Saltu al enhavo

Hendrik Bulthuis

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Hendrik Bulthuis
Persona informo
Naskiĝo 15-an de septembro 1865 (1865-09-15)
en Eemsmond
Morto 27-an de aprilo 1945 (1945-04-27) (79-jaraĝa)
en Menterwolde
Lingvoj EsperantonederlandafrancagermanaanglaVolapuko
Ŝtataneco Reĝlando de Nederlando Redakti la valoron en Wikidata
Subskribo Hendrik Bulthuis
Familio
Infano Rico Bulthuis Redakti la valoron en Wikidata
Okupo
Okupo lingvisto
esperantisto
tradukisto Redakti la valoron en Wikidata
Verkoj Jozef kaj la edzino de Potifar
La Vila Mano
Idoj de Orfeo
Esperanto
Esperantisto numero 9513
vdr

Hendrik Jan BULTHUIS [bilthejs] (naskiĝis la 15-an de septembro 1865[1] en Warffum, mortis 27-an de aprilo 1945 en Menterwolde) estis nederlanda esperantisto, doganoficisto de 1889 ĝis 1924, originala romanisto, tradukanto kaj verkisto.

Esperanta agado[redakti | redakti fonton]

En sia juneco Bulthuis estis volapukisto, en 1899 li ricevis diplomon en Volapuko kiel ĉefinstruisto. En 1901 Dreves Uitterdijk sendis al li lernolibron de Esperanto kaj post tiu tempo li estis esperantisto. Bulthuis multe korespondis kun alilandaj esperantistoj, multe propagandis Esperanton, precipe en Hago, gvidis kursojn, funkciis kiel sekretario de ekzamena komitato ekde ĝia starigo ĝis la 1930-aj jaroj. De 1910 li estis membro de la Lingva Komitato.

Verkoj[redakti | redakti fonton]

Post la emeritiĝo en 1924 li laboris nur por Esperanto – kiel originala romanisto, tradukanto kaj verkisto de pedagogiaj libretoj, Bulthuis estas unu el la plej persistaj laborantoj en la Esperanta kampo. Ekde 1907, kiam aperis lia Du Biletoj, tradukita el la franca de Florian, li eldonigis 35 librojn kaj broŝurojn - Neniam estas pli bone ol malfrue, komedio tradukita el la angla, ŝajne lia unua presita verkaĵo, aperis en la literatura aldono de Lingvo Internacia en 1905. Li famiĝis precipe pro trio de longaj originaloj.

Originaloj
Tradukoj

Sekvavice gravaj estas liaj tradukoj, kiujn Enciklopedio de Esperanto opinias "grandiozaj":

Ceteraj verkoj

Kiel poeto Bulthuis eldonis nur La du Ŝipoj, 1909, pro kiu li ricevis premion el Barcelono.

Por la teatro li verkis en 1908 la laŭritan Onklo el Ameriko, 1922, dramon Malriĉa en Spirito kaj tradukis laŭ germana teksto en 1910 Salomeo, dramon de la anglo Oscar Wilde.

El liaj ceteraj verkaĵoj menciindaj estas: tradukoj Taglibro de Vilaĝ-pedelo, 1922, kaj Josefa, 1922, ambaŭ el la dana de Blicher; kaj en 1928 Karaktero, el la nederlanda de J.M. van Stipriaan Luïscius (tiu verko aperis ankaŭ en la finna, ĉeĥa, itala, kataluna lingvoj, tradukitaj ĉiuj el la Esperanta teksto).

Liaj naŭ leglernolibroj, plejparte por nederlandaj geetuloj, kaj lia porjunula reverko de Robinsono Kruso, estas konscience faritaj. - Laŭ Enciklopedio de Esperanto Bulthuis ankaŭ laboris pri traduko de Don Kiĥoto el la hispana, kiu tamen ne aperis. Laŭ la sama fonto li verkis ankoraŭ romanon por junuloj.

Subskribo de Bulthuis el 1927.

La plej longtrakta komentariisto de la verkoj de Bulthuis estas Nikolao Nekrasov, kiu verkis ampleksajn kritikojn pri liaj originalaj romanoj laŭ marksisma vidpunkto por la antaŭskisma revuo La Nova Epoko (okt. 1929 ĝis febr. 1930) kaj por la postskisma La Nova Etapo (1932).

Reginald Banham en EdE juĝas: "La stilo-lingvaĵo de B. estas simpla, klasika, senornama. Oni malfacile trovus en ĝi provojn al "impresionisma" eksperimento. Li estas pli ĝuste nomata teksisto de rakontoj ol konscia "evoluiganto" de nia lingvo".

Recenzoj[redakti | redakti fonton]

Pri Het Esperanto in het Dagelyksch Verkeer

Citaĵo
 Tre bona lernolibro por holandanoj, en kiu la lingvo estas instruata per legaĵo kaj precipe per simplaj frazoj uzataj en la ĉiutaga vivo, kiel anoncas la titolo de la verko. Ĝi konsistas el tri partoj: 1-e, klarigo de la gramatiko per multnombraj facilaj ekzemploj; 2-e, interesa rakonteto de H. C. Andersen, kun holanda traduko de vortoj ne viditaj en parto unua; 3-e, kolekto de la pli ofte uzataj esprimoj, kaj konversacio pri temoj ĉiutagaj (tempo, vetero, familio, manĝoj, vojaĝoj, metioj, k.t.p.) 
— P.B. La Brita Esperantisto - Numero 153, Septembro (1917)

Pri Karaktero

Citaĵo
 Ni bedaŭras, ke ne estas eble al ni gratuli la tradukinton pri ĉi tiu broŝuro. Pri la materialo — vidu la verkojn de Samuel Smiles (la moralisto) en la anglaj originaloj; pri la stilo — la sekvanta specimeno ĝin montros: “Karaktero estas pli alta ol prudento. Parteto de karaktero estas pli ol monto de prudento. Koro valoras pli ol kapo. Kondukado staras pli alte of la scio kiel kondukadi.” Eraroj ne mankas en la traduko, kaj multe da dubaj novaj radikoj troviĝas. 
— P.J.C. La Brita Esperantisto - Numero 086, Februaro (1912)

Biografioj pri Bulthuis[redakti | redakti fonton]

Fotoj de Bulthuis[redakti | redakti fonton]

  • Foto kun la edzino en Ĉikago en La Praktiko 1936/8 (56), p. 7.

Tradukoj[redakti | redakti fonton]

Recenzoj[redakti | redakti fonton]

  • Valentin Melnikov, "H.J. Bulthuis. Malriĉa en spirito." 95 paĝoj. Fonto, Chapecó, 2015 (2-a eld.) Esperanto, 1355(3) Marto 2021 p. 58.

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Referencoj[redakti | redakti fonton]

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.