Maurice Wilkins

Membrecoj
Membrecoj	Reĝa Societo de Londono ; Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj ; Eŭropa Molekula Biologia Organizo vd

Honorigoj
Honorigoj	(1962) Nobel-premio pri fiziologio aŭ medicino; (1960) Premio Albert Lasker por Baza Medicina Esploro; EMBO Membership (en) ; Membro de la Reĝa Societo; Komandoro de la Ordeno de la Brita imperio; Honorary member of the British Biophysical Society (en) ; vd

**Maurice Wilkins**
Maurice Wilkins
	Nobel-premiito
Persona informo
	Maurice Hugh Frederic Wilkins
Naskiĝo	15-an de decembro 1916; en Pongaroa
Morto	5-an de oktobro 2004 (87-jaraĝa); en Blackheath
Lingvoj	angla vd
Ŝtataneco	Nov-Zelando ; Unuiĝinta Reĝlando vd
Alma mater	Universitato de Kembriĝo ; King Edward's School (en) ; Universitato de Birmingham - doktoro de filozofio ; St John's College vd
Memorigilo
Familio
Edz(in)o	Patricia Ann Chidgey (mul) ; Ruth Wilkins (en) vd
Profesio
Okupo	biofizikisto ; kristalografo ; scienca esploristo ; fizikisto ; kuracisto ; aŭtoro vd
Laborkampo	molekula biologio • fosforesko • izotopdisigo • mikroskopio • ikso-radia kristalografio vd
Doktoreca konsilisto	John Turton Randall vd
Honorigoj
Honorigoj	(1962) Nobel-premio pri fiziologio aŭ medicino; (1960) Premio Albert Lasker por Baza Medicina Esploro; EMBO Membership (en) ; Membro de la Reĝa Societo; Komandoro de la Ordeno de la Brita imperio; Honorary member of the British Biophysical Society (en) ; vd
Membrecoj
Membrecoj	Reĝa Societo de Londono ; Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj ; Eŭropa Molekula Biologia Organizo vd
vd	Fonto: Vikidatumoj
	v • d • r

Monumento por li en lia hejmurbo Pongaroa

Maurice Hugh Frederick WILKINS (naskiĝis la 15-an de decembro 1916 en Pongaroa / Tararua Distrikto en Norda Wairarapa, Nov-Zelando – mortis la 5-an de oktobro 2004 en Londono) ^[1] estis novzeland-brita fizikisto kaj Nobel-premiito. Li faris malkovrojn pri la molekula strukturo de nukleaj acidoj kaj ilia graveco por la transdono de informoj en vivanta materio. Li determinis la kompletan duoble-helikan molekulan strukturon de DNA uzante rentgen- difrakton (d:Q12101244).

Lia esplorado ĉefe fokusiĝis al rentgen-kristalografio, kies esplorado ampleksis plurajn areojn de fiziko kaj biofiziko, kontribuante al la scienca kompreno pri fosforesko, izotopa apartigo (d:Q568603), optika mikroskopio kaj rentgen-difrakto. Li estas plej konata pro iniciatado kaj gvidado de fruaj rentgen-difraktaj studoj pri DNA ĉe King's College London, kaj pro sia pivota rolo en ebligado de la malkovro de la duoblahelica strukturo de DNA.

Wilkins komencis esplori nukleajn acidojn en 1948. Antaŭ 1950, li kaj lia teamo produktis kelkajn el la unuaj altkvalitaj rentgen-difraktaj bildoj de DNA-fibroj. Li prezentis ĉi tiun laboron en 1951 ĉe konferenco en Napolo, kie ĝi signife influis James Watson, instigante Watson okupiĝi pri esplorado de DNA-strukturo kun Francis Crick.^[2]^[3]

En 1951, Rosalind Franklin aliĝis al King's College kaj estis asignita al la sama DNA-projekto, kvankam sen klara difino de gvidado. Streĉiĝoj disvolviĝis pro interkovrantaj roloj kaj manko de administra klareco. Dum ĉi tiu periodo, Franklin kaj diplomiĝinto Raymond Gosling kaptis la alt-rezolucian Foton 51, difraktan bildon de B-forma DNA. Komence de 1953, John Randall instrukciis Gosling transdoni ĝin al Wilkins. Wilkins, siavice, montris ĝin al Watson - sen la konsento de Franklin. Ĉi tiu ago estis la temo de signifa etika kaj historiografia debato. ^[4]^[5]

Uzante komprenojn el Foto 51 kaj antaŭajn datumojn — inkluzive de la propraj difraktaj studoj de Wilkins — Watson kaj Crick konstruis sian duoblahelican modelon en marto 1953. Wilkins samtempe daŭrigis eksperimentan validigon, produktante konfirmajn difraktajn bildojn publikigitajn en la sama numero de Nature. ^[6]

