Klodomiro
Vidu ankaŭ: Listo de francaj reĝoj| Klodomiro Chlodomir rex Francorum (495-524) | |||||
|---|---|---|---|---|---|
 Klodomiro kontrolas la ekzekuton de Sigismondo de Burgonjo.
| |||||
| Persona informo | |||||
| Naskiĝo | 495 en Parizo, Imperium Francorum | ||||
| Morto | 25-a de junio 524 en Batalo de Vezeronce, Isère, Imperium Francorum | ||||
| Familio | |||||
| Dinastio | Merovidoj vd | ||||
| Patro | Klodvigo la 1-a  vd
| ||||
| Patrino | Klotildo vd
| ||||
| Gefratoj | Ĉildeberto la 1-a, Teoderiko la 1-a, Klotaro la 1-a, Ingomer (en)  kaj Klotildo vd
| ||||
| Edz(in)o | Guntheuc (en) vd
| ||||
| Infanoj | Thibald (en) , Gonthaire (en) , Klodovaldo vd
| ||||
| Profesio | |||||
| Okupo | monarko vd
| ||||
| |||||
| vd | Fonto: Vikidatumoj | ||||
Klodomiro aŭ Klodomero (kiu signifas "renoma" aŭ "fama", en la antikva franka lingvo) estis reĝo de la frankoj de 27-a de novembro 511 ĝis sia morto dum batalo. Li estis la dua el la kvar infanoj de Klodvigo la 1-a kaj lia edzino Sankta Klotilda. Li naskiĝis ĉirkaŭ 495 aŭ 496 kaj mortis la 25-an de junio 524 dum la Batalo de Vézeronce, inter Klodomiro kaj la Burgonianoj dum la regado de Godomaro la 3-a.
Ĉe lia naskiĝo, lia plej aĝa frato, Ingomero, jam estis mortinta. Kvankam lia patro Klodvigo la 1-a estis pagano, lia patrino, Klotilda, rajtis la baptadon de la infano.
En la Regum Merowingorum Genealogia, Teodoriko la 1-a estas listigita kiel la unua filo de Klodvigo, sekvata de liaj duonfratoj, Klodomiro, Ĉildeberto kaj Klotaro. Ĉe la morto de lia patro, en 511, la regno estis dividita en kvar partojn, kaj Klodomiro heredis la Luarvalon, kun ĝia ĉefurbo en Orleano.
Tronheredo: La divido de la regno
[redakti | redakti fonton]
Kiam lia patro mortis, tiam lia patrino dividis la frankan regnon kun liaj tri fratoj: Teodoriko la 1-a, Ĉildeberto la 1-a kaj Klotaro la 1-a. Klodomiro heredis la Valon de Luaro, kun ĝia ĉefurbo, Orleano. Klodomiro estis edziĝinta kun Gunteŭka aŭ Gondioka (511-558). Teodoriko, la plej aĝa, kvankam naskita de duaranga edzino, estis tre favorita pro la rajto de sia patrino Klotilda (Mutterrecht), franka princino el Rejnlando.
Klodomiro dividis duonon de la regno de Klodvigo kun siaj aliaj du fratoj. Estis la regno de Orleano, apartigita de la antaŭa regno de Siagrio, kiu ekapartenis al li. Tiu ĉi regno estis la sola konsistanta el la ununura bloko situanta ĉe la bordoj de la Luaro kun Orleano kiel ĉefurbo, koncilia urbo en 533, 541 kaj 549, kaj inkluzivanta, precipe, la episkopejojn de Tours, Poitiers kaj Orleano, same kiel la urbojn Bourges kaj Limousin.
Kvankam li pasigis sian regadon farante militojn, li ankaŭ administris la aferojn de la regno. Heredinte la funkcion kiel "magister militum" ("majstro pri milito") donitan al li de la Romia Imperio, la frankaj reĝoj povis nomumi episkopojn. Tiele, en 522, li nomumis Ommato de Limoĝo (460-525) por estri la episkopejon de Tours, post la morto de Denizo.
Milito kontraŭ la Burgundoj
[redakti | redakti fonton]Helpo de Klotilda kaj Vastigo de la Regno Francorum
[redakti | redakti fonton].jpg)
En 523-524, Sigismondo, reĝo de la Burgundoj, vidviniĝinte, reedziĝis al virino, kiu estis verŝajne katolika. De sia unua geedzeco kun filino de Teodoriko la Granda, reĝo de la Ostrogotoj, li havis filon nomatan Sigeriko, ĉirkaŭ dudekjara.
