энцыклапедыя. Т. 6. -Мн., 1998;
  • Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі. Т. 2. -Мн., 1985;
  • Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. Т. 3 -Мн., 1996;
  • Беларускія пісьменнікі: біябібліягр. слоўн. Т. 2. -Мн., 1993;
  • Асветнікі зямлі беларускай: X - пачатак XX ст.: энцыкл. давед. -Мн., 2001;
  • Енциклопедія українознавства. Т. 2. -Львів, 1993;
  • Свяжынскі У. Дыярыуш і Еўлашоўскі:[пра грамадскага дзеяча і пісьменніка эпохі Вялікага княства літоўскага Фёдара Еўлашоўскага]//Краязнаўчая газета. -2006. -Сак. (№12);
  • Саверчанка І. Фёдар Еўлашоўскі - класік мемуарыстыкі: [пра пісьменніка і грамадскага дзеяча XVI-XVII стст.]// Літаратура і мастацтва. -2006. - 23 чэрв. (№25). -С. 14;
  • Свяжынскі У. М. "Гістарычныя запіскі" Ф. Еўлашоўскага/АН БССР, Ін-т мовазнаўства імя Я. Коласа. -Мн.: Навука і Тэхніка, 1990. 121, [2] с.
  • Таранеўскі В. У. Штрыхі да "Успамінаў" Ф. Еўлашоўскага і "Реестра спісань..." Ф. Кміты-Чарнабыльскага:[прысвечана мемуарнай літаратуры Беларусі другой паловы XVI - пачатку XVII ст.]//Ученые записки УО "ВГУ им. П. М. Машерова ": сборник научных статей/Министерство образования Республики Беларусь, Витебский государственный университет им. П. М. Машерова; [редколлегия: А. В. Русецкий (главный редактор) и др.]. Т. 6. С. 177-190.