Gvinea arbara-savana mozaiko

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jump to navigation Jump to search
Situo de la ekoregiono.
Situo de la tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj en la mondo.

La gvinea arbara-savana mozaiko estas ekoregiono el la afrik-arbara ekoprovinco de la afrotropisa ekozono, laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome ĝi apartenas al la tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj. Ĝi ampleksas zonon de interplektataj arbaroj, savanoj, kaj herbejoj etendiĝantan orient-okcidente kaj disigantan la tropikajn humidajn foliarbarojn apud la marbordo de la okcident-sudana savano de la landinterno.

Priskribo[redakti | redakti fonton]

La gvinea arbara-savana mozaiko okupas areon de 673 600 kvadrataj kilometroj, situante ekde okcidenta Senegalo ĝis orienta Niĝerio, kaj inkludante partojn de Gambio, Gvineo Bisaŭa, Gvineo, Sieraleono, Ebur-Bordo, Ganao, Togolando kaj Benino. La Kamerunaj Altaĵoj de orienta Niĝerio kaj Kameruno disigas la gvinean arbar-savanan mozaikon de la nord-konga arbara-savana mozaiko, kiu troviĝas oriente. La Benina Senarbejo (angle : Dahomey Gap) estas regiono de Togo kaj Benino kie la arbara-savana mozaiko etendiĝas ĝis la marbordo, kaj disigas la supra-gvineajn arbarojn de Gvineo, Sieraleono, Liberio, Ebur-Bordo, kaj Ganao de la malsupra-gvineaj arbaroj de Niĝerio kaj Kameruno.

Flaŭro[redakti | redakti fonton]

Gvinea arbara-savana mozaiko en Sieraleono.

La ekoregiono precipe estas herbeja, alternante kun arboj vegetantaj laŭlonge de riveroj kaj sur montetoflankoj, kie la neŝanĝiĝeme okazantaj fajroj malhelpas la kreskadon de la arboj en malferma pejzaĝo. Lophira laceolata estas pli fajrorezista arbo.

Faŭno[redakti | redakti fonton]

La miksaĵo de arbaro kaj herbejo kreas biotopojn por multaj grandaj mamuloj kiaj arbara elefanto (Loxodonta cyclotis) , amfibia hipopotamo (Hippopotamus amphibius) kaj antilopoj kia Cephalophus rufilatus. Oni komune trovas testudojn kaj ankaŭ pli lokajn speciojn, inkluzive de Erythrocebus patas (primatoj) kaj Amphisbaenia (skvamuloj).

La malsekejoj en la ekoregiono estas riĉaj je birda vivo pro specioj kiaj la smeralda brilsturno (Coccycolius iris, sturnedoj) kaj la Balearica pavonina (gruedoj) .

Homa koloniado[redakti | redakti fonton]

La ekoregiono kovras grandajn partojn de multaj okcidentafrikaj landoj, inkluzive de :

  • Senegalo - multe da la suda kazamanca brako de la lando inkluzive de la urbo de Ziginĉor;
  • Kompleta landinterna Gvineo-Bisaŭa;
  • Gvineo - la zono de maltaĵaj areoj paralelaj al marbordo kaj poste irante sud-orienten rilate al centraj montaroj, inkludante la urbojn de Fria, Kindia kaj Kissidougou;
  • Norda Sieraleono inkluzive de la urboj de Makeni kaj Kabala;
  • Ebur-Bordo - zono tra la centra oriento ekde Touba ĝis la dua urbo de la lando, Bouaké;
  • Larĝa zono tra Ganao inkluzive de la regiono oriente de Voltao-Lago, kie la ĉefa urbo estas Ho;
  • Togo - la suda altebenaĵo;
  • Benino - la sudaj areoj inkluzive de la urbo de Bohicon;
  • Niĝerio - vasta areo inkluzive de la urboj de Ibadan, kiu signifas kie la arbaro renkontas la savanon, la ĉefurbo Abuja, Lokoja kie la Niĝero kunfluas kun la Benue-Rivero, Enugu kaj Makurdi.

Minacoj kaj konservado[redakti | redakti fonton]

La areo estas home loĝata antaŭ jarmiloj kaj malmulte da ĝi estas formale protektita. Naciaj parkoj inkluzivas Outamba-Kilimi en Sieraleono.

