Naum Gabo
Naum GABO (naskita Naum Neemia Pevsner ; ruse Наум Борисович Певзнер; hebree נחום נחמיה פבזנר; 24-a de julio[jul.]/ 5-a de aŭgusto 1890[greg.] en Brjansko, Rusia Imperio – mortis la 23-an de aŭgusto 1977 en Waterbury, Konektikuto, Usono) estis rusa kaj usona konstruisma skulptisto kaj teoriulo. [1] Li estis ŝlosila figuro en la rusa avangardo kaj la posta evoluo de skulptarto de la 20-a jarcento.
Lia verko kombinis geometrian abstraktadon kun dinamika organizado de formo en malgrandaj reliefoj kaj konstruaĵoj, monumenta publika skulptaĵo kaj pioniraj kinetaj verkoj, kiuj asimilis novajn materialojn kiel nilono, drato, lucito kaj duontravideblaj materialoj, vitro kaj metalo. Respondante al la sciencaj kaj politikaj revolucioj de sia epoko, Gabo vivis eventoplenan kaj migrantan vivon, translokiĝante al Berlino, Parizo, Oslo, Moskvo, Londono, kaj fine Usono, kaj ene de la rondoj de la ĉefaj avangardaj movadoj de la tempo, inkluzive de Kubismo, Futurismo, Konstruktivismo, la Bauhaus, de Stijl kaj la grupo Abstraction-Création. [2][3] Du okupitecoj, unikaj al Gabo, estis lia intereso pri reprezentado de negativa spaco — "liberigita de iu ajn fermita volumeno" aŭ maso — kaj tempo.[1] Li fame esploris la unuan ideon en siaj verkoj pri Lineara Konstruado (1942-1971) — uzis nilonan filamenton por krei malplenojn aŭ internajn spacojn tiel "betonajn" kiel la elementoj de solida maso — kaj la duan en sia pionira verko, Kineta Skulptaĵo (Starantaj Ondoj) (1920), ofte konsiderata la unua kineta artaĵo.[4][5]
Gabo prilaboris multajn el siaj ideoj en la Konstruisma Realisma Manifesto, kiun li eldonis kun sia frato, skulptisto Antoine Pevsner, kiel flugfolion akompanantan ilian subĉielan ekspozicion en Moskvo en 1920. En ĝi, li celis transiri preter Kubismo kaj Futurismo, rezignante pri tio, kion li vidis kiel la statikan, dekoracian uzon de koloro, linio, volumeno kaj solida maso, favore al nova elemento, kiun li nomis "la kinetaj ritmoj (...) la bazaj formoj de nia percepto de reala tempo." [6] Gabo havis utopian kredon je la povo de skulptaĵo - specife abstrakta, Konstruisma skulptaĵo - esprimi homan sperton kaj spiritecon en harmonio kun moderneco, socia progreso kaj progresoj en scienco kaj teknologio.[2][3][5] Post laborado je pli malgranda skalo en Anglio dum la militaj jaroj (1936-1946), Gabo translokiĝis al Usono, kie li ricevis plurajn publikajn skulptaĵajn komisiojn, el kiuj nur kelkajn li kompletigis.[1] Inter ili estas Constructie, 25-metroj alta memormonumento antaŭ la Bijenkorf Grandmagazeno (1954, inaŭgurita en 1957) en Roterdamo, kaj Revolving Torsion, granda fontano antaŭ la St Thomas' Hospital en Londono. La Tate Gallery, en Millbank, Londono, okazigis gravan retrospektivon de la verko de Gabo en 1966 kaj posedas multajn ŝlosilajn verkojn en sia kolekto, same kiel la Muzeo de Moderna Arto kaj la Guggenheim Muzeo en Novjorko. Verkoj de Gabo ankaŭ estas inkluditaj ĉe Rockefeller Center en Novjorko kaj The Governor Nelson A. Rockefeller Empire State Plaza Art Collection en Albanio, Novjorkio, Usono.
Referencoj
[redakti | redakti fonton]- 1 2 3 Tate Gallery. Naum Gabo biography. Retrieved March 23, 2018.
- 1 2 Hammer, Martin, Naum Gabo, and Lodder, Christina (2000). Constructing Modernity: The Art & Career of Naum Gabo, Yale University Press.
- 1 2 Chipp, Herschel B. Theories of Modern Art, Berkeley & Los Angeles: University of California Press, 1968, p. 312.
- ↑ de la Croix, Horst and Richard G. Tansey, Gardner's Art Through the Ages, 7th Ed., New York: Harcourt Brace Jovanovich, 1980, p. 842-4.
- 1 2 Gabo, Naum. "Sculpture: Carving and construction in space," Circle: International Survey of Constructive Arts, eds. J.L. Martin, Ben Nicholson, and Naum Gabo, London: Faber & Faber, 1937, p. 103–111. Reprinted 1966 (New York: George Wittenborn).
- ↑ Gabo, Naum. The Realistic Manifesto, Moscow, 5 August 1920. Translated in Gabo, Sir Herbert Read & Leslie Martin, London: Lund Humphries, 1957.
Eksteraj ligiloj
[redakti | redakti fonton]- Naum Gabo ĉe la Tate Gallery Archive
- Naum Gabo ĉe la Nasher Skulptaĵo-Centro
- Paperoj Naum Gabo. Yale Collection of American Literature, Beinecke Rare Book and Manuscript Library.
