La Fingro de Galileo (Israelo)

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
La renovigita juda setlejo en la norda Supra Galileo, kiu komenciĝis fine de la 19a jarcento kaj poste fariĝis konata kiel la Galilea fingro densigita dum la Unua Mondmilito. La Interkonsento Sykes-Picot deklaris la Galilean fingron sub franca influo post la falo de la Otomana Imperio. Praktike en la areo, post britaj fortoj retiriĝis de ĝi frue en 1919, la francoj ne havis permanentan militistan ĉeeston, la siriaj naciistoj aspiris aneksi ĝin al la araba regno de Sirio kaj ankaŭ lokaj triboj moviĝis en la kaldrono, tiel ke ĝi fariĝis nenies tero kaj kverelo ĝis la fina limomarko.

La Fingro de Galileo estas geografia regiono en la nordoriento de Israelo.

La areo de Galilea Fingro inkluzivas la Valon Hula kaj orientan strion de la Naftali-Montoj de Supra Galileo.

Jen la limoj de la regiono: en la okcidento kaj nordo de la limo Israelo-Libano, en la oriento de la Golan-montoj kaj la rivero Jordan, kaj en la sudo imaga linio inter Kibuco Malkia en la okcidento kaj Gonen en la oriento.

La Fingro de Galileo estas branĉo de la israela Supra Galileo kaj la Hula Valo, kiu estis aneksita al la Brita Mandato por Palestino en 1924, en interkonsento inter ĝi kaj la Franca Mandato por Sirio kaj Libano, post la starigo de la setlejoj de Metula, Tel Hai kaj Kfar Giladi. Ĝian kromnomon ricevis ĝi pro sia mallarĝa kaj longforma formo, kiel speco de fingro elstaranta norden en la francan teritorion.

Historio[redakti | redakti fonton]

Kun la komenco de cionisma setlado en la Lando Israelo komenciĝis starigo de setlejoj en Galileo. Metula, Kfar Giladi kaj Tel Hai estis establitaj tie. La okazaĵoj de Tel Hai signifis pli ol la lukto de la judoj kontraŭ araboj en la lando Israelo dum la eventoj militaj. Post la eventoj, diskutoj okazis inter Britio kaj Francio, kaj estas inkluzivita fine de la teritorio de la Brita Mandato en la areo kiel parto de la fina limomarkado en 1924, male al Interkonsento Sykes-Picot de 1916, kie estis intencita la inkludo en la Franca Mandato.

En la 1930-aj kaj 1940-aj jaroj, kibucoj kaj moŝavoj estis establitaj en la areo por krei kompromisan koncentriĝon, kiu certigus ĝian kontrolon, kaj la areo efektive estis inkluzivita en la teritorio de la juda ŝtato en la dispartiga plano.

Dum la Sendependeca Milito, post la konkero de Safed, la 10-an de majo 1948, la Palmach faris "sorĉan propagandon" - famo cirkulis inter arabaj vilaĝanoj, ke granda forto de judoj estis trudenironta la valon kaj bruligonta la arabajn vilaĝojn. La propagando sukcesis kaj multe el la arabaj vilaĝanoj forflugis pro teruro de la armeo.

Post la establo de la ŝtato, kelkaj aliaj lokoj estis establitaj, inkluzive de la grandurbo Kirjat Ŝmona. Ĝis la okupo de la Golan-montoj en la Sestaga Milito, la regiono suferis severajn damaĝojn fare de Sirio. En la sekvaj jaroj, la areo estis trafita pli ol unufoje fare de Libano, kaj de terorismaj enfiltriĝoj kaj de Katjuŝa kaj de morteraj atakoj.

Ekde la israela retiro de Libano en 2000, kaj precipe post la Dua Libana Milito en 2006, la organizo Hizbulaho komencis levi teritoriajn postulojn pri la areo uzante la nomojn de arabaj vilaĝoj en la areo, parto de la "sep vilaĝoj".

Hodiaŭ ĉirkaŭ 50 000 mil loĝantoj loĝas en la Galilea fingro en diversaj formoj de loĝloko: urbo, kibuco, moŝavo. La problemoj, kiujn la loĝantoj alfrontas, estas problemoj, kiuj karakterizas la geografian periferion.