Muhammad Guri

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Muhammad Guri
Tomb of Muhammad of Ghor 2.jpg
Persona informo
Naskiĝo 1-an de januaro 1160 (1160-01-01)
en Ghor
Morto 1-an de januaro 1206 (1206-01-01) (46-jara)
en Gazni
Mortokialo mortis en batalo
Tombo Jhelum District
Ŝtataneco Afghan
Familio
Patro Baha al-Din Sam I
Frat(in)o Ghiyath al-Din Muhammad
Profesio
Profesio monarko
v  d  r
Information icon.svg

Mu'izz ad-Din Muhammad Ghori (en persa: معز الدین محمد غوری), denaske Ŝihab ad-Din (1149 – 15a de marto, 1206), konata ankaŭ kiel Muhammad de GhorMuhammad Guri, estis Sultano de la Gurida Imperio kun sia frato Ghiĝath ad-Din Muhammad el 1173 al 1202 kaj kiel sola reganto el 1202 al 1206.

Mu'izz ad-Din estis unu el la plej grandaj regantoj de la Gurida dinastio kaj oni konsideras lin kie la kreanto de la fundamento de la islama regado en la Hindia subkontinento, kiu daŭris dum kelkaj jarcentoj. Li regis super teritorio kiu etendas en partoj de nuntempaj Afganio, Bangladeŝo, Irano, norda Barato, Pakistano, Taĝikio kaj Turkmenio.

Mu'izz ad-Din konkeris la urbon Gazni en 1173 por venĝi la mortigon de sia antaŭulo Muhammad ibn Suri fare de Mahmud de Gazni kaj uzis ĝin kiel startejo por ekspansio en nordan Hindion.[1] Dume, li helpis sian fraton Ghiĝath en sia lukto kontraŭ la Ĥorazma Imperio por la senjorlando Ĥorazmo en Okcidenta Azio. En 1175, Mu'izz konkeris Multanon el la Hamidluda dinastio, kiuj estis islamaj paŝtunoj, kaj konkeris ankaŭ Uch en 1175. Li aneksigis ankaŭ la Gaznavidan princlandon Lahoro en 1186, nome la lasta haveno de sia persiigitaj rivaloj.[2] Post la morto de Ghiĝath en 1202, li iĝis la sukcedanto de la Gurida Imperio kaj regis ĝis sia murdo en 1206.

Tiam komenciĝis konfuza luktado inter la restantaj Guri-estroj, kaj la Ĥorazmanoj kapablis kontroli la Guridan Sultanlandon ĉirkaŭ 1215. Kvankam la Gurida imperio estis mallongdaŭra, kaj malgrandaj Guridaj ŝtatetoj restis povaj ĝis la alveno de la Timuridoj, la konkeroj de Mu'izz's metis la fondon de la islama regado en Hindio. Kutbu l-Din Aibak, iama sklavo (mamluko) de Mu'izz, estis la unua Sultano de Delhio.

Notoj[redakti | redakti fonton]

  1. Encyclopedia Iranica, Ghurids, C. Edmund Bosworth, reta eldono 2012, ([1]) Alirita la 2an de majo 2019.
  2. Encyclopedia Iranica, citita.