Metamorfozo (botaniko)

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jump to navigation Jump to search

Metamorfozo (greka: μεταμόρφωσις metamórphōsis, μετά metá „ĉe, kun“ , ĉi tie „trans“, μορφή morphḗ „formo“ → μόρφωσις mórphōsis „formigo“) estas la evolucia adaptiĝo de planto al siaj specifaj medi-kondiĉoj, ebligi la transvivon de la planto sub la specifaj kondiĉoj.

Dum la evolucio transformiĝis la bazaj organoj por plenumi la aldonajn taskojn. Nur la transpreno de la novaj aŭ aldonaj funkcioj fare de la bazaj organoj ebligas al la planto loĝatigi novajn vivareojn sur la tero. Tiuj morfologiaj ŝanĝoj kondutas dum la evolucio al la formriĉeco de la planta regno.

Tiu transformiĝo de la tri bazaj organoj de la planto radiko, tigo kaj folio oni nomas en la botaniko metamorfozoj. Oni distingas inter radik-, tigo- kaj foli-metamorfozoj.[1][2]

Metamorfozoj ĉe la radiko[redakti | redakti fonton]

Jenaj radikmetamorfoj oni povas distingi:

stizradikoj ĉe mangrovoj en Porto-Riko.

Metamorfozoj ĉe la tigo[redakti | redakti fonton]

Jenaj tigmetamorfozoj estas distingeblaj:

  • rizomo horzontale kreskanta subgrunda tigo kun mallongaj internodaĵoj
rizomo (kun tigo) de la bambuospecio Phyllostachys bambusoides.

Metamorfozoj de la folio[redakti | redakti fonton]

urnofolio

Literaturo[redakti | redakti fonton]

  • Johann Wolfgang Goethe: Versuch die Metamorphose der Pflanzen zu erklären, Carl Wilhelm Ettinger, Gotha 1790
  • Well, Ernst. F.: Kleines Repetitorium der Botanikmem. Memeldono, Kolonjo 1988

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. Adrian D. Bell: Illustrierte Morphologie der Blütenpflanzen. Verlag Eugen Ulmer, Stuttgart, 1994, ISBN 3-8252-8089-6.
  2. Adrian D. Bell: Plant form - an illustrated guide to flowering plant morphology. Timber press, Portland - London, 2008, ISBN 978-0-88192-850-1.