Galegio

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri regiono en Hispanio. Se vi serĉas informojn pri la similnoma historia regiono inter Ukrainio kaj Polio, vidu la paĝon Galicio.
Comunidad Autónoma de Galicia
Comunidade Autónoma de Galicia
Aŭtonoma Komunumo Galegio
hispane: Galicia
galege: Galicia
aŭtonoma komunumo
Flag of Galicia.svg
Escudo de Galicia.svg
Oficiala nomo: 'Comunidad Autónoma de Galicia
Comunidade Autónoma de Galicia'
Ŝtato Flago de Hispanio  Hispanio
Regiono Galegio
Najbaras kun
Kelkaj urboj
Situo Santiago de Compostela
 - alteco 260 m s. m.
Ĉefurbo Santiago de Compostela
 - koordinatoj 42°53′00″N 08°32′00″W  /  42.883333°N, 8.533333°U / 42.883333; -8.533333 (Galegio)
Areo 29 574 km² (2 957 400 ha)
Loĝantaro 2 765 940 (2013)
Denseco 93,53 loĝ./km²
Aŭtonomeco 28-a de aprilo 1981
Horzono MET (UTC+1)
 - somera tempo MET (UTC+2)
ISO 3166-2:ES ES-GA
Situo de Santiago de Compostela enkadre de Hispanio
ButtonRed.svg
Situo de Santiago de Compostela enkadre de Hispanio
Situo de Galegio enkadre de Hispanio
Situo de Galegio enkadre de Hispanio
Commons-logo.svg Vikimedia Komunejo: Galicia
Retpaĝo: Registaro de Galegio

GalegioGalegujo (hispane Galicia [galisja], galege GalizaGalicia) estas regiono de Hispanio.

La regiono havas proksimume 2.800.000 loĝantojn, kaj situas en la nordokcidenta angulo de la Ibera Duoninsulo.

Ĝi konsistas el la provincoj A Coruña [a korunja], Lugo, Oŭrenso (galege Ourense), kaj Pontevedro (Pontevedra). La ĉefurbo de la regiono estas Santiago de Compostela en la provinco A Coruña. Aliaj grandaj urboj estas Vigo kaj Ferrol.

La loka lingvo estas la galega, kiu estas proksima parenco de la portugala, sed ĉiuj parolas ankaŭ la kunoficialan hispanan.

La regiono ĝuas aŭtonomecon ene de la nuntempa administra organizado de Hispanio.

La galega ekonomio baziĝas en bieneta terkulturo, fiŝkaptado kaj akvokulturo.

Galegoj ege devis migri (kaj ankoraŭ migras) por teni sian vivon. En Hispanio, ili migris al Madrido kaj Eŭska Aŭtonoma Komunumo. Eksterlanden, ili iris ĉefe al Argentino (oni ŝerce nomas Buenos-Ajreson "la kvina galega provinco", kaj, laŭ argentina slango, ĉiuj hispanaj migrintoj estas nomataj "gallego") kaj Kubo (Fidel Castro estas galegido). En la 1950-aj jaroj, oni iris al Eŭropo: Svisio, Germanio kaj Francio (Manu Chao estas galegido). Tre ofte hispanaj enmigrintoj kie ajn en la mondo estas galegoj.

Tabakokontrabando estis tradicia ekonomia rimedo por marbordaj galegoj. En la 1980-aj jaroj, kontrabandistoj kontaktis kolombiajn kartelojn kaj komencis labori pri multe pli profita kokaino. Galegio estas unu el la enirejo por amerikaj drogoj en Eŭropo.

Geografio[redakti | redakti fonton]

En Galegio estas du medioj nome la ĉemara kaj la montara. En la okcidenta marbordo estas specifa reliefo kiu estas unika en la tuta Iberio nome tre malrekta marbordo kun multaj enirejoj kaj neraktaj bordoj, insuletoj ktp., kiu finas (aŭ komencas laŭ vidpunkto) en elfluejo de rivero; tiuj golfetoj faritaj el riverelfluejo nomiĝas rio (en galega aŭ hispana "ria").

Tradicioj[redakti | redakti fonton]

Kvankam la galega lingvo estas latinida, galegoj memoras la praloĝantajn keltojn. El ties influo kaj la atlantikaj rilatoj, aperas multaj tradicioj: muziko per galega sakŝalmo (gaita), kredo pri sorĉistoj (meigas) kaj tropoj de fantomoj (Santa Compaña). Ankaŭ en Galegio estas Finistero (Fisterra, "Ter-fino") parenca al bretona Finistère. Santiago de Compostela estas supozate la tomburbo de sankta Jakobo la Granda kaj la fino de Jakoba Vojo.

Famaj galegoj[redakti | redakti fonton]

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]

 
Aŭtonomaj Komunumoj de Hispanio
Flago de Hispanio

Flag of Andalucía.svg Andaluzio | Flag of Aragon.svg Aragono | Flag of Asturias.svg Asturio | Flag of the Balearic Islands.svg Balearoj | Flag of Extremadura.svg Ekstremaduro | Flago-de-Eŭskio.svg Eŭskio | Flag of Galicia.svg Galegio | Flag of the Canary Islands.svg Kanarioj | Flag of Cantabria.svg Kantabrio | Flag of Castile and León.svg Kastilio kaj Leono | Flag of Castile-La Mancha.svg Kastilio-Manĉo | Flago-de-Katalunio.svg Katalunio | Flag of the Community of Madrid.svg Madrido | Flag of the Region of Murcia.svg Murcio | Bandera de Navarra.svg Navaro | Bandera de La Rioja.svg Rioĥo | Flag of the Valencian Community (2x3).svg Valencia Komunumo
Aŭtonomaj urboj: Flag Ceuta.svg Ceŭto | Flag Melilla.svg Melilo  Aliaj teritorioj: Ĉafarinoj, Vélez de la Gomera, Alhucemas