Hendrik Verwoerd

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Hendrik Verwoerd.

Hendrik Frensch VERWOERD (8a de Septembro 1901 – 6a de Septembro 1966), konata ankaŭ kiel Dro. H. F. Verwoerd, estis fakulo pri Psikologio kaj Filozofio el Sudafriko, ĉefredaktoto de gazeto en afrikansa kaj ĉefministro de Sudafriko. Li estis konsiderata kiel geniulo malantaŭ la socia inĝenierado kaj plenumado de la rasaj politikoj de apartismo, nome la sistemo de jura rasa klasigo kaj deviga rasa segregacio kiu ekzistis en Sudafriko el 1948 al 1994. Verwoerd, ludis gravan rolon por la helpo por ke la ultra-dekstrema Nacia Partio enpovigis en 1948 servante kiel propagandisto kaj politika strategiisto. Li eventuale iĝis partiestro en 1958. Dum sia epoko enpostena Verwoerd rigide plifortigis la apartismajn politikojn enmetante subpremigajn leĝojn, kiuj malpliigis la rajtojn de ordinaraj privatuloj, ĉefe de nigraj sudafrikanoj. Li ege enpovigis, modernigis kaj pligrandigis la policon, la sekretan policon kaj la armeon. Verwoerd ordonis sekretan tutampleksan atakon kontraŭ tiuj kiuj kontraŭis apartismon, kio rezultis en dekoj da miloj de personoj ĉu arestitaj, enprizonigitaj, torturitaj, mortigitaj (Masakro de Sharpeville) aŭ senditaj en ekzilo. Verwoerd estis dekstrega aŭtoritarisma estro kaj afrikanera naciisto. Li estis forta defendanto de Afrikaneraj popolo, lingvo, kaj kulturo kaj de kristanismo. Li eltenis ke la kredo ke kontrolo de blankuloj super Sudafriko pluos nur se la rasoj vivos aparte. Li survivis al murdoklopodo en 1960, sed ne al sekva murdoklopodo en 1966.

Antaŭ eniri en politikon, Verwoerd estis konsiderata kiel brila profesoro de socia scienco ĉe la Universitato de Stellenbosch. Li kompletigis siajn subgradajn studiojn kiel magna cum laude en Sociologio, Psikologio kaj Filozofio. Verwoerd, pluigis siajn studojn kompletante siajn Magistriĝon kaj Doktoriĝon kaj en Socia Psikologio kaj Filozofio. Kiel rezulto de sia akademia plenumado, Verwoerd ricevis post-doktoriĝan stipendion el la Universitato de Oksfordo, sed rezignis kaj pluesploradis en la kampoj de Sociologio kaj Psikologyio ĉe variaj germanaj universitatoj kiaj tiuj de Hamburgo, Leipzig kaj Berlino. Reveninte al Sudafriko, li estis nomumita profesoro de Aplikita Psikologio ĉe la Universitato de Stellenbosch je aĝo de 26. Li estis poste nomumita estro de la Sociologio departemento en 1933.

Verwoerd estis ĉefministro dum la establado de la Respubliko de Sudafriko en 1961, tiele plenumante la afrikaneran revon de sendependa respubliko por sudafrikanoj. Dum sia postentempo kiel ĉefministro, kontraŭ-apartismaj movadoj kiaj la Afrika Nacia Kongreso (ANC) kaj la Pan Africanist Congress of Azania (PAC) estis malpermestitaj, kaj okazis la Proceso Rivonia, kiuj persekutis la estrojn de la ANC. Lia posteno finis per lia murdo la 6an de Septembro 1966 fare de Dimitri Tsafendas.[1]

Multaj gravaj ŝoseoj, placoj kaj instalaĵoj en urboj de Sudafriko estis nomitaj laŭ Verwoerd; en post-apartisma Sudafriko, logike plej el tiuj referencoj al la kreanto de apartismo estis renomitaj. Famaj ekzemploj estas la Flughaveno H. F. Verwoerd en Port Elizabeth, renomita kiel Flughaveno Port Elizabeth, La Akvobaraĵo Verwoerd en Provinco Liberŝtato, nune Akvobaraĵo Gariep, la Akademia Hospitalo H. F. Verwoerd en Pretorio, nune Hospitalo Steve Biko, kaj eĉ la urbo Verwoerdburg, nune Centurion.

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. Obituary: Long-jailed assassin of South African premier in The Guardian, 11a de Oktobro 1999. Arkivita de WebCite ĉe [1] Alirita la 20an de Marto 2017.