Johann Wilhelm Vogel
| Johann Wilhelm Vogel | |
|---|---|
| Persona informo | |
| Naskiĝo | 16-an de marto 1657 en Ernstroda |
| Morto | 17-an de julio 1723 (66-jaraĝa) en Coburg |
| Lingvoj | germana |
| Ŝtataneco | Germanio 
|
| Okupo | |
| Okupo | Bergmeister verkisto vojaĝisto
|
Johann Wilhelm VOGEL (naskiĝinta la 16-an de marto 1657 en Ernstroda, mortinta la 17-an de julio 1723 en Koburgo) estis germana vojaĝanto al Orienta Azio, mina inspektisto kaj verkisto.
Vivo
[redakti | redakti fonton]Biografiaj detaloj legeblas ankaŭ el la verko Leben und Schicksale des berühmten Reisebeschreibers Johann Wilhelm Vogel de la prapranepo J.H.M. Ernesti el la 1812-a jaro. Pro financaj kialoj li haltigis la gimnazian lernadon en 1674; li ekdeĵoris kiel sekretario de la princa ĉambro, estante tiel lerta ke Vogel rajtis ankaŭ instrui kemion. Neglektante, sekurecon profesian li preferis ekkoni fremdajn landojn (kun alia faŭno kaj flaŭro) kaj malkutimajn morojn. Sekve en 1687 li ekvojaĝis Amsterdamon kaj faris por kvin jaroj laborkontrakton kun la Nederlanda Orient-hinda Kompanio (VOC).
Post alveno je Ĝakarto en julio 1679 oni sendis lin kun valonajn ministojn kaj du minajn ĉeffunkciulojn al la oraj minejoj de Painan en Okcidenta Sumatro. Tie Vogel ĉefu enateliero. Sed pro tifo kaj febroj la kuracisto Herman Niklas Grim ordonis en aŭgusto 1680 reiron al Ĝakarto. Post resaniĝo, Vogel estis konvinkita fare de la saksa funkciulo Benjamin Olitzsch reprovi tien iri, i.a. kun la fakulo Elias Hesse. Olitz du jarojn poste mortis; Vogel fariĝis lia posteulo, dume Elias Hesse kaj filo de Olitzsch revojaĝis al Dresdeno.
Vane ankaŭ Vogel petis pri maldungiĝo sed pro neanstataŭiĝa eblo li devis resti ĝis septembro 1687 kaj en oktobro 1688 Vogel atingis Gotaon. Komence de 1690 li nomumiĝis Princa saksia mina inspektisto je Gotao kaj Saalfeld. En 1694 Vogel publikigis Rechen-Knecht, kio havigis al li plua posteno en Altenburg, de ĉambra skribisto. Malgraŭ neabundo de libera tempo li daŭre verkis, ekz. pri la landa konstitucio de la dukujoj Saksio-Gotao, Saksio-Koburgo kaj Saksio-Meiningen kaj faklibron pri moneroj.
Lia vojaĝlibro stile bonas: ĝi publikiĝis en 1690 kaj helpis por lia kariero. Pro bona akcepto fare de la legantaro li decidis prilabori la tekston kaj elfari tri volumojn. Tiu ĉi nova eldono de 1704 ĝuis reeldonon en 1716. Serĉado de taŭga postanto por diversaj taskoj de Vogel ne facilis. Multaj priskriboj pri landoj estantaj sub la influo de VOC referencis ankaŭ al aliaj verkoj.
