Odo Bujwid

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo

Odo BUJWID (nask. la 30-an de novembro 1857 en Vilno; mortis la 25-an de decembro 1942 en Krakovo) estis pola bakteriologo, universitata doktoro kaj profesoro en Krakovo de 1892.

Vivo[redakti | redakti fonton]

Bujwid studis kvar jarojn en la universitato de Varsovio kun L.L. Zamenhof. Li studis bakteriologion ĉe Robert Koch en Berlino kaj Louis Pasteur en Parizo kaj fariĝis internacie konata eminentulo sur tiu kampo. El lia plumo eliris 250 sciencaj artikoloj en la pola, franca, germana, Esperanto kaj rusa lingvoj. Kune kun sia edzino li organizis multajn prelegojn kaj kursojn pri populara klerigado kaj propagando de higieno kaj sociaj sciencoj.

Varsovio kaj Krakovo, kie li ofte laboradis samtempe, antaŭ la unua mondmilito apartenis al diversaj landoj, nome al Ruslando kaj Aŭstrujo. De 1914 ĝis 1918 li servis kiel volontulo en la Polaj Legioj, havinte tiam jam 57 ĝis 61 jarojn. Post la milito li - kolonelo demobilizita - revenis al Krakovo kaj okupiĝis pri fabrikado de vakcinoj.

Esperanta agado[redakti | redakti fonton]

Lia agado por Esperanto komenciĝis en 1912, kiam li fariĝis la prezidanto de la 8-a UK 1912 en Krakovo. Postmilite li estis prezidanto de la Tutpola Federacio de Esperanto-Societoj. Li, havante gravajn rilatojn kaj konatecojn en la regantaj polaj medioj, ofte atingis favorojn por Esperanto kaj esperantistoj (pasportoj, vizoj k. a.). Danke al liaj pledoj la pola respublika prezidento Józef Piłsudski mem fariĝis favora al Esperanto kaj akceptis la patronecon de la 23-a UK 1931, kies prezidanto estis Bujwid. Ankaŭ lia merito estis, ke la pola radio de tempo al tempo aranĝis Esperantajn prelegojn.

En 1924 fondiĝis en Krakovo la PED, kaj li fariĝis ĝia prezidanto. En 1927/1928 li vojaĝis kiel delegito de sia registaro al Brazilo, por studi la vivon de tieaj polaj koloniistoj. Multe helpis lin en la komisio Esperantistoj, kion li raportis al la registaro. En 1930 li faris propagandan vojaĝon tra Nederlando, Danio kaj Svedio. Bujwid estis membro de la Lingva Komitato (LK), prezidanto de ISAE, honora membro de UEA ktp. Li verkis multajn artikoloj kaj paroladojn en kaj pri Esperanto. Dum pluraj jaroj li eldonis proprakoste la periodaĵon Pola Esperantisto kaj ĉiujn publikigaĵojn de PED kaj ankaŭ per aliaj gravaj materialaj subtenis Esperanton. Entute li estis la siaepoka ĉefulo de la Esperanto-movado en Pollando, kaj lia aŭtoritato ĉe la polaj esperantistoj estis senescepta.

Lia edzino, Kazimiera Bujwid, pioniro por la virinaj rajtoj, estis fidela helpantino ankaŭ en Esperantaj laboroj; ŝi mortis la 8-an de oktobro 1932.

Literaturo[redakti | redakti fonton]

  • 1937: Profesoro Bujwid 80 jara. En: Esperanto (UEA) Nov. 1937, p. 85 (kun foto).

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]

Faces-nevit.svg Trovu « Odo Bujwid » inter la
Vizaĝoj de homoj
rilataj al la ideo
«Internacia Lingvo»
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.