Ira Gershwin
| Ira Gershwin | |||||
|---|---|---|---|---|---|
 | |||||
| Persona informo | |||||
| Ira Gershwin | |||||
| Naskonomo | Israel Gershowitz | ||||
| Naskiĝo | 6-an de decembro 1896 en Manhatano | ||||
| Morto | 17-an de aŭgusto 1983 (86-jaraĝa) en Beverly Hills | ||||
| Tombo | Westchester Hills Cemetery (en)   vd | ||||
| Etno | rusaj judoj vd | ||||
| Lingvoj | angla vd | ||||
| Ŝtataneco | Usono vd | ||||
| Alma mater | Urba Kolegio de Nov-Jorko vd | ||||
| Familio | |||||
| Patro | Morris Gershwine (mul) vd | ||||
| Patrino | Rose Bruskina (mul) vd | ||||
| Gefratoj | George Gershwin • Arthur Gershwin (en) • Frances Gershwin (en) vd | ||||
| Edz(in)o | Leonore Gershwin (mul) vd | ||||
| Profesio | |||||
| Alia nomo | Arthur Francis • Ira Gershwin vd | ||||
| Okupo | kantotekstisto • poeto • verkisto • libretisto • komponisto • kantoverkisto • muzikisto vd | ||||
| Aktiva dum | 1910– vd | ||||
| |||||
| |||||
| En TTT | Oficiala retejo vd | ||||
| vd | Fonto: Vikidatumoj | ||||
Ira GERŜVIN, kies vera nomo estis Israel Gershowitz (ofte erare nomata Isidore laŭ aliaj fontoj), ankaŭ verkis sub la pseŭdonimo Arthur Francis (naskiĝis la 6-an de decembro 1896 en Novjorko ; mortis la 17-an de aŭgusto 1983 en Beverly Hills) estis usona kantverkisto kaj muzikala teatra lirikisto, kiu kunlaboris kun sia pli juna frato — komponisto George Gershwin — por krei kelkajn el la plej memorindaj kantoj de la 20-a jarcento.[1]
Kune kun sia frato, li kreis multajn popularajn Broadway-produktaĵojn, el kiuj la plej fama estas la opero Porgy and Bess. Ili kune komponis kantojn kiel la plej famaj estas "I Got Rhythm", "Embraceable You", "The Man I Love" kaj "Someone to Watch Over Me".
Post la morto de George Gershwin, li kunlaboris kun komponistoj Harold Arlen, Kurt Weill, Jerome Kern kaj aliaj. La listo de la 100 plej bonaj kantoj el usonaj filmoj dum pli ol 100 jaroj (laŭ la Usona Filminstituto, 2004) inkluzivas kvar kantojn, kies kantotekston verkis Ira Gershwin (laŭ la nombro da mencioj en ĉi tiu listo, li estas dua nur post Oscar Hammerstein).
Vivo
[redakti | redakti fonton]Ira, ankaŭ konata kiel Izzy kiel infano, estis la plej aĝa frato de komponisto George Gershwin kaj du aliaj gefratoj, Arthur (1900–1981) kaj Frances (1906–1999). Kune, de 1924 ĝis la trofrua morto de George en 1937, ili kreis multajn normajn verkojn de la usona muzika literaturo de la 20-a jarcento. La kulmino de ilia verko estis la opero Porgy and Bess. Ira verkis la kantotekston (en Porgy and Bess, kune kun DuBose Heyward), kaj George komponis la muzikon. Ira kaj George Gershwin estis inter la plej sukcesaj teamoj sur Broadway. Por muzikisto Paul McCartney, la fratoj Gershwin estis inter liaj plej fruaj herooj. Iliajn verkojn prezentis steluloj kiel Fred Astaire kaj lia fratino Adele, Gertrude Lawrence, Red Nichols, Ethel Merman kaj Ginger Rogers.
En 1932, Ira Gershwin fariĝis la unua kantverkisto kiu ricevis la prestiĝan Pulitzer-premion.
Eĉ post 1937, Ira Gershwin daŭre verkis klasikaĵojn kun komponistoj kiel Harold Arlen, Jerome Kern, kaj Kurt Weill. Kantoj de Ira Gershwin estis norma repertuaro por ĉiuj grandaj kantosteluloj, inkluzive de Judy Garland, Ella Fitzgerald, Frank Sinatra, kaj Barbra Streisand. Ira Gershwin estis la baptopatro de Liza Minnelli.[2]
La teatraĵo "Park Avenue", kiu havis senfervoran sukceson, estis la adiaŭo de Ira Gershwin el la mondo de kulturo.
En 1986, Ira Gershwin, kune kun sia frato, ricevis la premion Grammy Trustees pro siaj kontribuoj al muziko.
Verkaro
[redakti | redakti fonton]Famaj kantoj
[redakti | redakti fonton]- Summertime
- Oh, Lady Be Good!
- Fascinating Rhythm
- Someone to Watch over Me
- How Long Has This Been Going On?
- I’ve Got a Crush on You
- Liza
- Embraceable You
- I Got Rhythm
- Nice Work If You Can Get It
- I Loves You, Porgy
- I Got Plenty o’ Nuttin’
- Bess, You Is My Woman Now
- It Ain’t Necessarily So
- They Can’t Take That Away from Me
- A Foggy Day
- Let’s Call the Whole Thing Off
- Our Love Is Here to Stay
- The Man I Love
- Tschaikowsky
Gravaj verkaĵoj
[redakti | redakti fonton]Muziko de George Gershwin
[redakti | redakti fonton]- Lady, Be Good (1924)
- Tip-Toes (1925)
- Oh, Kay! (1926)
- Funny Face (1927)
- Strike Up the Band (1927/1930)
- Rosalie (1928)
- Girl Crazy (1930)
- Of Thee I Sing (1931)
- Pardon My English (1933)
- Let ’Em Eat Cake (1933)
- Porgy and Bess (1935)
Muziko de Harold Arlen
[redakti | redakti fonton]- Life Begins at 8:40 (1934)
Muziko de Kurt Weill
[redakti | redakti fonton]- Lady in the Dark (1941)
- The Firebrand of Florence (1945)
Muziko de Arthur Schwartz
[redakti | redakti fonton]- Park Aven (1946)
Referencoj
[redakti | redakti fonton]- ↑ Obituary Variety, August 24, 1983.
- ↑ Ira Gershwin. Songwriters Hall of Fame. Arkivita el la originalo je 2021-06-02. Alirita June 29, 2025 .
Eksteraj ligiloj
[redakti | redakti fonton]Arkivoj
[redakti | redakti fonton]- La Kolekto George kaj Ira Gershwin kaj La Heredaĵo de Gershwin ĉe la Biblioteko de la Kongreso
- La Kolekto Harvey Granat de Materialoj de George kaj Ira Gershwin ĉe la Biblioteko de la Kongreso
- Ira Gershwin arkivas el la advokata oficejo de Leonard Saxe ĉe la Biblioteko de la Kongreso
- La Kolekto de Esplormaterialoj de Gershwin de Edward Jablonski kaj Lawrence D. Stewart ĉe la Centro Harry Ransom ĉe la Universitato de Teksaso en Aŭstino ((el Retarkivo {{{1}}}))
Datumbazoj
[redakti | redakti fonton]- 12885, 69352 Ira Gershwin ĉe Internet Broadway Database (angle)
- Ira Gershwin ĉe Interreta filma datumbazo (angle)
- Ira Gershwin ĉe la Discography of American Historical Recordings
- Gershwin fan site