La kontribuoj de Wilkins ne limiĝis al konfirmo. Li gvidis la esploradon pri DNA-difrakto ĉe King's antaŭ la alveno de Franklin, ^[7] iniciatis la metodojn, kiuj kondukis al Foto 51, ^[8] kaj ludis centran rolon en la kunhavigo de datumoj kaj la kunordigo de la DNA-klopodoj de la laboratorio — roloj ofte subreprezentitaj en historiaj resumoj. ^[9]

En pli postaj jaroj, Wilkins etendis siajn studojn al RNA-strukturo ^[10] kaj laboris pri la biologiaj efikoj de radiado.^[11]

Li kunhavis la Nobel-premion pri Fiziologio aŭ Medicino en 1962 kun Watson kaj Crick, aljuĝitan "pro iliaj malkovroj koncerne la molekulan strukturon de nukleaj acidoj kaj ĝian signifon por informtransigo en vivanta materio".^[12] Kvankam Franklin mortis en 1958 kaj tial ne rajtis partopreni, Wilkins agnoskis ŝian laboron en siaj skribaĵoj kaj intervjuoj.

En 2000, King's College London nomis unu el siaj sciencaj konstruaĵoj la Franklin-Wilkins Building por honori iliajn kontribuojn; notinde, Wilkins insistis, ke la nomo de Franklin estu metita unue. Sciencaj retaksoj en la lastaj jardekoj pli kaj pli agnoskis la rolon de Wilkins kiel fundamentan por la DNA-malkovro.^[13]

Referencoj

↑ (2006) “Maurice Hugh Frederick Wilkins. 15 December 1916 – 5 October 2004: Elected FRS 1959”, Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society 52, p. 455–478. doi:10.1098/rsbm.2006.0031.
↑ Wilkins, M.H.F. (2003).
↑ Watson, J.D. (1968).
↑ Maddox, Brenda (2002).
↑ Watson, James D. (2012).
↑ (1953) “Molecular Structure of Deoxypentose Nucleic Acids”, Nature 171 (4356), p. 738–740. doi:10.1038/171738a0. Bibkodo:1953Natur.171..738W.
↑ Wilkins, M.H.F. (2003).
↑ Judson, H.F. (1996).
↑ Maddox, B. (2002).
↑ Wilkins, M.H.F., Stokes, A.R., & Wilson, H.R. (1958).
↑ Wilkins, M.H.F. (1970).
↑ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1962. Alirita 14 December 2020 .
↑ The story behind Photograph 51. Alirita 24 April 2025 .

Eksteraj ligiloj

Kategorio Maurice Wilkins en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

(2003) “Quiet debut for the double helix”, Nature 421 (6921), p. 402–405. doi:10.1038/nature01397. Bibkodo:2003Natur.421..402O. 4315521.

for the People's Archive/BBC 90 story interview with Crick AND the 236 story interview with Brenner.
Maurice Wilkins ĉe Nobelprize.org kun la Nobel-prelego la 11-an de decembro 1961 The Molecular Configuration of Nucleic Acids
Reading University site on 50th anniversary of Discovery of the structure of DNA. Includes a list of Books on the subject.
Biography (from the New Zealand Edge)
Discovery Story in BA Magazine
DNA: The King's Story detailing Wilkins' involvement in elucidating the structure of DNA Arkivigite je 2015-04-16 per la retarkivo Wayback Machine 16 April 2015 at the Wayback Machine
DNA and Social Responsibility Project: Archiving Maurice Wilkin's Personal Papers
List of classic papers in Nature on DNA structure
Listen to Francis Crick and James Watson talking on the BBC
For reproduction of the original text in June 1953 (PDF)
for Lynne Elkins' article on Franklin.
New York Times 50th anniversary series of excellent articles.
The first American newspaper coverage of the discovery of the DNA structure: Saturday, 13 June 1953 The New York Times (PDF)
Listen to an oral history interview with Maurice Wilkins Arkivigite je 2012-01-30 per la retarkivo Wayback Machine 30 January 2012 at the Wayback Machine – a life story interview recorded for National Life Stories at the British Library

Bibliotekoj

[rsbm-1] (2006) “Maurice Hugh Frederick Wilkins. 15 December 1916 – 5 October 2004: Elected FRS 1959”, Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society 52, p. 455–478. doi:10.1098/rsbm.2006.0031.

[2] Wilkins, M.H.F. (2003).

[3] Watson, J.D. (1968).

[4] Maddox, Brenda (2002).

[5] Watson, James D. (2012).

[6] (1953) “Molecular Structure of Deoxypentose Nucleic Acids”, Nature 171 (4356), p. 738–740. doi:10.1038/171738a0. Bibkodo:1953Natur.171..738W.

[7] Wilkins, M.H.F. (2003).

[8] Judson, H.F. (1996).

[9] Maddox, B. (2002).

[10] Wilkins, M.H.F., Stokes, A.R., & Wilson, H.R. (1958).

[11] Wilkins, M.H.F. (1970).

[12] The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1962. Alirita 14 December 2020 .

[13] The story behind Photograph 51. Alirita 24 April 2025 .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]