Listo de mallongigoj sur receptoj

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo

La listo enhavas latinajn mallongigojn uzataj sur receptoj

Enhavo

A B C D E F G H I L M N OP Q R S T U V

  1. Literaturo


A[redakti | redakti fonton]

  • āā – ana partes aequales – po samaj partoj, samparte
  • abs – absolutus – absoluta
  • a. c. – ante cibum – antaŭ manĝo, manĝonte
  • ac. – acidum, acidusacido, acida
  • acet. – acetumaceto
  • acid. – acidum, acidusacido, acida
  • ad baln. – ad balneum – al bano
  • ad. – adde, addatur, addantur – aldonu, estu aldonita, estu aldonitaj
  • add. – adde, addatur, addantur – aldonu, estu aldonita, estu aldonitaj
  • ad baln. – ad balneum – al bano, en banon
  • ad caps. – ad capsulas – en kapsulojn
  • ad caps. amyl. – ad capsulas amylacelas – en amelajn vaflojn
  • ad caps. gelat. – ad capsulas gelatinosas – en ĝelatenajn kapsulojn
  • ad diagn. – ad diagnosim – al diagnostikaj celoj
  • ad fict. – ad fictile – en plastan pokalon
  • ad lib. – ad libidum – laŭplaĉe, libervole
  • adm. – admisce – almiksu
  • ad oll. – ad ollam – en plastan pokalon
  • ad sac. – ad sacculum – en saketon
  • ad sac. pap. – ad sacculum papyraceum – en paperan saketon
  • ad scat. – ad scatulam – en skatolon
  • adsp. – adspersoriuspudriga
  • ad us. ext. – ad usum externum – al ekstera uzo
  • ad us. int. – ad usum internum – al interna uzo
  • ad us. techn. – ad usum technicum – al teknika uzo
  • ad us. vet. – ad usum veterinarium – por veterinara bezono
  • ad vitr. – ad vitrum – en boteleton
  • ad vitr. adl. – ad vitrum adlatum – en alportitan botelon
  • ad vitr. all. – ad vitrum allatum – en alportitan botelon
  • ad vitr. gutt. – ad vitrum guttatum – en gutigan boteleton
  • amp. – ampullaampoleto
  • anhydr. – anhydricus – senakva
  • aq. – aqua – akvo
  • aq. dest. – aqua destillatadistilita akvo
  • aq. ophth. – aqua ophthalmicaokul-akvo
  • aq. redest. – aqua redestllata – ripetite distilita akvo (redistilita akvo)
  • aq. steril. – aqua sterilisatasterilizita akvo
  • aquos. – aquosus – akva
  • arom. – aromaticusaroma (bonodora)

B[redakti | redakti fonton]

  • b. a. – balneum arenaesabla bano
  • bac. – bacilli, bacillusstangetoj, stangeto
  • bals. – balsamumbalsamo
  • b. aq. – balneum aquaeakva bano
  • b. d. – bis in die – dufoje ĉiutage
  • b. i. d. – bis in die – dufoje ĉiutage
  • bis d. – bis die – dufoje ĉiutage
  • bis i. d. – bis in die – dufoje ĉiutage
  • bis i. sept. – bis in septimana – dufoje ĉiusemajne
  • bol. – bolusgluto (granda kapsulo)
  • but. – butyrumbutero
  • butyr. – butyrumbutero
  • b. v. – balneum vaporisvapora bano
  • b. vap. – balneum vaporis – vapora bano

C[redakti | redakti fonton]

