Louis Braille

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Louis Braille
Louis
Louis Braille
Persona informo
NomoLouis Braille
Dato de naskiĝo4-a de januaro 1809
Loko de naskiĝoCoupvray
Dato de morto6-a de januaro 1852
Loko de mortoParizo
Okupoorgenisto
Aĝo je morto43
Portalo pri Homoj
v  d  r
Information icon.svg

Louis Braille ([lwi bʁaj] ; naskiĝis la 4-an de januaro 1809, en Coupvray, mortis la 6-an de januaro 1852, en Parizo) estis franca orgenisto

Louis Braille naskiĝis en Coupvray apud Parizo. Kiel eta infano li pro akcidento blindiĝis. La ege inteligenta kaj scivolema knabo pro tio ne perdis sian kuraĝon; la sola afero, kiu tamen daŭre afliktis lin, estis la fakto, ke li povis ĝui literaturon nur aŭskultante voĉlegadon.

Kiel lernanto en Pariza blindullernejo Braille eksciis pri tiel nomata nokta skribo inventita de la artileria kapitano Charles Barbier por la transdono de militaraj mesaĝoj dum mallumo. La principo de tia palpebla skribo estis tute bona, sed por la praktika uzo ĝi estis tro komplika. La juna Braille do ŝanĝis la silaban sistemon al litera kaj reduktis la nombron de punktoj po signo de dek du al ses. En 1825 lia skribo estis preta kaj en 1839 Braille kreis muziknotojn laŭ la sama sistemo.

Kvankam la skribo montriĝis simpla kaj facile lernebla, ĝi longtempe estis forte kritikata. La finan venkon de sia invento Braille, kiu en 1852 mortis de tuberkulozo, ne plu povis sperti.

La skribo de Braille, laŭ la inventinto nomata "Brajlo", ankaŭ ekzistas en Esperanta versio. La Ligo Internacia de Blindaj Esperantistoj (LIBE) zorgas pri la kreo kaj disvastigo de brajlaj publikaĵoj en Esperanto.

En la jaro 2009 Internacia Ekzamena Komisiono de UEA kaj ILEI proponis regularon por ekzamensesioj por blinduloj. Tio okazis en la jubilea jaro 200 jarojn post la naskiĝo de Braille. Samjare tiu regularo estis aprobita de la du Komitatoj de UEA kaj de ILEI.

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]

Averto: Defaŭlta ordiga ŝlosilo "Braille, Louis" anstataŭigas pli fruan defaŭltan ordigan ŝlosilon "Braille ,Louis".