Hiparino de Sirakuzo

Vidu ankaŭ: Dionizo la 1-a (Sirakuzo), Dionizo la 2-a (Sirakuzo), Diono de Sirakuzo, Filisto de Sirakuzo, Kalipo de Sirakuzo, Hierono la 1-a (Sirakuzo), kaj Hierono la 2-a (Sirakuzo)

Ἱππαρῖνος τῶν Συρακουσῶν (385 a.K.-351 a.K.) Historio de Sirakuzo
Antaŭ ol aparteni al la Romia Respubliko, Sirakuzo estis greka teritorio.
Persona informo
Ἰππαρῖνος
Naskiĝo	385 a.K. en Antikva Sirakuzo, Romia Respubliko
Morto	351 a.K. en Antikva Sirakuzo, Romia Respubliko
Lingvoj	antikva greka vd
Familio
Patro	Dionizo la 1-a vd
Patrino	Aristomache (en) vd
Gefratoj	Arete of Syracuse (en) • Dionizo la 2-a • Nizeo de Sirakuzo • Sophrosyne (en) vd
Profesio
Okupo	politikisto vd
vd	Fonto: Vikidatumoj

Hiparino de Sirakuzo (en la antikva greka lingvo Ἱππαρῖνος Hipparînos) estis greka tirano kaj reganto de Sirakuzo de 353 a.K. ĝis 351 a.K.

Origino kaj familio

Hiparino estis filo de Dionizo la 1-a, la fondinto de la "malgranda tirana registaro" en Sirakuzo. Li estis filo de Dionizo la 1-a kaj la nobelino Aristomaĥa. Lia patrinflanka avo, ankaŭ nomita Hiparino, el kiu li verŝajne ricevis la nomon, estis sirakuza nobelulo kaj armila kamarado de Dionizo la 1-a.

Hiparino havis pli junan fraton nomitan Nizeo kaj du pli maljunajn fratinojn, Sofrozino kaj Areta. El alia geedzeco kun la nobelino Doris de Lokrio, Dionizo la 1-a ankaŭ havis infanojn, inkluzive de sia plej aĝa filo, Dionizo la 2-a. Dionizo la 2-a edziĝis al Sofrozino kaj tiel fariĝis la bofrato de siaj duonfratoj Hiparino kaj Nizeo.

Inter la plej gravaj konfiduloj de la fondinto de la dinastio, Dionizo la 1-a, estis la onklo de Hiparino, Diono, kiu, kiel frato de Aristomaĥa, estis la bofrato de Dionizo la 1-a kaj, kiel edzo de ŝia filino Areta, lia nevino, ankaŭ lia bofilo. Li estis amiko de la filozofo Platono kaj influita de liaj ideoj.

Vivo

Kiam Dionizo la 1-a forte malsaniĝis pri morto, Diono pledis por sinsekvoplano, kiu inkluzivis siajn nevojn Hiparinon kaj Nizeon en la povo. Ĉi tiuj klopodoj tamen malsukcesis. Post la morto de Dionizo la 1-a en 367 a.K. Dionizo la 2-a sukcedis lin kiel sola reganto. La sekvan jaron, Diono estis forpelia kaj ekzilita en Grekion.

En 357 a.K., Diono, kiu revenis kun soldula armeo, sukcesis renversi Dionizon la 2-an kaj forpeli lin el Sirakuzo. La mallonga regado de Diono, dum kiu li estis perfidita de sia konfidulo Kalipo en 354 a.K. kaj murdita de dungosoldatoj laŭ ordonoj de Kalipo, estis sekvata de turbula periodo plena de konfliktoj kaj ŝanĝoj de potenco.

Suda Italio dum la regado de Hiparino.

Kalipo sukcesis konservi sian pozicion kiel influa politikisto en la nun demokratie restarigita Sirakuzo nur dum 13 monatoj. Dum tiu periodo, Hiparino estis en Lentino kun siaj subtenantoj, kiuj inkluzivis la iamajn sekvantojn de lia onklo Diono. Kiam Kalipo provis kapti la urbon de Katanjo en 353 a.K. kaj forestis de Sirakuzo kune kun sia armeo, Hiparino sukcesis konkeri Sirakuzon per surpriza atako, tiel restarigante la tiranan regadon de la dinastio de Dionizio la 1-a.

Hiparino tiam mem prenis la potencon, ignorante la postulojn de sia duonfrato kaj bofrato, Dionizio la 2-a, kiu retiriĝis al Lokrio kaj regis tie kiel tirano. La regado de Hiparino daŭris du jarojn. Post sia morto — oni diras, ke li estis murdita — lia pli juna frato Nizeo sukcedis lin en 351 a.K.

La filozofo Platono, kiu vojaĝis al Sirakuzo tri fojojn kaj esperis, ke per sia influo oni povus establi platonan idealan ŝtaton en Sicilio, mencias Hiparinon en sia "Oka Letero", kies aŭtenteco estas disputebla. La Oka Letero, kiu enhavas "konsilojn al la amikoj de Diono laŭ la spirito de Diono", proponas planon por la estonta politika ordo en la sirakuza ŝtato.

Platono specife proponas la establon de konstitucia monarkio kiel solvon al la problemoj en Sirakuzo, en kiu la regado estus dividita kiel kompromiso inter tri reĝoj. Laŭ la vidpunkto de Platono, la dua el ĉi tiuj reĝoj devus esti Hiparino.

Platono pravigas ĉi tiun proponon citante la helpon, kiun Hiparino jam estis provizinta, kaj la virtan karakteron de Hiparino, ĉar Hiparino, kvankam filo de tirano, nun liberigas la urbon certigante daŭran gloron por si mem kaj sia genlinio anstataŭ mallonga kaj maljusta tirana regado. Platono, kiu malakceptis la tiranan povon, tiel esperis konvinki Hiparinon al siaj politikaj idealoj.

Antaŭe:	Tirano de Sirakuzo	Poste:
Kalipo de Sirakuzo (354 a.K. - 352 a.K.)	(352 a.K. - 351 a.K.)	Dionizo la Juna (351 a.K. - 346 a.K.) Timoleono 345 a.K. - 337 a.K.

Fontoj

Fontoj pri la vivo kaj regado de Hiparino inkluzivas, krom la "Oka Letero de Platono" (kiu, eĉ se ĝi montriĝas neaŭtenta, ofertas valorajn informojn), la biografion pri Diono faritan de Plutarko, kaj ankaŭ verkojn de Diodoro Sicilia, Polieno kaj Teopompo.

En tiu ĉi artikolo estas uzata traduko de teksto el la artikolo "Hipparinos" en la germana vikipedio (Q724558). En historio de la alilingva artikolo troveblas la kontribuantoj.