Karekolbaso

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jump to navigation Jump to search

Karekolbaso (germane Currywurst, prononco: [kœʁiˌvʊɐ̯st]) estas rapidmanĝaĵo de germana origino (kaj tiel propra de la germana kuirarto) konsistanta el vaporigita kaj poste fritita porka kolbaso (germane Bratwurst) tipe tranĉita en tranĉaĵoj kaj superverŝita per karea keĉupo, saŭco bazita je spicigita keĉupo aŭ tomata saūco, superŝutita per karea pulvoro aŭ pretfarita keĉupo spicigita per kareo kaj aliaj spicoj. La manĝo estas ofte servata kun pomfritoj.

Historio[redakti | redakti fonton]

Plako en Charlottenburg, Berlino, kie Herta Heuwer diris ke ŝi elpensis la kursonon.

La invento de karekolbaso estas atribuita al Herta Heuwer en Berlino en 1949, post kiam ŝi akiris keĉupon (aŭ eble Worcestershire sauce) kaj karean pulvoron de britaj soldatoj en Germanio.[1][2] Ŝi miksis ĉi tiujn ingrediencojn kun aliaj spicoj kaj verŝis ĝin sur kradrostitan porkan kolbason. Heuwer komencis vendi la malmultekostajn, sed plenigajn, manĝojn surstrate en la distrikto de Charlottenburg de Berlino, kie ĝi estis populara inter konstruistoj kiuj rekonstruis la ruinigitan urbon. Ŝi patentis sian saŭcon sub la nomo "Chillup" en 1951.[3] Ĉe ĝia apogeo la stando vendis 10 000 servojn ĉiun semajnon.[4] Ŝi poste malfermis malgrandan restoracion, kiu funkciis ĝis 1974.[5] La 30-an de junio 2013 estis celebrita la 100-a naskiĝtago de Heuwer per Google Doodle.[6]

Konnopke's Imbiss (Fast Food Stand) en Berlino. Ĝi estis la unua Imbiss kiu vendis karekolbason en Orient-Berlino en 1960.

Konnopke's Imbiss (rapidmanĝaĵo budo) en Berlino. Ĝi estis la unua rapidmanĝaĵa budo kiu vendis karekolbason en Orient-Berlino en 1960.

Hodiaŭ, kuriozeco ofte estas vendita kiel eltiro / forprenado, Schnellimbisse (manĝeta budo), ĉe manĝeroj aŭ "grasaj kuleroj", en la menuoj por infanoj en restoracioj aŭ kiel stratmanĝaĵo, kaj kutime servata kun frititaj terpomoj aŭ panruloj (Brötchen). Ĝi estas populara tra la tuta Germanio sed precipe en la metropolaj areoj de Berlino, Hamburgo kaj la Ruhr-regiono. Konsiderinda variado, ambaŭ en la tipo de kolbaso uzita kaj la ingrediencoj de la saŭco, okazas inter ĉi tiuj areoj. Komunaj variadoj inkluzivas aldonon de papriko aŭ pikitaj cepoj. La halalaj budoj ofte preparas kurojn kun bovaĵeno. Ofte kuriozeco estas vendita en manĝaĵoj, foje uzanta specialan maŝinon por tranĉi ĝin en pecojn, kaj servita sur papero kun iom da ligno aŭ plasto, plejparte el kurbaŭto. Ĝi ankaŭ estas vendita kiel superbazara breto-produkto por prepari ĝin hejme, kiel ekzemple Meica CurryKing.

La Muzeo Deutsches Currywurst taksas, ke 800 milionoj da homoj manĝas tion ĉiujare en Germanio, inkluzive de 70 milionoj en Berlino. La fabriko de Volkswagen ĉe Wolfsburg havas sian propran buĉejon produktantan proksimume 7 milionojn da kolbasoj por jaro, servante multajn rekte al Volkswagen-dungitoj.

En popola kulturo[redakti | redakti fonton]

Karekolbaso estas ikono de germana popola kulturo. La malnova kanceliero Gerhard Schröder estis fama fervorulo de karekolbaso.[7] Per tradicio, ĉiu kandidato por la urbestreco de Berlino estas fotita ĉe karekolbasa budo.

La kanto "Currywurst" en la albumo de 1982 de Herbert Grönemeyer Total Egal estas tributo al la manĝeto.[8]

La romano de 1993, Die Entdeckung der Currywurst (esperanta titolo: "La malkovro de karekolbaso") de Uwe Timm estis farita en 1998 — ludado kaj filmo de 2008, la saman nomon. La intrigo baziĝas en alternativa teorio sed neprovizita, ke kuriozaĵo estis inventita en Hamburgo.

La Muzeo Deutsches Currywurst malfermiĝis en Berlino la 15-an de aŭgusto 2009, memorfestante la 60-datrevenon de sia kreado.[9][10] Curator Martin Loewer diris "Neniu alia nacia germana plado inspiras tiom da historio kaj havas tiom da konataj adorantoj".[11] La muzeo ricevas proksimume 350,000 vizitantojn ĉiujare.

Vidu ankaū[redakti | redakti fonton]

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. Slackman, Michael (2011-01-26). "National Dish Comes Wrapped in Foreign Flavoring". The New York Times. Alirita la 16an de Oktobro 2018.
  2. Paterson, Tony (2009-08-15). "Spicy sausage that is worthy of a shrine in Berlin". London: The Independent. Alirita la 16an de Oktobro 2018.
  3. Paterson, Tony (2009-08-15)
  4. "Honoring the best of the Wurst of German Cuisine". Deutsche Welle. 2009-08-15. Alirita la 16an de Oktobro 2018.
  5. Kessler, Roman (2009-08-27). "The Craze Over Currywurst". Wall Street Journal. Alirita la 16an de Oktobro 2018.
  6. "Herta Heuwer's 100th Birthday". www.google.com. Alirita la 16an de Oktobro 2018.
  7. "Sausage Museum Celebrates Berliners' Romance With Currywurst". Bloomberg. 2009-08-13.
  8. Grönemeyer, Herbert. "Currywurst" (Germane). groenemeyer.de. Arkivita el la originalo en 6a de Januaro 2013. Alirita la 16an de Oktobro 2018.
  9. "Honoring the best of the Wurst of German Cuisine". Deutsche Welle. 2009-08-15.
  10. "10 Things We Learned at Berlin's Museum Dedicated to Currywurst". Condé Nast. 17a de Decembro 2014. Alirita la 16an de Oktobro 2018.
  11. "German cult sausage gets own museum". Reuters. 2009-08-13. Alirita la 16an de Oktobro 2018.

Pliaj legadoj[redakti | redakti fonton]

Eksteraj ligoj[redakti | redakti fonton]