Oswaldo Guayasamín
| Oswaldo Guayasamín | |||||
|---|---|---|---|---|---|
 | |||||
| Persona informo | |||||
| Oswaldo Guayasamín | |||||
| Naskiĝo | 6-an de julio 1919 en Kito | ||||
| Morto | 10-an de marto 1999 (79-jaraĝa) en Baltimore | ||||
| Mortis pro | naturaj kialoj  vd | ||||
| Mortis per | korinfarkto vd | ||||
| Lingvoj | hispana vd | ||||
| Ŝtataneco | Ekvadoro Kolombio vd | ||||
| Profesio | |||||
| Okupo | pentristo • vidartisto • desegnisto • skulptisto • artisto vd | ||||
| Laborkampo | pentrado • skulptarto vd | ||||
| Verkado | |||||
| Verkoj | La huelga vd | ||||
| |||||
| |||||
| vd | Fonto: Vikidatumoj | ||||
Oswaldo GUAYASAMÍN (n. la 6-an de julio 1919 en Kito, Ekvadoro ; m. la 10-an de marto 1999 en Baltimoro, Usono) estis pentristo kaj skulptisto kaj verŝajne la plej grava bildartisto en Ekvadoro de la 20-a jarcento. Li pentris murpentraĵojn, portretojn, pejzaĝojn kaj simbolajn bildojn en pentraĵoj. Studento de José Clemente Orozco.
Li estis filo de indiĝena patro kaj mestiza patrino, ambaŭ de Keĉua deveno. Li estas ankoraŭ laŭdita kiel nacia trezoro kaj estis komparita al la Michelangelo de Latin-Ameriko de la hispana arta historiisto José Camón Aznar.[1]
Stilo
[redakti | redakti fonton]La artisto mem dividis sian tutan verkaron en nur du periodojn:
- "Mi kaj la indianoj."
- "Guacanyan" (tradukita el la keĉua - Vojo de Larmoj).
La ciklo "Vojo de Larmoj" montriĝis pli interesa kaj signifa. Kreita dum du jaroj, la ciklo konsistas el 103 pentraĵoj kaj rekreas la vivon de la indianoj de Latinameriko. La iom grafika stilo de pentrado de Guayasamin, uzante artan bildo-signon kaj limigitan kolorskemon, permesis al li labori tre rapide.
Post grava vernisaĵo en Kito en 1951, la pentraĵoj estis ekspoziciitaj en multaj artcentroj tra la mondo.
Guayasamin plurfoje turnis sin al la kreado de portretoj. Malgraŭ la simpligita stilo de desegnado, ili estas pli realismaj ol la plejparto de la verkoj de la artisto. Inter ili estas portreto de la politika gvidanto de Kubo, Fidel Castro, Saskia Guayasamin, Toti Rodriguez, Gabriela Mistral, kaj pluraj memportretoj.
Arthistoriistoj notas la influon de meksikaj artistoj de la 20-a jarcento (Diego Rivera, Orozco, Siqueiros kaj aliaj) sur la verkaron de la artisto. Ĉi tio estas kaj vera kaj ne vera. Ĉar neniu el la veraj artistoj de Latinameriko povus indiferente preterlasi la elstarajn atingojn de meksikaj majstroj en murpentraĵo, en bildstabla pentraĵo, en la evoluigo de latinamerikaj temoj. Krome, Guayasamin loĝis en Meksiko, vidis iliajn murpentraĵojn per siaj propraj okuloj, kaj laboris en la metiejo de José Clemente Orozco. Sed la malgrandaj pruntitaj detaloj ne igis Guayasamin kopiisto aŭ malsukcesa epigono de Orozco. Lia individua stilo estas konstruita sur la simbola uzo de koloroj kaj bildoj, la stiligo de indianaj vizaĝoj, kaj la speciala deformado de artaj formoj, konservante la realismajn originojn de ĉi tiuj formoj. Homaj manoj ofte ludas gravan rolon en la pentraĵoj de Guayasamin kaj estas multe pli esprimplenaj ol homaj vizaĝoj.
La artisto longe suferis pro la rasismo de sia ĉirkaŭaĵo, humiligo kaj insultoj, kaj la artefarita izoliĝo de si mem kiel indiano laŭ origino. Tial, la temoj de liaj pentraĵoj fariĝis homa sufero, blinda malespero, timo, homa subpremo kaj rezisto al ĉi tiu subpremo, melankolio. [2]
La altiro al simboloj speguliĝas en liaj pejzaĝoj, kie superregas signife simpligitaj formoj de montoj, domoj kaj akvejoj. Samtempe, ili estas sufiĉe rekoneblaj.
La Kapelo de Homo
[redakti | redakti fonton]
En 1996 li komencis desegni kaj konstrui sian plej gravan verkon - "La Capilla del Hombre" - "La Kapelo de Homo". La fundamentoj de la konstruaĵo estis metitaj sur monteto supervidanta Kiton, lian hejmurbon. La strukturo estis desegnita kaj starigita kiel omaĝo al la homaro kaj precipe al la indianoj, la originaj indiĝenoj de Latinameriko, pro la sufero, batalado kaj atingoj, kiujn ili atingis, li diris, de la antaŭkolumba epoko, tra la hispana konkero, ĝis liberiĝo kaj sendependeco. La kapelo reprezentas la kruelecon de homo kune kun lia eneca kapablo por paco kaj frateco.
Guayasmin mortis la 10-an de marto 1999, antaŭ ol la kapelo estis kompletigita. La loko malfermiĝis al la publiko en 2002 kaj poste estis agnoskita de UNESKO kiel loko de kultura graveco.
Galerio
[redakti | redakti fonton]
Muro kun verkoj de Guayasmin ĉe la fervoja stacidomo Madrid-Barajas Flughaveno
Portreto de Efraín Andrade Viteri
Vido de la murpentraĵo de Oswaldo Guayasamín en la Nacia Asembleo de Ekvadoro
Vido de la murpentraĵo de Oswaldo Guayasamín en la Nacia Asembleo de Ekvadoro
Detalo de la murpentraĵo de Oswaldo Guayasamín en la Nacia Asembleo de Ekvadoro
Detalo de la murpentraĵo de Oswaldo Guayasamín en la Nacia Asembleo de Ekvadoro
Detalo de la murpentraĵo de Oswaldo Guayasamín en la Nacia Asembleo de Ekvadoro
.jpg){kind=small}
.jpg)
_001.JPG)
_002.jpg)
Referencoj
[redakti | redakti fonton]- ↑ Los Angeles Times, la 9-an de decembro 1989
- ↑ Oswaldo Guayasamín: An Art that Transcends Time miami.edu