Jules Dassin
| Jules Dassin | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| |||||
| Persona informo | |||||
| Jules Dassin | |||||
| Naskonomo | Julius Dassin | ||||
| Naskiĝo | 18-an de decembro 1911 en Middletown, Konektikuto,  Usono
| ||||
| Morto | 31-an de marto 2008 (96-jaraĝa) en Ateno,  Grekio
| ||||
| Mortis pro | naturaj kialoj  vd
| ||||
| Mortis per | gripo vd
| ||||
| Tombo | Unua Tombejo de Ateno vd
| ||||
| Religio | judismo vd | ||||
| Etno | judoj vd | ||||
| Lingvoj | germana • angla • moderna greka vd | ||||
| Ŝtataneco | Usono Francio Grekio vd
| ||||
| Alma mater | Morris High School (en)  Camp Kinderland (en) vd
| ||||
| Familio | |||||
| Edz(in)o | Melina Mercouri (1966–1994) Béatrice Launer (en) (1933–1962) vd
| ||||
| Infanoj | Joe Dassin (  Béatrice Launer (en) )Julie Dassin (mul) ( Béatrice Launer (en) )Richelle Dassin (en) ( Béatrice Launer (en) ) vd
| ||||
| Parencoj | Julien Dassin (en) (nepo) vd
| ||||
| Profesio | |||||
| Okupo | filmreĝisoro aktoro teatra reĝisoro filmproduktoro scenaristo reĝisoro vd
| ||||
| Aktiva dum | 1934–1980 vd | ||||
| |||||
| vd | Fonto: Vikidatumoj | ||||
Jules DASSIN, fakte Julius Dassin [1] /ˈdæsɪn, dæˈsɪn/ DASS-in, dass-IN (naskiĝis la 18-an de decembro 1911 en Middletown, Konektikuto ; mortis la 31-an de marto 2008 en Ateno), estis usona kaj franca filmreĝisoro, scenaristo, produktanto kaj aktoro de rusa-juda deveno.
Post signifa filmkariero inter 1941 kaj 1950, li fine translokiĝis al Francio post esti nigralistigita en Holivudo dum la McCarthy-epoko. Tie, li ŝanĝis sian nomon al Jules kaj daŭrigis sian karieron. Lia dua edzino estis la greka aktorino kaj poste politikisto Melina Mercouri, kaj post jaroj en ekzilo en Francio, li translokiĝis al Grekio.
Lia filmverkaro posedis realisman stilon, tre akran kaj kelkfoje perfortan. Liaj plej konataj verkoj inkluzivas la filmojn Rififi (1954), Sundays… never! kaj Topkapi (1960).
Vivo
[redakti | redakti fonton]Jules Dassin estis la filo de Samuel Dassin, ukrain - juda enmigrinto al Usono, kaj lia edzino, Berthe Vogel. [2] La familia nomo, kiu ekestis kiam lia patro enmigris al Usono, memorigas pri lia devenloko, Odeso. Post translokiĝo al Novjorko, Jules Dassin kreskis kun sep gefratoj en la distrikto Harlemo. [1] Li aliĝis al la politike maldekstra jidlingva teatra grupo ARTEF (Arbeter Theatre Farband), en kiu li komence laboris kiel aktoro kaj poste kiel reĝisoro, same kiel al la Grupa Teatro. [3]
En la 1930-aj jaroj li fariĝis membro de la Komunista Partio, kiun li forlasis en 1939, seniluziigita de la Hitler-Stalin-Pakto. [1]
En 1940, Dassin reĝisoris por la unua fojo sur Broadway kaj verkis skeĉojn por radioprogramoj. [4] En 1941, li debutis kiel filmreĝisoro ĉe la filmprodukta kompanio Metro-Goldwyn-Mayer (MGM). Post kverelo kun la estro de MGM, Louis B. Mayer, li reĝisoris la filmnoirajn filmojn Cell R 17 kaj City Without a Mask por la produktanto Mark Hellinger kaj Universal Pictures. Post la neatendita morto de Hellinger, Dassin translokiĝis al 20th Century Fox kaj reĝisoris alian filmnoir-filmon, Danger in Frisco.
En 1944 li reĝisoris The Canterville Ghost, kun Charles Laughton en la ĉefrolo. Dassin komencis reĝisori malhelajn krimfilmojn en Holivudo kaj famiĝis en la periodo post la Dua Mondmilito, sed pro sia komunista pasinteco li estis nigralistigita kaj devigita ĉesi reĝisori. Lia lasta filmo dum ĉi tiu periodo estis Night and the City (1950).
La McCarthy-epoko finis la karieron de Dassin en Usono: en 1949 li fariĝis celo de kontraŭkomunistaj enketoj, tial la produktadestro de Fox, Darryl F. Zanuck, igis lin filmi sian sekvan filmon en Londono anstataŭ Usono: The Rat of Soho. [1][5] Tamen, Dassin ne povis mem redakti la filmmaterialon, ĉar oni rifuzis aliron al la studio en Holivudo. Anstataŭe, li donis la redaktajn instrukciojn telefone. [6] Ĉe ĝia kineja publikigo, kritikistoj en Usono estis severaj en sia kritiko de la filmo; hodiaŭ, tamen, ĝi estas konsiderata unu el la plej bonaj verkoj de Dassin el lia usona periodo.