  • c. – cum – kun
  • calefact. – calefactus – varmigita
  • calid. – calidusvarma
  • caps. – capsulakapsulo
  • caps. amyl – capsula amylacelaamela kapsulo
  • c.aq. – cum aqua – kun akvo
  • catapl. – cataplasmakaĉa kompreso
  • cib. – cibusmanĝo
  • cito – cito – rapide
  • coch. – cochlearkulero
  • cochleat. – cochleatim – po kulere
  • col. – cola, colatura, colatus, coletur – dekantu, dekantaĵo, dekantita, estu dekantita
  • collod. – collodiumkolodio
  • colloid. – colloidalis – kolodia
  • collut. – collutoriumbuŝakvo
  • collyr. – collyrium – kolirio (okul-akvo, okulgutoj)
  • comp. – compositus – kunmetita
  • compr. – compressus – kunpremita, komprimita
  • concis. – consisus – tranĉita
  • conc. – concentratuskoncentrita
  • concs. – concisus – tranĉita
  • conct. – concentratuskoncentrita
  • consp. – consperge – surŝutaĵo
  • cont. – contunde – disbatita (erigita)
  • coq. – coque, coquatur – kuiru, estu kuirita
  • cor. – coriumhaŭto
  • cort. – cortexŝelo
  • cp. – compositus – kunmetita
  • cpt. – compositus – kunmetita
  • cps. – capsula – kapsulo
  • crd. – crudus – kruda (nepura)
  • crud. – crudus – kruda (nepura)
  • ct. – contusus – batita
  • cryst. – crystallisatuskristala
  • cus. cultr. – cuspis cultripinto de tranĉilo

D[redakti | redakti fonton]

  • d. – da, detur, dentur, divide, diviatur; dies; dosis – donu (eldonu), estu donita (eldonita), estu donitaj, dividu, estu dividita; tago; dozo
  • d. c. f. – detur cum formula – estu donita kun indiko de konsisto
  • dct. – decoctumdekokto
  • dct. inf. – decoctum infusumdekokto kun infusio
  • deglut. – degliatur – estu glutita (estu glutata)
  • den. – denaturusdenaturigita
  • denat. – denaturusdenaturigita
  • dent. – dentalisdenta
  • dental. – dentalisdenta
  • dent. tal. dos. – dentur tales doses – estu donitaj de tiaj ĉi dotoj
  • dep. – depuratus – purigita
  • depil. – depilatorium – al depilado (al forigo de viloj)
  • dest. – destillatusdistilita
  • det. – detur – estu donita (estu eldonita)
  • det. at chart. – detur chartam ceratam – estu donita en saketon el vaksa papero
  • det. at oll. – detur ad ollam – estu donita en plastan pokalon
  • det. at scat. – detur ad scatulam – estu donita en skatoleton
  • det. at vitr. – detur ad vitrum – estu donita en boteleton
  • dilut. – dilutus – maldensigita
  • d. in dplo. – detur in duplo – estu donita duoblo (duoble)
  • d. in p. aeq. – divide in partes aequales – dividu al samaj partoj (samparte)
  • disp. – dispensa, dispensetur – dividu (eldonu), estu dividita (estu eldonita)
  • div. – divide, dividetur – dividu, estu dividita
  • div. in d. – divide in doses – dividu al samaj dozoj
  • div. in d. aeq. – divide in doses aequales – dividu al samaj dozoj
  • div. in p. aeq. – divide in partes aequales – dividu al samaj partoj
  • d. n. – die noctequetage kaj nokte
  • dos. – dosisdozo
  • dpl. – duplum – duoblo
  • d.s.s.v. – detur sub signo veneni – estu eldonita kun marko Veneno
  • dulc. – dulcis – dolĉa
  • dup. – duplum, duplex – duoblo, duobla
  • dur. – durus – dura
  • d. t. d. – dentur tales doses – estu donitaj de tiaj ĉi dozoj
  • d. u. s. – datum ut supradato, kiel estas supre (indikita supre – kiel estas supre indikite)
  • dx. – dexter – dekstra

E[redakti | redakti fonton]

  • el. – elue, electus – lavu (tralavu), elektita
  • elect. – electus, electuraium – elektita, elektaro
  • electiss. – electissimus – precipe elektita
  • em. – emulsioemulsio
  • emul. – emulsioemulsio
  • emet. – emeticumvomigilo
  • emp. – emplastrumplastro
  • empl. – emplastrumplastro
  • enem. – enemaklistero
  • epist. – epistomiumŝtopilo
  • exact. – exacte – ekzakte, precize
  • exh. – exhibeatur – estu farita
  • exhib. – exhibeatur – estu farita
  • ext. – extende, extensus, externus – ŝmiru, ŝmirita, ekstera
  • extr. – extractumekstrakto

F[redakti | redakti fonton]

