Koloido

Koloido estas miksaĵo de nesolveblaj eretoj de unu substanco en alia substanco, en kiu la eretoj estas tiom malgrandaj (ĝenerale 1 nm ĝis 1 μm)^[1]^[2], ke ili ne elfalas al la fundo. Ili tiel distingiĝas de suspensioj (kun pri grandaj eretoj), kaj solvaĵoj (kun unuopaj molekuloj). La eretoj kaj la medio povas ĉiu estas solido, likvo, aŭ gaso, kreante diversajn specojn de koloido.

La studo de koloidoj komenciĝis en 1845 fare de Francesco Selmi^[3]^[4]^[5]^[6], kiu nomis koloidojn kvazaŭsolvaĵoj. Michael Faraday^[7] kaj Thomas Graham pliprofundigis la studon, kaj kreis la nomon koloido en 1861.^[8]^[9]^[10]

Kategorio Koloido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koloido en ReVo

Oni povas enklasigi koloidojn:

Medio/fazo		Dispersita fazo
Medio/fazo		Gaso	Likvo	Solido
Dispersa medio	Gaso	Ne ekzistas	Likva aerosolo Ekz.: nebulo, nuboj, vaporo	Solida aerosolo Ekz.: fumo, glacinubo, atmosferaj partiklaj materioj
	Likvo	Ŝaŭmo Ekz.: batita kremo, razkremo	Emulsio aŭ likva kristalo Ekz.: lakto, majonezo, haŭtŝmiraĵo, laktosuko, biologiaj membranoj	Solo Ekz.: sango, farbo
	Solido	Solida ŝaŭmo Ekz.: aeroĝelo, ŝvebanta sapo, polistireno, pumiko	Ĝelo Ekz.: gelozo, gelateno, ĵeleo	Solida solo Ekz.: rubeno, silicia karbido

Aeroĝelo
Ĵeleo
Koloida silica gel with light opalescence
Batita kremo
Harĝelo
Haŭtkremoj estas parte solidaj emulsioj de oleo kaj akvo.
Opalo estas ĝelo de akvo dispersita en silikaj kristaloj.
Lakto estas emulsio de likva graso en akvo
Nebulo

Referencoj

↑ (2009) Compendium of polymer terminology and nomenclature : IUPAC recommendations, 2008. Cambridge: Royal Society of Chemistry. ISBN 978-1-84755-942-5. OCLC 406528399.
↑ (2009-01-01) “Dispersity in polymer science (IUPAC Recommendations 2009)”, Pure and Applied Chemistry 81 (2), p. 351–353. doi:10.1351/PAC-REC-08-05-02. 95122531.
↑ Selmi, Francesco "Studi sulla dimulsione di cloruro d'argento". Nuovi Annali delle Scienze Naturali di Bologna, 1845.
↑ Selmi, Francesco, Studio intorno alle pseudo-soluzioni degli azzurri di Prussia ed alla influenza dei sali nel guastarle, Bologna: Tipi Sassi, 1847
↑ Hatschek, Emil, The Foundations of Colloid Chemistry, A selection of early papers bearing on the subject, The British Association Committee on Colloid Chemistry, London, 1925
↑ Selmi, Francesco - Sur le soufre pseudosoluble, sa pseudosolution e le soufre mou, Journal de Pharmacie et de Chimie, tome 21, 1852, Paris
↑ (2006) “Discovering Discovery: How Faraday Found the First Metallic Colloid”, Perspectives on Science 14, p. 97–121. doi:10.1162/posc.2006.14.1.97. 55882753.
↑ (1861) “X. Liquid diffusion applied to analysis”, Philosophical Transactions of the Royal Society of London 151, p. 183–224. doi:10.1098/rstl.1861.0011. 186208563. . Page 183: "As gelatine appears to be its type, it is proposed to designate substances of the class as colloids, and to speak of their peculiar form of aggregation as the colloidal condition of matter."
↑ (2009) Richard G. Jones: Compendium of Polymer Terminology and Nomenclature (IUPAC Recommendations 2008), 2‑a eldono, RSC Publ., p. 464. ISBN 978-0-85404-491-7.
↑ (2009) “Dispersity in polymer science (IUPAC Recommendations 2009)”, Pure and Applied Chemistry 81 (2), p. 351–353. doi:10.1351/PAC-REC-08-05-02. 95122531.

Ĉi tiu artikolo ankoraŭ estas ĝermo pri kemio.

Helpu al Vikipedio plilongigi ĝin. Se jam ekzistas alilingva samtema artikolo pli disvolvita, traduku kaj aldonu el ĝi (menciante la fonton).

[1] (2009) Compendium of polymer terminology and nomenclature : IUPAC recommendations, 2008. Cambridge: Royal Society of Chemistry. ISBN 978-1-84755-942-5. OCLC 406528399.

[2] (2009-01-01) “Dispersity in polymer science (IUPAC Recommendations 2009)”, Pure and Applied Chemistry 81 (2), p. 351–353. doi:10.1351/PAC-REC-08-05-02. 95122531.

[3] Selmi, Francesco "Studi sulla dimulsione di cloruro d'argento". Nuovi Annali delle Scienze Naturali di Bologna, 1845.

[4] Selmi, Francesco, Studio intorno alle pseudo-soluzioni degli azzurri di Prussia ed alla influenza dei sali nel guastarle, Bologna: Tipi Sassi, 1847

[5] Hatschek, Emil, The Foundations of Colloid Chemistry, A selection of early papers bearing on the subject, The British Association Committee on Colloid Chemistry, London, 1925

[6] Selmi, Francesco - Sur le soufre pseudosoluble, sa pseudosolution e le soufre mou, Journal de Pharmacie et de Chimie, tome 21, 1852, Paris

[7] (2006) “Discovering Discovery: How Faraday Found the First Metallic Colloid”, Perspectives on Science 14, p. 97–121. doi:10.1162/posc.2006.14.1.97. 55882753.

[8] (1861) “X. Liquid diffusion applied to analysis”, Philosophical Transactions of the Royal Society of London 151, p. 183–224. doi:10.1098/rstl.1861.0011. 186208563. . Page 183: "As gelatine appears to be its type, it is proposed to designate substances of the class as colloids, and to speak of their peculiar form of aggregation as the colloidal condition of matter."

[quote1-9] (2009) Richard G. Jones: Compendium of Polymer Terminology and Nomenclature (IUPAC Recommendations 2008), 2‑a eldono, RSC Publ., p. 464. ISBN 978-0-85404-491-7.

[quote2-10] (2009) “Dispersity in polymer science (IUPAC Recommendations 2009)”, Pure and Applied Chemistry 81 (2), p. 351–353. doi:10.1351/PAC-REC-08-05-02. 95122531.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]