Hesio-Darmstadt

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jump to navigation Jump to search
1. Landgrafujo Hesio-Darmstadt
2. Grandduklando Hesio
3. Respubliko Hesio
Origina nomo 1. Landgrafschaft Hessen-Darmstadt
2. Großherzogtum Hessen und bei Rhein
3. Volksstaat Hessen
15671945

Flagge Großherzogtum Hessen ohne Wappen.svg

Wappen-HD.png

Geografio
Grandduklando Hesio en la Germana Regno
Grandduklando Hesio en la Germana Regno
Ĉefurbo:
Areo:
7 688,36 km² (1910)
Loĝantaro
Kvanto de loĝantoj:
1 282 051 (1910)
Nacia konsisto:
germanoj
Ŝtat-strukturo
1. 1567-1806 monarkio (landgrafujo)
2. 1806-1918 monarkio (grandduklando)
3. 1918-1845 respubliko
Patrina lando:
Estiĝo:
1567: divido de la landgrafujo Hesio inter 4 heredantaj filoj
la 13-an de aŭgusto 1806: ekesto de la Grandduklando Hesio kadre de la napoleona erao
la 9-an de novembro 1918: ekesto de la Respubliko Hesio en la Novembra Revolucio de Germanio
Pereo:
1945: unuigita kun iama Hesio-Kaselo al nova federacia lando Hesio
Antaŭaj ŝtatoj:
Landgrafujo Hesio Landgrafujo Hesio
Postsekvaj ŝtatoj:
Hesio Hesio
Historio

Hesio-DarmstadtHesujo-Darmstadt (aŭ ...-Darmŝtato), germane Hessen-Darmstadt [hesn darmŝtat], estis historia germana ŝtato kun ĉefurbo Darmstadt, situanta proksimume en la sudo kaj mezo de la nuna federacia lando Hesio, kiu ekzistis kun diversaj ŝtatformoj kaj nomoj de 1567 ĝis 1945.

Kiel ĝia najbaro kaj rivalo Hesio-Kaselo dum pluraj jarcentoj, la landgrafujo Hesio-Darmstadt ekestis en 1567 per la divido de la iama landgrafujo Hesio. Dum preskaŭ 400 jaroj la du iamaj landgrafujoj restis disigitaj. Post la napoleona erao kaj la Viena Kongreso, la norda, Hesio-Kaselo, eliris kiel "elektoprinclando Hesio"; la suda, Hesio-Darmstadt, kiel "grandduklando Hesio". Ambaŭ Hesioj fariĝis partoj de la Germana Regno: La estinta elektoprinclando fariĝis prusia provinco, la grandduklando fariĝis memstara membro-ŝtato de la Regno.

La Novembra Revolucio en 1918 forigis ĉiujn monarĥiojn en Germanio. La Germana Regno fariĝis la Vajmara Respubliko, kaj la grandduklando Hesio fariĝis respubliko, Volksstaat Hessen = respubliko Hesio. Post la Dua Mondmilito ĝi estis kunigita en 1945/46 kun la iama elektoprinclando kaj eksa prusa provinco al nova federacia lando, kiu komence nomiĝis "Grand-Hesio", sed baldaŭ ŝanĝis sian nomon al Hesio kaj en 1949 membriĝis en la Federacia Respubliko Germanio. Fine la partoj de la iama landgrafujo Hesio estis denove unuigitaj al unu komuna ŝtato.

Geografio[redakti | redakti fonton]

La grandduklando Hesio konsistis el tri provincoj: "Supra Hesio" norde de Frankfurto kaj de la Majno, "Ŝtarkenburgo" (laŭ nomo de burgo en Heppenheim) sude de la Majno kaj "Rejna Hesio" okcidente de la Rejno. "Rejna Hesio" apartenas nuntempe al la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Notindas ke dum la jaroj 1866 ĝis 1871 nur la norda parto, ne la sudaj du partoj, membriĝis en la Nordgermana Federacio.

Eta kronologio[redakti | redakti fonton]