  • f. – fiant, fiat – estiĝu
  • ferv. – fervens, fervidusbolanta, varma
  • fict. – fictileplasta pokalo
  • filt. – filtrum, filtrafiltrilo, filtrigu (defiltrigu)
  • filtr. – filtrum, filtrafiltrilo, filtrigu (defiltrigu)
  • fl. – flavus, flos, flores, fluidusflava, floro, floroj, fluida
  • flav. – flavusflava
  • flor. – flos, flores – floro, floroj
  • fluid. – fluidus – fluida
  • f. l. a. – fiat lege artis – estu preparita laŭ reguloj de arto
  • fol. – foliofolio
  • follic. – folliculuslegumeno
  • font. – fontanus, fontis – fonta, fontana
  • fort. – fortis, fortior – forta, pli forta
  • fortiss. – fortissimus – las plej forta
  • fragm. – fragmentum – rompitaĵo (fragmento)
  • freq. – frequenter – ofte
  • frigid. – frigidus – frigida (malvarma)
  • fruct. – fructusfrukto
  • f. s .a. – fiat secundum artem – estiĝu laŭ reguloj de arto
  • f. sol. – fiat solutio – estiĝu solvaĵo

G[redakti | redakti fonton]

  • garg. – gargarismagargaraĵo
  • gel. – gelatina, gelatinosusgelatenaĵo, gluaĵo
  • gelat. – gelatina, gelatinosusgelatenaĵo, gluaĵo
  • gi. – gummiguma rezino
  • gum. – gummiguma rezino
  • glycer. – glycerinum, glyceritumglicerino, fluida preparaĵo enhavanta glicerinon
  • gossyp. – gossypiumvato
  • grad. – gradus, gradatimgrado, iom post iom
  • gran. – granula, granulattusgrajnetoj, granulita (grajna-grajnigita)
  • granul. – granula, granulattus – grajnoj, granulita (grajna-grajnigita)
  • gross. – grossus – maldelikata
  • gtt. – gutta, guttae, guttatorius, guttatimguto, gutoj, gutiga, pogute
  • gum. – gummiguma rezino
  • gutt. – gutta, guttae, guttatorius, guttatim – guto, gutoj, gutiga, pogute

H[redakti | redakti fonton]

  • haust. – haustusgluteto
  • herb. – herbatigo
  • hum. – humanushoma
  • hyd. – hydrosus – akva (kun akvo)
  • hydr. – hydrosusakva (kun akvo)

I[redakti | redakti fonton]

  • i. c. – inter cibos, intra cutim – inter manĝo, en haŭton
  • i. d. – in die, intra derma, intradermalisĉiutage, sub haŭton (en haŭton), subhaŭta (enhaŭta)
  • i. m. – intra musculum, intramuscularis – en muskolon, enmuskola
  • in d. – in die – dum tago (tage)
  • in fasc. – in fascibus – en faskoj (en fasketoj)
  • in fol. – in foliis – en folioj
  • in fragm. – in fragmentis – en rompitaĵoj (po fragmente)
  • in globul. – in globulis – en globuloj
  • in gran. – in granis – en grajnoj
  • inj. – injectioinjekto (injekte)
  • inject. – injectio – injekto (injekte)
  • in p. aeq. – in partes aequales – al samaj partoj (samparte)
  • in rotul. – in rotulis – en lensoj (en kernetoj)
  • in scat. – in scatula – en skatolo
  • insip. – insipidus – sen apetito
  • isoton. – isotonicus – izotona
  • int. – internus – interna
  • in tabul. – in tabulis – en tabuloj
  • in tabulett. – in tabulettis – en tablojdoj
  • in vas.claus. – in vase clauso – en fermita ujo
  • in vit. – in vitro – en glaso
  • irrig. – irrigatioirigacio
  • i.p. – intra peritoneum – en ventron (enventra)
  • irrig. – irrigatio – irigacio
  • it. – iteretur – estu ripetita (ripetite)
  • iter. – iteretur – estu ripetita (ripetite)
  • i. v. – intra venam, intravenosus – en vejnon, envejna (envejne)

L[redakti | redakti fonton]