Sigeriko, ariano kaj ebla heredanto de Teodoriko, povus esti unuiginta la burgonjan kaj ostrogotan regnojn se ili ne fariĝus obstakloj por la estontaj infanoj de la novedzino de Sigismondo. Fakte, ŝi profitis ceremonian tagon por porti la vestojn de reĝino Areagni (475-520), la patrino de Sigeriko. Li riproĉis ŝin pro la vestaĵo, kaj ŝi profitis tion por kredigi al Sigismondo, ke ŝi volas mortigi lin por preni lian regnon kaj unuigi ĝin kun Italio.
Sigismondo, praktikante por-bizancan kaj kontraŭ-ostrogotan katolikan politikon, lasis sin blindigi pro la propono de sia nova edzino: li profitis la ebriecon de sia filo unu posttagmezon por konsili lin dormi. Li tiam ordonis al du el siaj servistoj strangoli lin per naztuko, kiun ĉiu tiris al sia flanko. Tuj kiam lia filo mortis, la patro bedaŭris sian konduton, plorante kaj ĵetante sin sur la korpon de sia filo.
La murdo devigis Teodorikon trudi feŭdon (devigan venĝon laŭ la ĝermana tradicio) deklarante militon kontraŭ Burgonjo. Sigismondo tiam edzigis Suavegothe, lia filino el lia unua edzeco, al Teodoriko la 1-a, renovigante la burgonjan aliancon kun la Frankoj de la Rejno. Klotilda, konsiderante Sigismondon neinda regi, profitis la eventon por trudi feŭdon kaj venĝi la mortojn de Ĉilperiko la 2-a, ŝia patrino kaj ŝiaj du fratoj.
Ŝi sendis siajn filojn por venĝi la skandalon; Teodoriko, ĉar li ne estis filo de Klotilda kaj edziĝinte kun la filino de Sigismondo, ne bezonis partopreni. Klodomiro, kies regno limis al Burgonjo, kaj liaj du fratoj aliĝis al ekspedicio kontraŭ la Burgundoj. La Frankoj kaj Ostrogotoj negocis la militon.
Klodomiro volis, krom dividi la regnon en du inter la venkintoj, ankaŭ monpunon sur la propraĵoj, aŭ wergeld, kiu estu trudita en kazo de nepartopreno de unu el la partioj en la milito. Efektive, Teodoriko havis la devon plenumi la feŭdon, sed ankaŭ protekti ĉi tiun regnon servante kiel glaciso. Li tial ordonis al la duko Tuluino marŝi malrapide kaj rapidi nur en kazo de franka venko.
Post ilia venko, la Frankoj riproĉis la Ostrogotojn pro ilia malfrua alveno. Responde, ili asertis, ke montaj embuskoj malrapidigis ilian progreson kaj pagis la monpunon sur la propraĵon. La Ostrogotoj tiel reakiris duonon de Burgonjo, inkluzive de kvin urboj sude de la Drôme.
Burgonja Kontraŭofensivo kaj Morto de Klodomiro
[redakti | redakti fonton]Sigismondo, kiu rifuĝis en la Abatejo de Saint-Maurice d'Agaune post esti detronigita kaj anstataŭigita de Godomaro laŭ la kutimo asociita kun la Hendinoj (aŭ militĉefoj), estis transdonita al la Frankoj fare de la Burgundoj en monaĥa kutimo kune kun sia familio.
Klodomiro revenis al Orleano, sed la frato de Sigismondo, Godomaro la 3-a, revenis triumfe al Burgonjo ĉe la kapo de trupoj senditaj de sia aliancano kaj parenco, la orientgota reĝo Teodoriko la Granda. Tie, li masakris la garnizonon, kiun la Frankoj estis forlasinta. La abato Avit de Saint-Mesmin de Micy, parenco de Avito de Vienne avertis Klodomiron, ke la reciproka disputo havus negativajn konsekvencojn. Klodomiro tiam asasinigis Sigismondon, lian edzinon, kaj la filojn de ĉi-lasta la 1-an de majo 524. Li ordonis ĵeti iliajn korpojn en puton, tiel kiel estis farite kun la patrino de Klotilda. La sceno okazis ĉe Saint-Péravy-la-Colombe, ĉe loko nomata Sankta Sigismondo.
