Java trogono
 | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
.jpg) | ||||||||||||||
| Biologia klasado | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
| Apalharpactes reinwardtii (Temminck, 1822) | ||||||||||||||
| Konserva statuso | ||||||||||||||
Sinonimoj | ||||||||||||||
|
Harpactes reinwardtii | ||||||||||||||
Aliaj Vikimediaj projektoj | ||||||||||||||
La Java trogono[1] (Apalharpactes reinwardtii) estas mezgranda birdo el la familio de Trogonedoj. Ĝi estis iam konsiderata samspecia kun la Sumatra trogono kun la ordinara nomo bluvosta trogono. Ĝi estas endemio de okcidenta Javo, Indonezio. Tamen, diferencoj en grandeco, pezo kaj plumaro kondukis al ilia klasifiko kiel apartaj specioj.[2] Ambaŭ specioj iam estis inkluditaj en la genro Harpactes kune kun aliaj aziaj trogonoj, sed pro diferencoj en plumaro, ili estis reklasifikitaj en sian propran genron, Apalharpactes.
Taksonomio
[redakti | redakti fonton]La Java trogono apartenas al la ordo Trogonoformaj kaj al la familio Trogonedoj.[3] Ĝi antaŭe estis grupigita kun la Sumatra trogono (Apalharpactes mackloti) sub la specionomo Harpactes reinwardtii, ofte konata kiel la bluvosta trogono, unue priskribita de Coenraad Jacob Temminck en 1822.[2][3]
En 2002, morfologiaj distingoj, inkluzive de diferencoj en plumarkoloraro, voĉoj kaj korpoproporcioj, provizis sufiĉan pruvon por dividi ambaŭ en apartajn speciojn.[2] Komence lokigitaj ene de la genro Harpactes, kune kun dek aliaj aziaj trogonoj, ĉi tiu klasifiko baziĝis sur supraĵaj similecoj kaj ilia geografia proksimeco sur la insuloj Javo kaj Sumatro.[4] Tamen, lastatempaj molekulfilogenetikaj studoj rivelis, ke la specioj de Apalharpactes estas pli proksime parencaj al afrikaj trogonoj de la genro Apaloderma ol al siaj aziaj ekvivalentoj. Ĉi tiu genetika pruvo instigis la reasignon de la javaj kaj sumatraj trogonoj en la apartan genron Apalharpactes, reflektante ilian pli profundan filogenetikan diverĝon.[4]
Aspekto
[redakti | redakti fonton]Kiel aliaj membroj de la familio Trogonedoj, la Java trogono estas fortika birdo karakterizita per dika beko, brila plumaro, kaj heterodaktilaj piedoj kie la unua kaj dua piedfingroj malantaŭen kaj la tria kaj kvara antaŭen.[3] Ĝia haŭto estas rimarkinde maldika, kun plumoj kiuj estas loze alkroĉitaj, trajto komuna inter trogonoj.[3]
La Java trogono montras rimarkindan koloron: irizajn verdajn suprajn partojn, flavan gorĝon kaj ventron dividitajn per verda brustobendo, kaj irizan bluan voston.[3][5][6] Ĝiaj okuloj varias de nigraj ĝis brunaj kaj estas metitaj ene de brilblua okulringo. La beko varias de koralruĝa ĝis flavecbruna, dum la kruroj estas briloranĝaj ĝis oranĝflavaj.[2][5]
Ĝi proksime similas al la Sumatra trogono laŭ ĝenerala aspekto, kvankam maskloj distingeblas per sia verda pugo, kontraste al la elstara kaŝtankolora bendo de la sumatra masklo.[6] Morfometriaj diferencoj plue apartigas la du speciojn: la java trogono posedas proporcie pli longajn bekojn kaj vostojn kaj estas averaĝe 34 cm longa, kio estas pli granda ol la sumatra trogono, kiu estas 30 cm longa.[2][3]
Habitato kaj distribuo
[redakti | redakti fonton]La Java trogono estas endemio de la okcidenta montregiono de la indonezia insulo Javo.[7][8] Ili estas arbara specio kiu troveblas je altitudoj de 2600 ĝis 800 metroj super marnivelo; tamen, pro manko de arbara vivejo sub 1 000 metroj, oni atendas ke ili estas pli oftaj je pli altaj altitudoj.[5] Estas ĉirkaŭkalkulitaj 2 500 ĝis 10 000 individuoj ene de ĉi tiu arealo; tamen, pro limigita alirebleco en kelkaj montregionoj, kelkaj populacioj eble estis subreprezentitaj.[5][8]
Ili ĉeestas en la jenaj indoneziaj montoj:[5]
Kutimaro
[redakti | redakti fonton]Manĝado
[redakti | redakti fonton]La Java trogono kutime rapide persekutas preterpasantajn flugantajn insektojn kaj foje persekutas insektojn sur folioj aŭ branĉoj per rapida flugado tra mallonga distanco kaj posta ŝvebado por kapti ilian predon.[3] Ilia ĉefa dieto estas sudorientaj longkornaj skaraboj kaj cikadoj, kaj figoj, sed ili ankaŭ manĝas verajn cimojn, akridojn, papiliajn raŭpojn kaj fasmojn.[6] Kiel aliaj trogonoj, ili aliĝas al aliaj specioj de birdoj en grupoj por fortimigi kaj kapti pli da insektoj.[6]
