Ludwig Quidde

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Ludwig Quidde
Nobel-premiito Alfred Nobel mirrored.png
Ludwig Quidde nobel.jpg
Persona informo
Naskiĝo 23-an de marto 1858 (1858-03-23)
en Bremeno
Morto 5-an de marto 1941 (1941-03-05) (82-jara)
en Ĝenevo
Tombo Cimetière des Rois
Lingvoj germana
Loĝloko Germanio
Ŝtataneco Germana Regno
Alma mater Universitato de Göttingen
Okupo
Okupo politikisto • mezepokisto • historiisto
Verkoj Nobel-premio pri paco
Wikidata-logo.svg
Information icon.svg
vdr

Ludwig QUIDDE (23-an de marto 1858 - 4-an de marto 1941) estis germana pacisma, memorita ĉefe pro la akra kritiko kontraŭ Vilhelmo la 2-a. La kariero de Quidde estas dividita en 4 periodojn en la germana historio: tiu de Bismarck en la Germana Imperiestra Regno (ĝis 1890); la hohenzollerna monarkio sub la regado de Vilhelmo la 2-a (1888 ĝis 1918); Vajmara Respubliko (1918 ĝis 1933); kaj fine dum la regado de Nazia Germanio.

Vivo[redakti | redakti fonton]

Quidde naskiĝis en burĝa familio de komercistoj en Bremeno. Li interesiĝis pri historio kaj partoprenis la agadojn de la Germana Pac-Asocio. Jam junaĝe li kontraŭis la politikojn de Otto von Bismarck, kanceliero de la Reĝlando Prusio kaj Germana Imperiestra Regno. En 1881 li doktoriĝis ĉe la Universitato de Göttingen. En 1894 li publikigis 17-paĝan broŝuron titolitan Caligula, Eine Studie über römischen Caesarenwahnsinn (Kaligulo: Studo pri imperia frenezo) kiu enhavas 79 komentojn pri la Romia Imperio de la 1-a jarcento p.K..; Quidde implicis komparon inter la korupta romia imperiestro Kaligulo kaj Vilhelmo la 2-a, riproĉante tiujn regantojn pro frenezo de grandeco. La aŭtoro insistis publikigi la libreton sub sia vera nomo, insisto, kiu ĉesigis lian akademian karieron kiel historiisto, kiam en kelkaj mallongaj tempodaŭroj li klarigis la uzitajn paralelojn.

Post malnobla rimarko kontraŭ imperiestro Vilhelmo la 1-a, li estis krime kondamnita pro "insultado de Lia Moŝto" kaj kondamnita al tri monatoj da malliberejo, kiun li administris en la malliberejo Stadelheim en Munkeno.

Fine de la unua mondmilito, Quidde, kiel multaj aliaj germanoj, impete kontraŭis la Traktaton de Versajlo pro germanaj militarismaj kialoj; Quidde ĉefe kondamnis la limojn al la germana armeo kaj la baldaŭan ekonomian katastrofon, kiu estus kaŭzita per la pago de alta kompenso trudita al la germana nacio. Li kaj pacistoj esperis, ke usona prezidanto Woodrow Wilson venkos kaj ke sub ĉi tiuj severaj kondiĉoj li semos novan militon:

Humiligita kaj deŝirita germana nacio, kondamnita al ekonomia sufero, estus konstanta danĝero por mondpaco, same kiel nur germana popolo, kies rajtoj kaj ekzisto estas garantiitaj, estus unu el la fortaj kolonoj de tia mondpaco. La hodiaŭaj regantoj indas pensi preter ĉi tiu tago kaj pripensi la estontecon de la homaro. Grandega respondeco dependas de ili. Hodiaŭ io tute nova povas esti kreita por la avantaĝo de la popoloj. Misuzo de la hodiaŭa potenco povas detrui ĉion.

Kiam Hitler ekregis en 1933, Quidde fuĝis al Svislando kaj ekloĝis en Ĝenevo ĝis la fino de sia vivo. Li estis optimisma dum sia tuta vivo. En la aĝo de 76 jaroj li publikigis la artikolon "Publika Paco kaj Monda Paco" ('1934) en tempo, kiam militarismo kreskis en la nazia epoko; Quidde kredis, ke moderna teknologio povas servi kiel malhelpo al milito:

La nuntempa teknologia disvolviĝo, kiu transformas modernan militon en sinmortigan koŝmaron, ĉesigos la militon.Kant jam observis kaj antaŭdiris, ke "eterna paco" okazos ne pro morala perfekteco de homo, sed pro moderna militado, kiu estos tiel neeltenebla, ke la homa raso sin vidos devigita certigi eternan pacon.

Ludwig Quidde mortis pro pulminflamo en 1941 en la svisa ekzilo, kaj havas 82 jarojn.

Por plua legado[redakti | redakti fonton]

  • Quidde, Ludwig, Kaligulo: Studo de Roma Cezara Frenezo. Leipzig, Wilhelm Friedrich, 1894.
  • Quidde, Ludwig, La unua paŝo al monda armilaro. Berlino, Hensel, 1927.
  • Quidde, Ludwig, «Eŭropa militismo antaŭ la milito», en Monda Morgaŭ, (9a de oktobro 1926) 161-162.
  • Quidde, Ludwig, «La estonteco de Germanio», en Vivanta Epoko, 321 (5a de aprilo 1924) 635-638.
  • Quidde, Ludwig, «Rememoroj de balbutanto», en Vivanta Epoko, 328 (13a de februaro 1926) 360-363.
  • Quidde, Ludwig, Die Schuldfrage. Berlino, Schwetschke, 1922.
  • Quidde, Ludwig, «Ĉu Estu Germana Irredenta?», En Viva Epoko, 302 (6a de septembro 1919) 583-585.
  • Quidde, Ludwig, "Ĉu ni aneksos?" »Denkschrift des Bundes Neues Vaterland. (Anonima) Berlino, 1915.
  • Taube, Utz-Friedebert, Ludwig Quidde: Ein Beitrag zur Geschichte des demokratischen Gedankens in Deutschland. Kallmünz über Regensburg, Lassleben, 1963. Enhavas kompletajn bibliografiojn: de la artikoloj kaj broŝuroj de Quidde, pp. 188-201; de ĉiuj artikoloj por kaj kontraŭ Caligula de Quidde, pp. 201-203; de malĉefaj materialoj, pp. 203-216.
  • Wehberg, Hans, red., Ludwig Quidde: Ein deutscher Demokrat und Vorkämpfer der Völkersverständigung. Offenbach am Main, Bollwerk, 1948.

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]