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]


Afrotropisaj tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj
AT0701 Angolaj mjombaroj Flago-de-Angolo.svg Angolo, Flago-de-Kongo-Kinŝasa.svg Demokratia Respubliko Kongo
AT0702 Angolaj mopanearoj Flago-de-Angolo.svg Angolo, Flago-de-Namibio.svg Namibio
AT0704 Centra-zambezaj mjombaroj Flago-de-Burundo.svg Burundo, Flago-de-Kongo-Kinŝasa.svg Demokratia Respubliko Kongo, Flago-de-Malavio.svg Malavio, Flago-de-Tanzanio.svg Tanzanio, Flago-de-Zambio.svg Zambio
AT0705 Orient-sudana savano Flago-de-la-Centr-Afrika-Respubliko.svg Centr-Afrika Respubliko, Flago-de-Ĉado.svg Ĉado, Flago-de-Eritreo.svg Eritreo, Flago-de-Etiopio.svg Etiopio, Flago-de-Kameruno.svg Kameruno, Flago-de-Kongo-Kinŝasa.svg Demokratia Respubliko Kongo, Flago-de-Sudano.svg Sudano, Flago-de-Sud-Sudano.svg Sud-Sudano, Flago-de-Ugando.svg Ugando
AT0706 Orientaj mjombaroj Flago-de-Mozambiko.svg Mozambiko, Flago-de-Tanzanio.svg Tanzanio
AT0707 Gvinea arbara-savana mozaiko Flago-de-Benino.svg Benino, Flago-de-Kameruno.svg Kameruno, Flago-de-Ebur-Bordo.svg Ebura Bordo, Flago-de-Gambio.svg Gambio, Flago-de-Ganao.svg Ganao, Flago-de-Gvineo.svg Gvineo, Flago-de-Gvineo-Bisaŭa.svg Gvineo Bisaŭa, Flago-de-Niĝerio.svg Niĝerio, Flago-de-Senegalo.svg Senegalo, Flag of Sierra Leone.svg Sieraleono, Flago-de-Togolando.svg Togolando
AT0708 Itigiaj-sumbuaj densaĵoj Flago-de-Kongo-Kinŝasa.svg Demokratia Respubliko Kongo, Flago-de-Tanzanio.svg Tanzanio, Flago-de-Zambio.svg Zambio
AT0712 Nord-konga arbara-savana mozaiko Flago-de-la-Centr-Afrika-Respubliko.svg Centr-Afrika Respubliko, Flago-de-Kameruno.svg Kameruno, Flago-de-Kongo-Kinŝasa.svg Demokratia Respubliko Kongo, Flago-de-Sud-Sudano.svg Sud-Sudano, Flago-de-Ugando.svg Ugando
AT0713 Sahela savano de akacioj Flago-de-Burkino.svg Burkino, Flago-de-Kameruno.svg Kameruno, Flago-de-Ĉado.svg Ĉado, Flago-de-Eritreo.svg Eritreo, Flago-de-Etiopio.svg Etiopio, Flago-de-Malio.svg Malio, Maŭritanio Maŭritanio, Flago-de-Niĝero.svg Niĝero, Flago-de-Niĝerio.svg Niĝerio, Flago-de-Senegalo.svg Senegalo, Flago-de-Sudano.svg Sudano
AT0718 Sud-konga arbara-savana mozaiko Flago-de-Angolo.svg Angolo, Flago-de-Kongo-Kinŝasa.svg Demokratia Respubliko Kongo
AT0721 Viktori-basena arbara-savana mozaiko Flago-de-Burundo.svg Burundo, Flago-de-Etiopio.svg Etiopio, Flago-de-Kenjo.svg Kenjo, Flago-de-Kongo-Kinŝasa.svg Demokratia Respubliko Kongo, Flago-de-Ruando.svg Ruando, Flago-de-Tanzanio.svg Tanzanio, Flago-de-Ugando.svg Ugando
AT0722 Okcident-sudana savano Flago-de-Benino.svg Benino, Flago-de-Burkino.svg Burkino, Flago-de-Ebur-Bordo.svg Ebura Bordo, Flago-de-Gambio.svg Gambio, Flago-de-Ganao.svg Ganao, Flago-de-Gvineo.svg Gvineo, Flago-de-Malio.svg Malio, Flago-de-Niĝero.svg Niĝero, Flago-de-Niĝerio.svg Niĝerio, Flago-de-Senegalo.svg Senegalo, Flago-de-Togolando.svg Togolando
AT0723 Okcident-konga arbara-savana mozaiko Flago-de-Angolo.svg Angolo, Flago-de-Gabono.svg Gabono, Flago-de-Kongo-Brazavila.svg Respubliko Kongo, Flago-de-Kongo-Kinŝasa.svg Demokratia Respubliko Kongo

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]