La Horo de Bovo

Час Быка
literatura verko
Aŭtoroj
Aŭtoro	Ivan Efremov
Lingvoj
Lingvo	rusa lingvo
Eldonado
Eldondato	1970
Eldonejo	Publishing house "Molodaya Gvardiya"
Ĝenro	social science fiction • sciencfikcio

La Horo de Bovo (ruse Час Быка, Tschas Byka) estas sciencfikcia romano de la rusa aŭtoro Ivan Efremov.

Post la mallongigita antaŭpresaĵo en la revuo Technika-Molodjoshi en 1968/1969, la kompleta eldono estis publikigita en 1970. Nur ses monatojn poste, la libro estis forigita el bibliotekoj kaj ĉia mencio de la romano estis malpermesita. La libro ne estis represita ĝis 1988. La romano estas parto de la ciklo La Granda Ringo, konsistanta el La Andromeda Nebulozo, La Koro de Serpento kaj la libro priskribita ĉi tie.

Intrigo

Plurajn centojn da jaroj post la eventoj de la romano La Andromeda Nebulozo, lerneja klaso diskutas la demandon, ĉu la ĝenerala leĝo de evoluo permesus aliajn evoluojn krom la vojo al la plej alta ( komunisma ) socio. Finfine, ĝenerale aplikebla leĝo devas ĉiam permesi esceptojn, alie ĝi ne estus ĝenerale aplikebla. Inspirita de tiu ĉi demando, la instruisto proponas viziton al la monumento honore al la kosma ekspedicio al la planedo Tormans. Post la vizito, la studentoj spektas filmon pri la eventoj, kiuj okazis antaŭ ĉirkaŭ cent jaroj. Tiutempe, la Tero ricevis informojn pri planedo loĝata de homoj. Ili estis la posteuloj de teraj rifuĝintoj, kiuj forlasis la Teron dum la militaj tempoj de la transiro al unuigita mondo, estis ĵetitaj en la kosmon per bonŝancaj koincidoj kaj trovis loĝeblan planedon.

La Konsilio por Interstela Vojaĝado decidas sendi ekspedicion kun nova kosmoŝipo - la Malhela Flamo, la unua kosmoŝipo pli rapida ol lumo - al la planedo por restarigi kontakton kun ĝiaj loĝantoj. Sed eĉ alteriĝo montriĝas malfacila - la planedon regas burokratia oligarkio, kiu ne interesiĝas pri vizito. Uzante trukon, kiu ne estis sen polemiko, la ekspediciestro Fay Rodis devigas la alteriĝon.

La planedo, nomata Tormans fare de la teranoj, mortas. Troloĝateco, senbrida ekspluatado de naturo kaj media poluado detruis la bazon de la vivo. La ĉefurbon karakterizas bruo kaj malpuraĵo, maljusta distribuado de manĝaĵoj kaj nehomaj vivkondiĉoj. La socio dividiĝis en du grupojn - la longvivajn kaj la mallongvivajn, kiuj estas malamikaj unu al la alia. La oligarkio regas per siaj propraj rimedoj: demagogio kaj manipulado, subpremado kaj cenzuro de belartoj, literaturo kaj muziko, mizantropa filozofio kiu pledas por sinmortigo je la aĝo de 25 jaroj, misuzo de scienco, sistemo de spionoj, kaj, kontraste, protektitaj atletoj kaj artistoj. Ĝi ankoraŭ povas teni la homojn sub kontrolo, sed la unuaj rezistaj grupoj formiĝis, aliaj delokitaj homoj fariĝis krimuloj kaj vivas en senleĝa regiono laŭ la leĝo de la mafio.