En 1951, Elia Kazan kaj Edward Dmytryk kondamnis Dassin antaŭ la Komitato pri Kontraŭusonaj Agadoj (HUAC) de la Ĉambro de Reprezentantoj. [1] Sen perspektivo de plua dungado en la usona filmindustrio, Dassin kaj lia familio elmigris al Eŭropo. Eĉ tie, li povis reveni al filmo nur post kvin jaroj, pro premo de la usona flanko sur eŭropaj filmproduktantoj, kiuj timis, ke la filmoj de Dassin ne estus distribuitaj en Usono. [3]
En 1955, Dassin komencis labori pri sia unua eŭropa filmo: la gangstera filmo Rififi, filmita en Francio, estis grandega sukceso ĉe kritikistoj kaj publiko. Dassin tradukigis la francan romanon en la anglan, verkis la scenaron en la angla, kaj poste tradukigis ĝin reen en la francan. Sub la pseŭdonimo Perlo Vita, li ankaŭ ludis unu el la kvar ĉefroloj. Dassin gajnis la premion por Plej Bona Reĝisoro pro Rififi ĉe la Festivalo de Cannes en 1955. La fama 32-minuta rompoŝtelo-sceno, en kiu neniu vorto estas parolata, ne ĉeestis en la originalo, sed estis citita, imitita kaj parodiita en pluraj pli postaj filmoj, inkluzive de Dassin mem en Topkapi.
En 1955, li renkontis la grekan aktorinon Melina Mercouri en Cannes. [7] La sekvan jaron, ŝi ĉefrolis en sia filmo The Man Who Must Die, surbaze de la romano Greek Passion de Nikos Kazantzakis (Ο Χριστός ξανασταυρώνεται). Kun Mercouri, Dassin ankaŭ faris siajn ĉefajn internaciajn sukcesojn Sunday... Never! (1960) kaj Topkapi (1964). Dassin kaj Mercouri geedziĝis en 1966. Post la militista puĉo en Grekio, ili ekziliĝis en Parizo. [1]
La pli postaj filmoj de Dassin estis nek komerce nek artiste sukcesaj. En 1968, li revenis al Usono por Black Power. En la sama jaro, li ankaŭ laboris sur Broadway kaj estis nomumita por du Tony-premioj kiel reĝisoro kaj scenaristo de la muzika versio de Sunday... Never!
Ekde 1974, post la fino de la milita diktaturo, Dassin kaj Mercouri denove loĝis en Grekio. En 1992, li ricevis honoran grekan civitanecon. Post la morto de lia edzino en 1994, li fondis la Fondaĵon Melina Mercouri kaj kampanjis por la ankoraŭ nefinita redono de la Partenona friso (la Elginaj Marmoroj) de Londono al Ateno, kiu estis ĉefa prioritato por Mercouri, precipe dum ŝia tempo kiel greka Ministro pri Kulturo. La nova Akropola Muzeo, kuniniciatita de Dassin, estis malfermita en 2009. [8] Tamen, Dassin ne travivis la malfermon: li mortis en la aĝo de 96 jaroj en la Atena Hospitalo Hygeia [9] kaj, laŭ siaj deziroj, estis entombigita en la Unua Tombejo de Ateno apud Melina Mercouri. [10]
Filmaro
[redakti | redakti fonton]- 1941: The Tell-Tale Heart, mallonga filmo
- 1942: Nazi Agent
- 1942: The Affairs of Martha
- 1942: Reunion in France
- 1943: Young Ideas
- 1944: The Canterville Ghost
- 1946: Two Smart People
- 1946 A Letter for Evie
- 1947 Brute Force
- 1948 The Naked City
- 1949: Thieves' Highway
- 1950: Night and the City
- 1955: Rififi
- 1957: Celui qui doit mourir
- 1959: La legge
- 1960: Nunca en domingo
- 1962: Fedra
- 1964:Topkapi
- 1966: 10:30 P.M. Summer
- 1967: Survival
- 1968: Uptight
- 1970: Promise at Dawn
- 1974: The Rehearsal
- 1978: Kravgi gynaikon
- 1980: Circle of Two
Referencoj
[redakti | redakti fonton]- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 David Walsh: Jules Dassin, victim of the anti-communist witch-hunt, dies at 96, Artikolo en la Monda Socialista Retejo, 3-a de aprilo 2008, alirita la 18-an de februaro 2013.
- ↑ John Wakeman: World Film Directors: Volume One 1890 * 1945. The H.W. Wilson Company, New York 1987, S. 190.
- ↑ 3,0 3,1 Geoff Mayer: Historical Dictionary of Crime Films. Scarecrow Press, 2012, S. 106–108.
- ↑ Richard Natale: Director Jules Dassin dies at 96. American expatriate helmed 'Rififi,' 'Naked City', Artikolo en Variety, 31-a de marto 2008, alirita la 18-an de februaro 2013.
- ↑ Andrew Spicer: Historical Dictionary of Film Noir. Scarecrow Press, Lanham (Maryland) 2010, S. 67.
- ↑ Zusatzmaterial auf der DVD-Veröffentlichung von Night and the City, Criterion Collection, USA 2005.
- ↑ Film director Jules Dassin dies, Artikel auf bbc.co.uk vom 1. April 2008, abgerufen am 18. Februar 2013.
- ↑ Angelike Contis: Greece loses adoptive son Jules Dassin[rompita ligilo], Artikel in Athens News vom 4. April 2008, abgerufen am 18. Februar 2013.
- ↑ Richard Severo: Jules Dassin, Filmmaker on Blacklist, Dies at 96, Artikel in der New York Times vom 1. April 2008, abgerufen am 18. Februar 2013.
- ↑ knerger.de: Das Grab von Jules Dassin
Eksteraj ligiloj
[redakti | redakti fonton]- Jules Dassin ĉe Interreta filma datumbazo (angle)
- Familiaj fotoj (france)
- Jules Dassin ĉe The New York Times Movies
- New York Times nekrologo
- Nekrologo ĉe la Monda Socialisma Retejo