  • l. a. – lege artis – laŭ reguloj de arto
  • lag. – lagena, lagoenabotelo
  • leg. art. – lege artis – laŭ reguloj de arto
  • lago. – lagoenabotelo
  • lagoenul. – lagoenulaboteleto
  • lamel. – lamella – skvameto (tabuleto, folieto)
  • lamell. – lamellatus – poskvame
  • lan. – lanaondo
  • lat. – latus, latitudo – flanko (larĝa), larĝo
  • len. – lenis – milda
  • lenit. – leniter – milde
  • lev. – levis – leĝera
  • leviss. – levissimus – la plej leĝera (tre leĝera)
  • lin. – linimentum – linimento, ŝmirado
  • ling. – linguettakapsulo enmetata sub lango
  • linim. – linimentum – linimento, ŝmirado
  • lint. – linteumtolo
  • lint.calicut. – linteum calicutensekaliko
  • liq. – liquefac, liquefactus, liquidum, liquidus, liquor – solvu, fluida, fluidaĵo
  • liguef. – liquefactus – fluidigita (fluida)
  • longit. – longitudinis – longa, longoj
  • lut. – luteusflava
  • lycop. – lycopodiumlikopodaj sporoj
  • lycopod. – lycopodium – likopodaj sporoj

M[redakti | redakti fonton]

  • m. – mixtura, misce, misceaturmiksaĵo, kunmiksu, estu miksita
  • mass. – massamaso
  • med. – medicamentum, medicus, mediusmedikamento (kuracilo), kuracisto, meza
  • medic. – medicinalis – kuracigema
  • m. et s. – misce et signa – miksu kaj marku
  • m. f. – misce fiat – miksu kaj marku
  • m. f. l. a. – misce fiat lege arris – miksu kaj preparu laŭ reguloj de arto
  • m .f. m. – misce fiat massa, misce fiat mixtura – miksu kaj preparu materion, miksu kaj preparu miksaĵon
  • m.f.p. – misce fiat pilulae, misce fiat pulvis – miksu kaj preparu kapsulojn, miksu kaj preparu pulvoron
  • m. f. sol. – misce fiat solutio – miksu kaj preparu solvaĵon
  • m. f. ung. – misce fiat unguentum – miksu kaj preparu ungventon (estiĝu ungvento)
  • misc. – miscendus – al miksado
  • misceat. – misceatur – estu miksita
  • mixt. – mixturamiksaĵo
  • mod.dict. – modo dicto – laŭ instrukcio
  • mod. pr. – modo praescripto – laŭ preskribo
  • mod. praesc. – modo praescripto – laŭ preskribo
  • moll. – mollis – mola
  • m.p. – manipulusplenmano
  • m. q. du. – mitte quantitatem duplicem – eldonu duoblon
  • muc. – mucilagomukozo
  • mucil. – mucilago – mukozo

N[redakti | redakti fonton]

  • n. – nomennomo
  • nat. – naturalisnatura
  • natur. – naturalisnatura
  • nebul – nebulae – vafloj (amelaj kapsuloj)
  • ne iter. – ne iteretur – ne ripeti
  • ne reit. – ne reiteretur – ne ripeti
  • nig. – nigernigra
  • nigr. – nigernigra
  • No. – numeronombro
  • noct. – nocte, nocturnusnokto, nokta
  • nom. reg. – nomen registratumregistrita nomo
  • norm. – normalis, normatus – normala (kutima), norma (normaligita)
  • nov. – novus – nova
  • Nr. – numerusnumero

O[redakti | redakti fonton]

  • obd. – obducepakumo
  • ol. – oleum, oleosusoleo, olea
  • oleos. – oleosus – olea
  • op. – operculatus – kun fermilo
  • operc. – operculatus – kun fermilo
  • opert. – opertus – kovrita
  • ophthal. – ophthalmicusokula
  • ord. – ordinarius, ordinatio – ordinara, preskribo, instrukcio
  • orig. – originalis – devena (originala)
  • ov. – ovumovolo, ovo

P[redakti | redakti fonton]