Verkoj
[redakti | redakti fonton]- Johann Wilhelm Vogels Gewesenen Fendrichs/ etc. in Dienst der Niederländischen Ost-Indianischen Compagnie Diarium Oder Journal Seiner gethanen Reise aus Teutschland nach Holland u. Ost-Indien. Worbey angefüget Eine kurtze und warhaffte Beschreibung Der vornemsten Ost-Indianischen Königreiche u. Oerter/ derselben Gewächse/ Manieren/ Sitten/ Glauben/ Kleidertrachten/ Müntz/ Maaß/ Gewicht etc. Theils aus eigener Erfahrung/ theils aber aus vielen mit vornehmen Bedienten in India geführten Discursen aufgezeichnet/ und jetzo auf etlicher guten Freunde Ansuchen zum Druck gegeben. Frankfurt und Leipzig: Friedrich Groschuff, 1690
- Der vollständige und Zu allerhand vorfallenden Rechnungen geschickt und fertige Rechen-Knecht: In vier Theile abgetheilet/ … vorstellet und in sich beschliest; Mit grossem Fleiß/ so wol auf Reichsthaler als Meißnische Gülden von der kleinesten bis auf die gröste Sorte/ aufs genaueste ausgerechnet/ und Nebst einem Anhange/ Worinnen zu befinden: 1. Der Lehn-Knecht. 2. Unterschiedliche bey Fürstl. Ampts und andern Rechnungen vorfallende Taxa im Gewicht. 3. Der Ziegel-Hütten-Knecht. 4. Der Vorwercks-Verwalter/ Allen Rechnungs-Beampten/ Kauf- und Handels-Leuten/ wie auch Bergwercks- Hütten- Müntz- und Kriegs-Bedienten/ und sonst jedermänniglich zu sonderbahren Nutzen zum Druck befördert von Johann Wilhelm Vogeln/ Fürstl. Sächs. Berg-Inspectore zu Gotha und Saalfeldt. Reyher, Gotao 1694
- Johann Wilhelm Vogels Gewesenen Fähndrichs und Bergmeisters / im Dienst der E. Niederl. Ost=Indischen Compagnie, anietzo aber F.S. Cammerschreibers und Berg=Inspectoris zu Altenburg / Zehen=Jährige Ost=Indianische Reise=beschreibung […] Alles so wohl aus eigener Erfahrung als vielen in Indien geführten Discursen von demselben aufrichtig beschrieben und nebst einem Register nunmehro zum Druck befördert. Johann Ludwig Richter, Altenburg 1704
Literaturo
[redakti | redakti fonton]- Ernesti, J. H. M.: Das alte und neue Ostindien. Eine vergleichende Beschreibung. Mit dem Leben des berühmten Reisebeschreibers Johann Wilhelm Vogel, und einem autobiographischen Fragment seines Urenkels. Voraus von Ostindiens Einfluß auf Europa als Vorrede. Gotha: Steudel, 1812
- Heidhues, Mary Somers: Johann Wilhelm Vogel and the Sumatran Gold Mines: One Man's Fortune. In: Archipel. Études interdisciplinaires sur le Monde insulindien 72.1 (2006), p. 221–238 (interrete
- Michel, Wolfgang: Japan in Caspar Schmalkaldens Reisebuch. Ĉe: Dokufutsu Bungaku Kenkyū (Kyushu University), No. 35 (1985), p. 41–84[rompita ligilo]
- Wolfgang Michel: »Der Ost-Indischen und angrenzenden Königreiche, vornehmste Seltenheiten betreffende kurze Erläuterung«—Neue Funde zum Leben und Werk des Leipziger Chirurgen und Handelsmanns Caspar Schamberger (1623–1706). Kyushu University, The Faculty of Languages and Cultures Library, No 1. Fukuoka: Hana-Shoin, 2010, S. 53–55. (ISBN 978-4-903554-71-6) (interete - Kyushu University Institutional Repository Arkivigite je 2011-08-25 per la retarkivo Wayback Machine)
- Rueb, Patricia: Une mine d'or à Sumatra. Technologie saxonne et méthodes indigènes au XVIIe siècle. Archipel: études interdisciplinaires sur le monde insulindien (Paris: C.N.R.S.), vol. 41 (1991), n-ro. 1, p. 13–32
Eksteraj ligiloj
[redakti | redakti fonton]Notoj
[redakti | redakti fonton]