Gafur Gulom

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Gafur Gulom
Stamps of Uzbekistan, 2003-24.jpg
Naskiĝo 10-an de majo 1903
en Taŝkento, Turkestano
Morto 10-an de julio 1966
en Taŝkento, Uzbeka SSR, USSR.
Nacieco uzbeko
Sukcesis kiel
Reprezentaj verkoj "Shum bola", "Yodgor",
Information icon.svg
vdr

Gafur GULOM (uzbeke Gʻafur Gʻulom; 10-an de majo 1903, Taŝkento - 10-an de julio 1966, Taŝkento) estis uzbeka poeto, verkisto, kaj tradukisto.Gafur Gulom estas konsiderita kiel unu el la plej influaj uzbekaj verkistoj de la 20-a jarcento. Li ankaŭ estas rigardita kiel unu el la fondintoj de moderna uzbeka poezio kune kun Ĥamza Ĥakimzoda Nijazi.

Gafur Gulom estas plej bone memorita por siaj rakontoj "Shum bola" (La Maliceta knabo) kaj "Yodgor". Shum Bola estis adaptita por filmo en 1977. La filmo ricevis konsiderindan kritikistaplaŭdon[1][2].

Gafur Gulom tradukis la verkojn de multaj influaj eksterlandaj verkintoj, kiel ekzemple Aleksandr Puŝkin, Vladimir Majakovskij, kaj William Shakespeare. Li tradukis "La nupto de Figaro" de Pierre Beaumarchais, "Otelo" de William Shakespeare, kaj "Guistan" de Saadi Shirazi.

Vivo[redakti | redakti fonton]

Gafur Gulom estis naskita al malriĉa familio la 10-an de majo 1903, en Taŝkento. Lia patro sciis la rusan kaj ŝatis legado de poemoj kaj povis sin skribi poezion. La patro de Gafur Gulom mortis kiam Gʻulom estis nur naŭ jarojn. Gulom unue iris al tielnomita maljuna lernejo, kvazaŭ-islama lernejo, kaj poste rekrutis en rusa tuzema lernejo (ruse русско-туземная школа), bazlernejo por malrusaj en Turkestano.

Post kiam Oktobra Revolucio Gulom kompletigis instruistan preparprogramon. Poste li instruis en nuntempa lernejo. En 1923, Gulom estis nomumita la kapo de la instruplansekcio en orfejo. Li ankaŭ komencis labori sur la ĉefartikoltabulo de malsamaj publikaĵoj, kiel ekzemple "Kambagʻal dehqon", "Qizil Oʻzbekiston", kaj "Sharq haqiqati". Laboro sur redakciaj tabuloj ebligis Gʻulom aŭdi pri la vivo de ordinaraj civitanoj.

Gafur Gulom mortis pro malsano en la aĝo de sesdek tri la 10-an de julio 1966, en Taŝkento.

La konstruaĵo de la Uzbeka Gimnastikejo en Isfana en 2008 kun strekoj de Gafur Gulom-poemo skribita ĉe la fronto. La linioj legas: "Kara elstara infano de elstara ŝtato, scias ke via hejmlando atendas vin."

Laboro[redakti | redakti fonton]

La unuaj poeziokolektoj de Gafur Gulom, "Dinamo" kaj "Tirik qo'shiqlar" estis publikigitaj en 1931 kaj 1932, respektive. En tiuj libroj Gulom kritikis la senperajn tradiciojn de homoj de Turkestano kaj laŭdis la diligentan laboron de ordinaraj civitanoj. En la 1930-aj jaroj, kune kun multaj noveloj, eseoj, kaj satiraj artikoloj, Gulom skribis multajn pli longajn rakontojn, kiel ekzemple "Netay", "Yodgor" kaj "Tirilgan murda"[3].

Dum la dua mondmilito Gafur Gulom asignis lian tempon kaj laboron por skribi koncerne la militon. Liaj poemoj "Sen yetim emassan"[4], "Oltin medal", "Kuzatish", "Vaqt" kaj "Sogʻinish" iĝis tre popularaj inter uzbekoj.

En 1943, Gafur Gulom iĝis membro de la Akademio de Sciencoj de Uzbekio. Dum la lastaj 20 jaroj da lia vivo, Gulom publikigis preskaŭ dudek poeziolibrojn. Gulom ricevis multajn premiojn kaj honorojn dum sia vivo. Al li estis premiita Ordon de la Insigno de Honoro en 1944. Por lia kompilo de poemoj pri la soveti-germana milito "Sharqdan kelayotirman", al Gulom estis aljuĝita Ŝtatan Premion de Stalino en 1946. Li ricevis Ordon de la Ruĝa Standardo de Laboro tri fojojn, en 1937, 1957, kaj 1961. En 1973, al li estis postmorte premiita Premion de Lenino. La verkoj de Gafur Gulom estis tradukitaj en multajn fremdlingvojn.

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Referencoj[redakti | redakti fonton]

Literaturo[redakti | redakti fonton]

  • Якубов Х. Гафур Гулям. Жизнь и творчество. — Ташкент, 1959. ruse
  • Гафуру Гуляму — 60 лет. [Статьи Н. Тихонова, К. Яшена, М. Турсун-заде] // Звезда Востока. — 1963. — № 5. ruse
  • Мамажонов С. Гафур Гулом прозаси. — Тошкент, 1966. uzbeke
  • Шукуров Н. Гафур Гуломнинг лирик поэзиядаги маорати. — Тошкент, 1966. uzbeke

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]