Kartuzy

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Kartuzy
Blazono
Kartuzy (Pollando)
DMS
Red pog.svg
Genitivo de la nomo Kartuz
Provinco Pomerio (provinco de Pollando)
Distrikto Distrikto Kartuski
Komunumo Komunumo Kartuzy
Speco de komunumo Urbo-kampa
Fondita en 1391 (mencio)
Urborajtoj 29-a de marto 1923
Koordinatoj 54° 20′ N, 18° 12′ O54.33333333333318.2Koordinatoj: 54° 20′ N, 18° 12′ O
Areo 6,23 km2
Loĝantaro 15472 (en 2004)
Loĝdenso 2483,5/km2
Poŝtkodo 83-300
Telefona antaŭkodo 58
Aŭtokodo GKA
TERYT 6222905024
Estro Mirosława Lehman
Titolo de estro Urbestro
Adreso de estraro ul. Hallera 1
Poŝtkodo de estraro 83-300
Telefono de estraro 58 681-05-02
Fakso de estraro 58 681-19-05
Ĝemelaj urboj Caissargues (Francio), Duderstadt Germanio
Komunuma retejo http://www.kartuzy.pl
Domajno kartuzy.pl
v  d  r
Information icon.svg

Kartuzy estas urbo en Pomerio (provinco de Pollando) en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Kartuzy en distrikto Kartuski.

(Dulingva nomo pro la kaŝuboj loĝantaj tie en la urbo kaj distrikto: kaŝube Kartuzë, Esperante Kartuzio, germane Karthaus).

Loĝas en la urbo ĉirkaŭ 15500 da loĝantoj (99 % kaŝuboj).

Aviadila vido de la urbo Kartuzio
La Kolegiato de Ĉielenpreno de Maria en Kartuzio


Historio[redakti | redakti fonton]

Neolitiko[redakti | redakti fonton]

Bronza epoko[redakti | redakti fonton]

Antikveco[redakti | redakti fonton]

Internacia kunlaboro[redakti | redakti fonton]

Famuloj ligitaj kun la urbo Kartuzio[redakti | redakti fonton]

Lotte Bingmann-Droese, en la jaro 1930, la germana pentristino naskita en Kartuzio


  • Lotte Bingmann-Droese (naskiĝis en la jaro 1902 kiel Charlotte Droese en Kartuzio; mortis en la jaro 1963 en Gießen en Germanio) - la germana pentristino (vidu la apudan foton)
Prof. d-ro habil. Witold Stankowski - pola historiisto naskita en Kartuzio



  • Andrzej Wroński (naskiĝis en la jaro 1965 en Kartuzio) - pola luktisto, dufoje olimpik-ĉampiono en lukto (vidu la apudan foton)


  • Prof. d-ro habil. Witold Stankiewicz (naskiĝis en la jaro 1966 en Kartuzio) - pola historiisto (vidu la apudan foton)


  • Jan Rompski, kaŝube Jón Rómpsczi (naskiĝis en la jaro 1969 en Kartuzio) - la kaŝuba verkisto


  • Zenon Kitowski (naskiĝis en la jaro 1981 en Kartuzio) - pola klarnetisto (vidu la apudan foton)
Zenon Kitowski - pola klarnetisto naskita en Kartuzio
Andrzej Wroński, pola luktisto, dufoje olimpik-ĉampiono en lukto


  • Wojciech Kasperski (naskiĝis en la jaro 1981 en Kartuzio) - pola film-produktisto


La memortabulo sur la redakciejo de Gryf / Grifo en Gdansko, omaĝe al Aleksander Majkowski


  • inĝ. Kola Ajayi (naskiĝis en Warri / Niĝerio la 23an de aprilo 1906), esperantisto kaj aktoro el Niĝerio kiu la 10an de marto 1933 prelegis en Esperanto pri Afriko, ĉefe pri kulturo, religio, moroj kaj kutimoj de siaj samlandanoj, tio okazis en la loka Gimnazio en Kartuzio. (vidu la suban foton en la ĉapirto Esperanto)

Esperanto[redakti | redakti fonton]