Unue, la astronaŭtoj kontaktas la regantojn - la Konsilion de Kvar. Por ili, estas tute nekutime, ke homoj ne pensas laŭ mastro kaj subulo kaj ke virinoj okupas gvidajn postenojn. Pro la pravigita timo, ke la ĉeesto de la kosmovojaĝantoj instigus maltrankvilon, la Konsilio provas malhelpi ĉian kontakton kun la Tormansanoj. Sed la astronaŭtoj insistas pri kontakto kun la loĝantoj de Torman. Ili volas helpi homojn – per la povo de scio. Ili montras filmojn pri la Tero, rakontas pri la vivo en komunisma socio, pri ĝiaj moralaj valoroj kaj pri la vojoj al pli bona estonteco. Samtempe, tamen, ili rifuzas provizi la rezistajn grupojn per armiloj aŭ renversi la registaron. Laŭ ilia vidpunkto, la longvivaj kaj la mallongvivaj devas kuniĝi. Ili klarigas, ke la Tormansanoj devas trovi sian propran vojon en la estontecon.

Samtempe, la astronaŭtoj esploras la planedon. Ili dividiĝas en plurajn grupojn – unu vizitas malnovan, nun forlasitan setlejon, alia loĝas en la ĉefurbo. Dume, la ekspediciestro studas malnovajn dokumentojn. Sed ĉi tiu laboro ne estas sen danĝero. Tri astronaŭtoj mortas en sia renkonto kun la mafio, kaj alia astronaŭto, la juna sociologo Tschedy Dhaan, estas grave vundita en la ĉefurbo. Fine, Tormansa sciencisto malkovras la eblecon bloki la protektajn aparatojn de la astronaŭtoj. Alfrontita al la danĝero, ke ŝia scio estos misuzata, la ekspediciestro sinmortigas, sed alvokas siajn kamaradojn reveni al la Tero kaj ne venĝi sian morton.

Jen kie la filmo finiĝas. La studentoj estas profunde impresitaj lernante pri la malfacila reveno de la kosmoŝipo al la Tero kaj la fruaj mortoj de la revenantaj astronaŭtoj - la prezo pro la spertoj kaj malfacilaĵoj de la kosmovojaĝo kaj la reveno. Sed ilia morto ne estis vana: nova filmaĵo de la planedo, kiu atingis la Teron, montras monumenton al la astronaŭtoj kune kun rezistmovadanoj, "longvivaj" kaj "mallongvivaj". Kosmoŝipo jam estas survoje al la planedo – kiu nun portas la nomon Tor-Mi-Oss.

La Unua Leĝo de la Granda Ringo

La unua leĝo de la Granda Ringo estas la Leĝo pri Libereco de Informo. Jefremov priskribas la gravecon de tiu ĉi leĝo jene:

„ Kiu povas kuraĝi bari la vojon al mondscio por pensanta estaĵo? La faŝismaj diktaturoj de la pasinteco sur la Tero kaj aliaj planedoj faris similajn krimojn kaj tiel kaŭzis neimageblajn katastrofojn. Tial, se la Granda Ringo trovos ŝtaton, kiu neas al siaj civitanoj la rajton al scio, tiu ŝtato estos detruita. Ĉi tiu estas la sola kazo, kiu donas la aŭtoritaton interrompi la aferojn de fremda planedo ”

En Esperanto aperis

• Ivan Efremov: La horo de Bovo. Sciencfikcia romano. El la rusa tradukis Jurij Finkel. Monda Asembleo Socia (MAS), 2010, 573 paĝoj, ISBN 978-2-918300-37-3 (= MAS-libro 42);

El la malantaŭkovrilo

„ La soci-filozofia romano «La Horo de Boro» estas la plej grava verko de Ivan Efremov. Ĝi estas siaspeca malutopio, avertanta la mondon pri danĝeroj, kaŝiĝantaj en rapida progreso de senspirita civilizacio. La senhomigita racio naskas monstrojn -- tiel aperas mondo de infereco, de senĉesa kaj senelira suferado. La Tero estis naskita je la Horo de Bovo -- je la dua horo de nokto. Sed la mateno estas proksima ... ”

Vidu ankaŭ

• Edeno, romano de Stanislaw Lem.