Klodomiro tiam komencis duan ekspedicion kontraŭ la Burgundoj en la kompanio de Teodoriko. Li estis mortigita ĉe la Batalo de Vézeronce la 25-an de junio 524, post kiam li estis trompita de kontraŭuloj, kiujn li persekutis. Laŭ la salfranka leĝo, lia kapo estis detranĉita kaj metita sur la pinton de lanco, kiel signo de la fino de la disputo. Godomaro la 3-a tiam reakiris sian regnon dum dek jaroj, ĝis kiam, en 534, Klotaro, Ĉildeberto, kaj Teodeberto, sen Teodoriko, kiu estis subpreminta ribelojn en Aŭvernjo, gvidis ekspedicion en Burgonjon, konkeris Autunon, kaj poste forpelis Godomaron la 3-an, kiu malaperis, neniu scias kien. La burgonja regno tiam estis dividita inter la venkintoj.
La sukcedo: Barbaraj kutimoj prefere al laŭleĝa rajto
[redakti | redakti fonton]La tri filoj de Klodimiro estis akceptitaj de lia patrino, dum lia vidvino, Gondioka, edziniĝis al Klotaro la 2-a; sed tio ne sufiĉis por ke ĉi-lasta akiru la teritorion de sia mortinta frato: la salfranka leĝo postulis la dividon de la regno inter la filoj de Klodimiro.
En 524, Ĉildeberto, timante ke la patrinreĝino metus la infanojn de Klodomiro sur la tronon, invitis Klotaron al Parizo por ellabori intertraktaton. Volante repreni la teritorion de sia mortinta frato, ili decidis tondi aŭ mortigi siajn nevojn. Ĉar longaj haroj, simbolo de reĝeco inter la Frankoj, ĉiam rekreskis, Teodebaldo, Gontiero kaj Klodoaldo povus esti postulintaj la tronon iam.
Do, por pravigi sian krimon, ili sendis Arcadius, pranepon de Sidonius Apollinaris,[1] al Klotilda kun tondilo kaj elingigita glavo. Li tiam demandis al la reĝino kion ĉi tiuj filoj faru kun siaj nevoj: lasi ilin vivi kun tonditaj haroj aŭ havi iliajn tratranĉitajn gorĝojn.
Neskribita ĝermana kutimo rekonis la aŭtoritaton de la reĝino kiel estrino de la linio, la patrina rajto (aŭ mutterrecht). Nun, en ĝermana tradicio, la metodo de sinsekvo al la trono, tanistrio (kelta termino signifanta sinsekvon fare de la pli juna filo kaj ne por la pli juna filo), estis transdonita inter fratoj, de la plej aĝa al la plej juna, poste al la onkloj kaj nevoj. La risko de hartondado povus konduki al interna milito, do estis ŝia devo permesi la aplikon de la tanistrio. Naŭzita, Klotilda respondis, ke se ili ne regos, tiam ŝi preferus vidi ilin mortintaj ol tonditaj.
La du onkloj masakris la infanojn de Klodomiro. Klotaro murdis Tibaldon per tranĉilo al la akselo.
Gontaro ĵetis sin sur la piedoj de Ĉildeberto, kiu ekploris kaj preskaŭ cedis al la petegoj de sia nevo, sed Klotaro atentigis, ke li estis iniciatinta la tutan aferon. Ĉildeberto tiam turnis Gontiero kontraŭ sia frato, kiu tratranĉis lian gorĝon. Teodebaldo kaj Gontiero estis dek kaj sepjaraj respektive. Klodoaldo postvivis, ĉar li sukcesis eskapi.
Pli konata kiel Sankta Klodoaldo, li poste fariĝis abato de Nogent, loko kiu poste prenis la nomon Sankta Klaŭdo aŭ Saint Cloud. Preferante rezigni reĝecon anstataŭ vivon, li razigis sian hararon.
Klotilda portis la korpojn de siaj du nepoj sur brankardo kaj entombigis ilin en la preĝejo Sankta-Piero apud Klodvigo la 1-a kaj Sankta Ĝenoveva.
Klotaro kaj Ĉildeberto tiam povis libere dividi la teritorion de sia frato. Teodoriko ankaŭ kaptis parton de la heredaĵo kaj reakiris Auxerrois, Berry kaj Sénonais.
Referencoj
[redakti | redakti fonton]