Flag of Esperanto.svg
inĝ. Kola Ajayi, esperantisto kaj aktoro el Niĝerio kiu la 10an de marto 1933 prelegis en Esperanto pri Afriko, ĉefe pri kulturo, religio, moroj kaj kutimoj de siaj samlandanoj, tio okazis en la loka Gimnazio en Kartuzio

La 10an de marto 1933 joruba-negro, aktoro-esperantisto el Niĝerio inĝ. Kola Ajayi prelegis en Esperanto pri Afriko, ĉefe pri kulturo, religio, moroj kaj kutimoj de siaj samlandanoj, la prelego kun diapozitivoj (lumbildoj) okazis en la Gimnazio en Kartuzio, la prelegon partoprenis direktoro de la Gimnazio Józef Orzech, kiu estis ankaŭ esperantisto kaj ĝuste li tradukadis la prelegon al la pola, krome partoprenis la instruistoj kaj amase la lernantoj de la Gimnazio, krome partoprenis ankaŭ la lokaj esperantistoj: Adela Frankowska kaj Feliks Marszałkowski. La preleganton sendis ak Kartuzio Jan Fethke el Bydgoszcz kiu esperantigis la afrikanon en la jaro 1931 en Bydgoszcz. (Vidu la artikolon kaj foton de tiu evento: [1])

En Kartuzio naskiĝis konata esperantisto Feliks Malinowski (nask. la 23an de julio 1932) kiu estinte kaŝubo tamen translokiĝis al regiono Pałuki, al urbo Żnin (en la jaro 1988 li instruis Esperanton en Afriko).

Komence de septembro 2015 venis de Miastko la Senata Esperanto-ekspozicio. La Senata Ekspozicio dum sia turneo tra Pollando unue estis oktobre 2012 en Varsovio en la Pola Senato kaj estis organizita okaze de la 125-jara Jubileo de Esperanto fare de Pola Asocio Eŭropo - Demokratio - Esperanto (EDE-PL), polaj parlamentanoj: senatanoj Edmund Wittbrodt, Kazimierz Kleina, Andrzej Grzyb kaj sejmanino Teresa Hoppe kun financa helpo de Mecenato de Esperanto el Japanio Etsuo Miyoshi. Post la Senato la E-ekspozicio estis en Malbork, Nowy Staw, Tczew, Gdynia, Pelplin, Wołów, Złotoryja, Vroclavo, Sosnowiec, Czeladź, Będzin, Lębork, Lodzo, Łowicz, Sztum, Kwidzyn, Elbląg, Słupsk, Kępice, Darłowo, Łeba kaj Miastko. Al Kartuzy / Kartuzio la ekspozicion invitis la lokaj esperantistoj de EDE-PL Halina Borysiewicz kaj doktoriĝ-kandidato Mariusz Borysiewicz kun la vic-prezidanto de EDE-PL Eduardo Kozyra (legu: Kozira), ĉio kunlabore kun la Urbestrino de Kartuzio, Direktorino de la Publika Biblioteko Kazimiera Nowicka kaj la loka aktiva esperantisto red. Andreo Marszałkowski. La vernisaĝo okazos la 7-an de septembro 2015 je la horo 17:00 en la Publika Biblioteko je la nomo de Janusz Żurakowski en Kartuzio.

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]

Referencoj[redakti | redakti fonton]

La sidejo de la Kaŝubia Muzeo en Kartuzio
La promenejo - la strato Dworcowa / fervoja
La iama refektorio de la abatejo de la kartuzianoj, nun la Galerio Refektorio
Stadiono de la futbalklubo Cartusia
Stacidomo en Kartuzio
La Ĉefa Urboplaco en Kartuzio. Videbla la Preĝejo de Sankta Kazimiro


Urboplaco
La preĝejo de la iamaj kartuzianoj, nun: La Kolegiato de Ĉielenpreno de Maria en Kartuzio

]

Unu el la konstruaĵoj de la iam klostro de la kartuzianoj, la iama refektorio de la abatejo de la kartuzianoj, nun la Galerio Refektorio
La strato Dworcowa / la fervoja strato
La strato de la 3-a majo
  1. http://afryka.org/afryka/rok-1933--afrykanin-prowadzi-zajecia-w-kartuskim-gimnazjum,news/