  • p. – pars, post, pulveratus, pulvis – parto, po, pulvorita, pulvoro
  • p. aeq. – partes aeuquales – samaj partoj
  • part. aeq. – partes aeuquales – samaj partoj
  • part. vic. – partitis vicibus – en dividitaj dozoj
  • parv. – parvus – malgranda
  • parvul. – parvulus – eta
  • past. – pastapaŝto
  • pastil. – pastilluspastileto
  • p.c. – per centum, pro centumprocento
  • pct. – per centum, pro centumprocento
  • pd. – ponderis – kun pezo (laŭ pezo)
  • p. d. – pro dosi – por unu dozo (en unu dozo)
  • p. die. – pro die – dum tago (tage, por unu tago)
  • percut. – percutaneus – efikanta tra haŭto (perkuta)
  • peroral. – peroralis – donita tra buŝo (perorala)
  • phil. – phialaboteleto
  • pil. – pilula, pilulaepilolo
  • pip. – pipettegutigilo (pipeto)
  • p.n. – pro narcosi – al narkoto
  • pro narc. – pro narcosi – al narkoto
  • post. – posterior – posta
  • post cib – post cibos – post manĝo, manĝinte
  • praec. – praecipitatus – precipita
  • praecip. – praecipitatus – precipita
  • praep. – praeparatuspreparadita
  • pro adult. – pro adultis – por plenkreskuloj
  • pro baln. – pro balneo – en banon (al bano)
  • pro capil. – pro capillis – por haroj
  • pro inf. – pro infantibus – por infanoj
  • pro infus. – pro infusione – por infuzio
  • pro inj. – pro injectione – por injekto (por preparo de injekto)
  • pro iontophor. – pro iontophoresi – por iontoforezo
  • prop. – proprius – propra (konvena)
  • propr. – proprius – propra (konvena)
  • prophyl. – prophylacticusprofilaksa (preventa)
  • pro rect. – pro recto – en rektumon
  • pro ureth. – pro urethra – en uretron
  • pro us. – pro usu – al uzo
  • pro vagina – pro vagina – en vaginon (pervagine)
  • pt. – perstetur – estu daŭrigata
  • pulv. – pulvis, pulveres, pulveratus (pulverisatus)pulvoro, pulvoroj, pulvorforma
  • pulv.adsp. – pulvis adspersoriuspudro
  • pur. – purus – pura
  • purg. – purgans – vomigema
  • purif. – purificatus – purigita

Q[redakti | redakti fonton]

  • q. l. – quantum libet – kiom estas plaĉe (laŭplaĉe)
  • q. p. – quantum placet – kiom estas plaĉe (laŭplaĉe)
  • q. pl. – quantum placet – kiom estas plaĉe (laŭplaĉe)
  • q. r. – quantum rectum – ĝusta kvanto
  • q. s. – quantum satis – kiom estas bezone

R[redakti | redakti fonton]

  • r. – radix – radiko
  • rad. – radixradiko
  • raff. – raffinatus – purigita per rafinado (rafinita)
  • rc. – recipe – prenu
  • rcp. – recipe – prenu
  • rec. – recens, recenter, recipe – freŝa, freŝe, prenu
  • refriger. – refrigeratusfrostigita
  • reit. – reiteretur – estu ripetita (ripetite)
  • rep. – repete, repetat, repetatur – ripetu, estu ripetita
  • res. – resinarezino
  • resubl. – resublimatus – resublimita
  • rhiz. – rhizomarizomo
  • rot. – rotula – lenso (kerneto)
  • rp. – recipe – prenu
  • rpt. – repetatur – estu ripetita (ripetite)
  • rub. – ruberruĝa
  • rubr. – ruberruĝa

S[redakti | redakti fonton]

