Osmundacoj

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Vikipedio:Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion
Osmundacoj
reĝa foliko („Osmunda regalis“)
reĝa foliko („Osmunda regalis“)
Biologia klasado
Regno: Plantoj „Plantae“
Divizio: Vaskulaj plantoj „Tracheophyta“
Klaso: Veraj filikoj „Polypodiopsida“
Ordo: Osmundaloj „ Osmundales „
Familio: „Osmunadoj“ Osmundaceae „
MARTYNOV
Asplenio
L.
Aliaj Vikimediaj projektoj
Information icon.svg
vdr

La Osmundacoj (Osmundaceae) estas plantfamilio de la klaso de la veraj filikoj. Ĝi konsistas el tri genroj kun pli ol 20 specioj. Ili estas terloĝantaj filikoj. La familio apartenas al la ordo de la Osmundaloj.

Karakterizaĵoj[redakti | redakti fonton]

La plej oftaj specioj havas mallongan arbosimilan trunkon, kiuj kovriĝas en la grundo. La trunko estas folispura - aŭ foli-radiko-trunko, tio signifas la plej granda parto de la trunko konsistas el „folipiedoj“ kaj el radikoj. la trunko estas ĉe la resentaj specioj sifonsteleo kun interna ksilemo. La planto posedas stipulojn. La sporangiojen sidas ĉe propraj sporofiloj („Osmunda cinnamomea“) aŭ ĉe certaj partoj de la trofofilo („Osmunda regalis“). Ili staras terminale en etaj tigetoj ĉe la lastajdisbranĝiĝo de la folioj. Ĉe „Todea“ kaj multaj fosilaj formoj troviĝas sporangioj, kiuj estas aligitaj ĉe la malsupra folisurfaco.

reĝa filiko („Osmunda regalis“), fekunda parto de la filikofolio. Nur tie estas sporangioj.

La sporangioj ne estas kunigitaj al soroj kaj mankas al ili ringon anulus. Ili estas grandaj kaj enhavas 128 ĝis 512 sporoj. La sporangia vando restas plurtavola. Induzio mankas. La protalio estas ĝis 4 cm granda, longe vivanta. Ĝi povas vivi plurajn jarojn. Ĝi estas verda kaj vivas aŭtotrofe. Mankas mikorizo. La kromosomonombro estas x = 22.

Divastigo[redakti | redakti fonton]

La specioj estas divastigitaj de la modera ĝis tropikaj zonoj.

Sistematiko[redakti | redakti fonton]

La Osmundaloj estas frata grupo de ĉiuj ceteraj leptosporangiaj filikoj. La familio estast unufiluma kaj konsistas el tri genroj kun ĉirkaŭ 20 specioj:

diabla feliko („Osmunda claytoniana“) en Lac-Mégantic, provinco Kebekio, Kanado

• „Leptopteris“ C. PRESL: ĝi formas ĝis unu metro alta trunko, ĝi do estas „arbofiliko“. sep specioj, en Aŭstralio, Novzelando, la Pacifikaj insuloj de Samoo ĝis Novgvineo kaj Novkaledonio. Inter ili:

  • elefantofiliko („Todea“ WILLD. EX BERNH.): Ĝi formas ofte ĝis unu metro altan trunkon, ili estas, do, „arbofilikoj“. ekzistas du specioj, kiu troviĝas en Sudafriko, Aŭstralio, Novzelando kaj Nobgvineo. inter ili:
    • Todea barbara“ (L.) T. MOORE, hejmregionoj: Sudafriko, Aŭstralio kaj Novzelando
  • reĝa filiko („Osmunda“ L.): ekzistas 15 specioj. Hejmregiono: precipe la norda hemisfero kaj la subtropikoj; malofte en la Neotropiso.

La Osmundaloj staras inter la Maratialoj kaj la ceteraj leptosporangiaj filikoj. Unue ĉar ili estas konataj ekde la Permo kaj tiam havis sian kulminon en la Mezozoiko; due morfologie, ekzemple pro la dikavandaj unuopaj sporangioj, ilia ŝospinto kaj ilia protalio.

La familia nomo rememoras al la nordia trondrodio Toro, kiu havis kromnomon „Osmunder“.

Bildoj[redakti | redakti fonton]

Literaturo[redakti | redakti fonton]

  • Alan R. Smith, Kathleen M. Pryer, Eric Schuettpelz, Petra Korall, Harald Schneider, Paul G. Wolf: „A classification for extant ferns.“ In: „Taxon.“ Band 55, Nr. 3, 2006, ISSN|0040-0262, p. 705–731, Abstract, PDF-dosiero.
  • Walter Zimmermann: „Phylogenie der Pflanzen. Ein Überblick über Tatsachen und Probleme.“ 2., völlig neu bearbeitete Auflage. Gustav Fischer, Stuttgart 1959, S. 295–300.
  • Walter Erhardt u. a.: „Der große Zander. Enzyklopädie der Pflanzennamen“. Band 2. Verlag Eugen Ulmer, Stuttgart 2008. ISBN 978-3-8001-5406-7