Monda Ŝaka Ĉampionumo

Monda Ŝaka Ĉampionumo
ripetiĝanta sporta evento
monda ĉampionkonkurso • ŝaka konkurso
Komenco	1886 vd

La nuna ŝakmondĉampiono Ding Liren

La titolo de mondĉampiono pri ŝako estas la plej alta rango por ŝakistoj. Normale la titolo estas donita per kvalifika turniro kaj finfine per batalado inter du ludistoj. La unua oficiala ŝaka ĉampiono estis la aŭstro Wilhelm Steinitz post sia venko kontraŭ Johannes Hermann Zukertort en la jaro 1886. La unua virina ŝakmondĉampiono iĝis la ĉeĥino Vera Menchik en 1927. La nuna vira mondĉampiono estas Ding Liren, la virina mondĉampiono estas la ĉinino Ju Wenjun.

Ĝis 1948 la metodo determini la mondĉampionon estis ĉiam per batalado inter du ludistoj. Pro la morto de la tiama mondĉampiono Aleksandro Aleĥin oni organizis 1948 turniron, la venkinto Michail Botwinnik ricevis la titolon. Poste la metodo estis ree batalado inter du ludistoj, inter la mondĉampiono kaj la venkinto de kandidata turniro. Ekde 1997 ĝis 2004 la monda ŝakasocio FIDE determinis la mondĉampionon per rekte elimina (nokaŭta) sistemo, en la jaroj 2005 kaj 2007 per duronda turniro inter 8 ludistoj.

15-a Mondĉampiono: Viswanathan Anand (2007–2013)

Anand defendis sian titolon inter la 14-an kaj la 29-an de oktobro 2008 en Bonn, Germanio per konkurso de maksimume 12 partioj kontraŭ Kramnik. Oni promesis revanĉon al Kramnik antaŭ la ĉampionado 2007 en la sekvonta jaro, se li perdus la titolon. Post la dekunua partio la antaŭiĝo de Anand sufiĉis kaj la konkurso antaŭtempe estis finita.

	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	rezulto
Viswanathan Anand	½	½	1	½	1	1	½	½	½	0	½	6½
Vladimir Kramnik	½	½	0	½	0	0	½	½	½	1	½	4½

16a Mondĉampiono: Magnus Carlsen (2013-2023)

Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Monda Ŝaka Ĉampionumo 2021.

Magnus Carlsen gajnis la kandidatoturneon en Londono en printempo 2013 kaj la mondan titolon venkante Viswanathan Anand la 22-an de novembro 2013.

Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Monda Ŝaka Ĉampionumo 2023.

17a Mondĉampiono: Ding Liren (2023-2024)

Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Monda Ŝaka Ĉampionumo 2024.

Neoficialaj mondĉampionoj

Nomo	Daŭro	Lando
Pedro Damiano	~1520	Portugalio
Ruy López de Segura	~1560	Hispanio
Paolo Boi kaj Leonardo da Cutri	~1575	Italio
Alessandro Salvio	~1600	Italio
Gioachino Greco	~1620	Italio
Legall de Kermeur	~1730–1747	Francio
François-André Danican Philidor	~1747–1795	Francio
Alexandre Deschapelles	~1800–1820	Francio
Louis de la Bourdonnais	~1820–1840	Francio
Howard Staunton	1843–1851	Britio
Adolf Anderssen	1851–1858	Germanio
Paul Morphy	1858–1859	Usono
Adolf Anderssen	1860–1866	Germanio
Wilhelm Steinitz	1866–1886	Bohemio/Aŭstrio

Oficialaj mondĉampionoj

#	Nomo	Komenciĝo	Finiĝo	Lando
Antaŭ-FIDE (–1948)
1	Wilhelm Steinitz	1886	1894	Aŭstrio-Hungario  Usono
2	Emanuel Lasker	1894	1921	Germana Regno
3	José Raúl Capablanca	1921	1927	Kubo
4	Aleksandro Aleĥin	1927	1935	Francio
5	Max Euwe	1935	1937	Nederlando
	Aleksandro Aleĥin	1937	1946	Francio
Interrego
FIDE (1948–1993)
6	Miĥail Botvinnik	1948	1957	Sovetunio
7	Vasilij Smislov	1957	1958	Sovetunio
	Miĥail Botvinnik	1958	1960	Sovetunio
8	Miĥail Tal	1960	1961	Sovetunio
	Miĥail Botvinnik	1961	1963	Sovetunio
9	Tigran Petrosjan	1963	1969	Sovetunio
10	Boris Spasskij	1969	1972	Sovetunio
11	Bobby Fischer	1972	1975	Usono
12	Anatolij Karpov	1975	1985	Sovetunio
13	Garri Kasparov	1985		Sovetunio  Rusio
Klasika (1993–2006)
	Garri Kasparov		2000	Rusio
14	Vladimir Kramnik	2000		Rusio
FIDE (2006–)
	Vladimir Kramnik		2007	Rusio
15	Viswanathan Anand	2007	2013	Barato
16	Magnus Carlsen	2013	2023	Norvegio
17	Ding Liren	2023	2024	Ĉinio
18	Gukesh D	2024	Nuna ĉampionumo	Barato

Mondĉampionoj laŭ FIDE, de 1993 ĝis 2007

Nomo	Daŭro	Lando
Anatolij Karpov	1993–1999	Rusio
Aleksandro Ĥalifman	1999–2000	Rusio
Viswanathan Anand	2000–2002	Barato
Ruslan Ponomarjov	2002–2004	Ukrainio
Rustam Kasimĝanov	2004–2005	Uzbekio
Veselin Topalov	2005–2007	Bulgario

Virinaj mondĉampionoj

Nomo	Daŭro	Lando
Vera Menchik	1927–1944	Ĉeĥio -  Britio
Ljudmila Rudenko	1950–1953	Sovetunio ( Ukrainio)
Jelisaweta Bykowa	1953–1956/1958–1962	Sovetunio ( Rusio)
Olga Rubzowa	1956–1958	Sovetunio ( Rusio)
Nona Gaprindaschwili	1962–1978	Sovetunio ( Kartvelio)
Maja Tschiburdanidse	1978–1991	Sovetunio ( Kartvelio)
Xie Jun	1991–1996/1999–2001	Ĉinio
Zsuzsa Polgár	1996–1999	Hungario
Zhu Chen	2001–2004	Ĉinio
Antoaneta Stefanowa	2004–2006	Bulgario
Xu Yuhua	2006-2008	Ĉinio
Alexandra Kosteniuk	2008-2010	Rusio
Hou Yifan	2010-2012 / 2013-2015 / 2016-2017	Ĉinio
Anna Ushenina	2012-2013	Ukrainio
Mariya Muzychuk	2015-2016	Ukrainio
Tan Zhongyi	2017-2018	Ĉinio
Ju Wenjun	2018 - .....	Ĉinio