  • s. a. – secundum artem – laŭ reguloj de arto
  • sac. – sacculussaketo
  • sacc. – sacculussaketo
  • sac. chart. – cacculus chartaceuspapera saketo
  • sapon. - saponatus - sapa (kun sapo)
  • s. a. r. – secundum artis regulas – laŭ reguloj de arto
  • sat. – satis, saturatus – sufiĉe, saturigita
  • s. c. – sub cutim, subcutaneus – sub haŭto, subhaŭta
  • sec. – secundum – laŭ
  • sec. ord. med. – secundum ordinationem medici – laŭ instrukcio de kuracisto (kiel kuracisto preskribis)
  • sem. – semis, semen, semel – duono, semo, unu
  • sic. – siccusseka (senakva)
  • sicc. – siccus – seka (senakva)
  • siccat. – siccatussekigita
  • sign. – signumsigno (marko)
  • sine aq. – sine aqua – sen akvo
  • sir. – sirupussiropo
  • s. n. – secundum naturam, suo nomine – laŭ karaktero, per nomo de preparaĵo
  • s. n. p. – signetur nomine proprio – estu signita per sia nomo
  • sol. – solutio, solutus, solubilissolvaĵo, solvita, solvema
  • solub. – solubilis – solvema
  • solut. – solutio, solutussolvaĵo, solvita
  • s. o. s. – si opus sit – se estas necese (dum bezono)
  • spec. – species, specificustea miksaĵo, specifa
  • spir. – spiritus, spirituosusspirituso (etilalkoholo), spiritusa (enhavanta etanolon)
  • spirit. – spiritus, spirituosusspirituso (etilalkoholo), spiritusa (enhavanta etanolon)
  • spir. vin. rect. – spiritus vini rectificatus – spirituso rektifikita
  • spir. vin. ten. – spiritus vini tenuisspirituso solvita
  • spir. vin. vit. – spiritus vitis vinspirito
  • spiss. – spissus – densa
  • s. q. – sufficiente quantitate – en sufiĉa kvanto
  • s. s. n. – signetur suo nomine – estu signita per sia nomo
  • s. s. v. – sub signo veneni – signita kiel "veneno" (sub marko "veneno")
  • stat. – statim – tuj (senprokraste)
  • sterilis. – sterilisatus, sterilisetursterilizita (sterila), estu sterilizita
  • subcut. – subcutaneussubhaŭta
  • subl. – sublimatussublimita
  • sublim. – sublimatus – sublimita
  • subst. – substantia – materio (substanco)
  • subt. – subtilis, subtiliter – fajna (subtila), fajne
  • subtlss. – subtilissimus – la plej fajna (tre fajna)
  • subtliss. – subtilissimus – la plej fajna (tre fajna)
  • suc. – succussuko (dekokto)
  • succ. – succus – suko (dekokto)
  • suill. – suillusporka
  • sum. – sume, sumat, sumatur, sumendus – prenu, estu uzata, al uzo
  • supp. – suppositoriumsupozitorio en anuson
  • suppos. – suppositoriumsupozitorio en anuson
  • susp. – suspensiosuspensio

T[redakti | redakti fonton]

  • t. - talis - tia
  • tab. – tabella, tabletta, tabula, tabulettatablojdo, tabelo, tabeleto
  • tal. – talis – tia (tiel granda)
  • tc. – tincturatinkturo
  • tct. – tincturatinkturo
  • t. d. – tales doses – tiaj dozoj
  • ten. – tenuis – maldensa (solvita, maldika)
  • therap. – therapeuticus – kuraciga (terapia)
  • ti. – tincturatinkturo
  • titr. – titratustitrita
  • tub. – tuba, tubustubo (tubeto)
  • tub. expl. – tubus exploratoriustest-tubo
  • tubul. – tubulustubeto
  • tubul. capill. – tubulus capillariskapilaro

U[redakti | redakti fonton]

  • ung. – unguentumungvento
  • us. – usus – uzo

V[redakti | redakti fonton]

  • vac. – vaccinumvakcino
  • vacc. – vaccinumvakcino
  • vehic. – vehiculumportanto (peranto)
  • ven. – venalisvenda (ordinara)
  • v. h. p. – via humida paratus – preparita per humida vojo
  • vitr. – vitrum, vitreusbotelo, boteleto
  • vitr. gutt. – vitrum guttatorium – gutiga boteleto (botelo kun gutigilo)
  • vulg. – vulgaris – ĝenerala (ordinara)

Literaturo[redakti | redakti fonton]

  • KOS, Zdeněk. Zkratky, značky, akronymy. Praha : Horizont, 1983.
  • MODR, Zdeněk; HEJLEK, Jan; ŠEDIVÝ, Josef. Praescriptiones magistrales. Praha : Grada, Avicenum, 1994. ISBN 80-7169-105-4. s. 42–47.
  • PEŘINOVÁ, Jana, et al. Solutio. Praha : Medon, 2001. Dostupné online. ISBN 80-902122-6-3. Kapitola Přehled recepturních zkratek