Reproduktado
[redakti | redakti fonton]Ekzistas limigita esplorado farita pri la reprodukta konduto de trogonedoj; ĉirkaŭ 25% de ĉiuj trogonaj specioj havas almenaŭ iujn informojn disponeblajn rilate al pariĝado kaj iliaj ovoj.[9] La Java trogono falas en la kategorion de trogonedoj kun malmultaj aŭ neniu informoj pri iliaj reproduktaj kapabloj. Ili estis registritaj reproduktiĝantaj de aprilo ĝis junio dum la seka sezono de Javi kaj en oktobro kaj decembro dum la pluvsezono.[3] Ili ankaŭ estis observitaj en grupoj tiom grandaj kiel ĝis 5 individuoj, montrante eblan familian grupiĝon. Ili povas demeti 1 ĝis 2 ovojn por ovodemetado, kun indikoj de eble 3 ovoj.[3] Mortiga ovoŝtopado estis raportita en la genro Apalharpactes.[9]
Konservo
[redakti | redakti fonton]La Java trogono estas klasifikita kiel Vundebla laŭ la kriterioj C2a(i) de IUCN, kun ĉirkaŭkalkulota populacio de 2 500 – 9 999 individuoj kaj malkreskanta tendenco, kvankam esploroj ĵus vastigis ĝian konatan distribuon de tri montoj al naŭ, kun konsekvencaj renkontoftecoj tra diversaj lokoj.[5][8]
Agrikultura invadado, turisma disvolviĝo, kaj geotermaj kaj arbodehakaj projektoj ĉiuj kontribuas al arbarperdo, degenero kaj fragmentiĝo kaj prezentas daŭrajn minacojn al la vivejo de la Java trogono.[7][10] Kvankam arbarperdo malrapidiĝis ekde 2000, transiraltecaj montarbaroj restas fragmentitaj kaj izolitaj, kaj arbaroj de malaltaj teroj en la regiono kovras nur 5 234 km².[7]
Nunaj konservadaj agoj inkluzivas protekton ene de la Naciaj Parkoj Gunung Halimun kaj Gunung Gede–Pangrango.[5][10] Proponitaj politikoj inkluzivas pliajn esplorojn por klarigi la distribuon, nomumon de novaj protektitaj areoj, kaj kunlaboron kun lokaj koncernatoj por mildigi la efikojn de disvolviĝo.[5]
Referencoj
[redakti | redakti fonton]- ↑ Ornitologia taksonomio
- 1 2 3 4 5 Collar, N. & Van Ballen, S. (2002). "The Blue-tailed Trogon Harpactes (Apalharpactes) reinwardtii: species limits and conservation status" Forktail 18 121-125
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 del Hoyo, Josep. (2001) Handbook of the Birds of the World, Volume 6: Mousebirds to Hornbills. Lynx Edicions, p. 79–106. ISBN 9788487334306.
- 1 2 (2010) “Phylogeny and biogeography of the Asian trogons (Aves: Trogoniformes) inferred from nuclear and mitochondrial DNA sequences”, Molecular Phylogenetics and Evolution (en) 57 (3), p. 1219–1225. doi:10.1016/j.ympev.2010.09.008.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 IUCN (2020-06-25). Apalharpactes reinwardtii: BirdLife International: The IUCN Red List of Threatened Species 2020: e.T22682824A178034431 (Report). International Union for Conservation of Nature. doi:10.2305/iucn.uk.2020-3.rlts.t22682824a178034431.en.
- 1 2 3 4 (2023) “Javan Trogon (Apalharpactes reinwardtii), version 1.1”, Birds of the World (en). doi:10.2173/bow.javtro1.01.1.
- 1 2 3 (2019) “Deforestation dynamics in an endemic-rich mountain system: Conservation successes and challenges in West Java 1990–2015”, Biological Conservation (en) 229, p. 152–159. doi:10.1016/j.biocon.2018.11.017.
- 1 2 3 (2023) “Distribution and abundance of threatened and heavily traded birds in the mountains of western Java”, Bird Conservation International (en) 33. doi:10.1017/S095927092300014X.
- 1 2 Dumonceaux, Genevieve; Neiffer, Donald L. (2015), "Trogoniformes" (in en-US), Fowler's Zoo and Wild Animal Medicine, Volume 8 (W.B. Saunders): pp. 218–225, doi:10.1016/b978-1-4557-7397-8.00028-1, https://www.sciencedirect.com/science/chapter/edited-volume/abs/pii/B9781455773978000281, retrieved 2025-11-07
- 1 2 (2022) “Biological richness of Gunung Slamet, Central Java, and the need for its protection”, Oryx (en) 56 (3), p. 429–438. doi:10.1017/S0030605320001222.
Eksteraj ligiloj
[redakti | redakti fonton]
| ||||||||||||||||||